NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag: Robert Flos, fractievoorzitter van de VVD.

AMSTERDAM, 8 februari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen. Waar valt nog wat te halen? Welke keuzes maakt het college?

Robert Flos (1968) is sinds 2010 fractievoorzitter van de VVD.  De bezuinigingen die de gemeente moet doorvoeren, moeten volgens Flos vooral uit eigen zak komen:  “Amsterdam moet slimmer gaan begroten.”

Robert Flos foto: gemeente Amsterdam

In maart wordt een bezuinigingspakket voorgesteld van 150 miljoen. Waar kan volgens de VVD niets meer vanaf?
Robert Flos: “Ik denk dat je in principe bereid moet zijn om overal naar te kijken.”

Een van de kernpunten van de VVD is het parkeerbeleid. De VVD houdt nu nog vast aan het eigen standpunt inzake het bevriezen van de parkeergelden. Maar als straks dat extra bezuinigingspakket er ligt, kunt u dan beloven dat de tarieven niet omhoog gaan?
“Nou, ik kan niets beloven, maar er is een duidelijke afspraak gemaakt in het bestuursakkoord dat de parkeertarieven aan de meter bevroren blijven. Wij zien ook geen aanleiding om de parkeertarieven te verhogen omdat wij denken dat die verhoging zal leiden tot minder inkomsten. Er zal veel minder geparkeerd worden vanwege de hoogte van de tarieven.”

Een aanleiding zou kunnen zijn dat de VVD nu in een college zit met GroenLinks en de PvdA.
“Ja, maar als het financieel niets oplevert… Het is ook een verkeerd signaal naar de bevolking toe als je puur om een gat in de begroting te dichten de tarieven gaat verhogen.”

De VVD moet ook concessies doen. U heeft nooit gezegd dat de tarieven niet verhoogd zullen worden.
“Concessies? Wij hebben gezegd: ik ga nu niet een deur absoluut dichtslaan. Voor iedereen zal er zoet en zuur inzitten.”

Er wordt flink gesneden in de gemeentelijke organisatie, in het programakkoord staat 90 miljoen. De oppositie zegt dat het college achterloopt met de bezuinigingen op de eigen organisatie.
“Dat kunnen zij vinden, maar dat vind ik zeker niet gezegd. Bepaalde bezuinigingen op personeel zijn nog niet ingeboekt, maar dat komt ook omdat de onderhandelingen op bijvoorbeeld de cao voor gemeenteambtenaren nog steeds lopen. En omdat er bij sommige onderhandelingen nog geen resultaat bereikt is, kan het resultaat van de bezuinigingsactie daarop nog niet worden gekwantificeerd.”

Dus u zegt: het komt nog?
“Ja, en bovendien hebben wij als het goed is gewoon aan het einde van deze periode vijfhonderd minder ambtenaren werken dan er in het begin van de bestuursperiode werkten. En wij willen hier veel verder in gaan dan andere partijen, we sluiten ook gedwongen ontslagen niet uit.”

Maar kunt u dat garanderen?
“Ja eh, kun je dat garanderen… Dat is een kwestie van doen. In 2017 willen wij 1.350 minder ambtenaren dan de bijna 15.000 die er nu zijn. Door natuurlijk verloop verlaten al jaarlijks vijf à tien procent van de ambtenaren de gemeenten.
“Bij de 12.500 tot 13.000 ambtenaren die dan overblijven, moet je gaan kijken wat je verder kunt optimaliseren. Het is nu zo’n tienduizend euro dat je per ambtenaar kwijt bent aan huisvesting, ICT-voorzieningen, pennen, potloden en lampjes. Als je daar ook een taakstelling op legt kan dat ook tien à vijftien miljoen opleveren.”

Dan hebben we het over hetzelfde onderwerp, alleen niet over personeel maar over pennen. Gaat u daar 80 tot 100 miljoen vandaan halen?
“Nee, niet bij potloden en pennen natuurlijk. Maar wij willen ook de deelraden volledig opheffen, dat betekent ook ruim tien miljoen minder aan kosten voor politici. Gecombineerd kom je bij de optelling al bij de 70 à 75 miljoen die je enkel uit het ambtenarenapparaat en de politiek kunt halen.”

Dus als de VVD haar zin krijgt hoeven de bezuinigingen verder nergens vandaan te komen.
“Nou nee dat niet, want we willen in totaal voor 150 miljoen aan ombuigingen inventariseren.”

Niet van cultuur, niet van sociaal beleid?
“Ja wij vinden wel dat er heel kritisch naar alle subsidieregelingen gekeken moet worden. Dat kunnen milieu- en kunstsubsidies zijn, maar ook zijn er in de stadsdelen een heleboel integratie en sociale subsidies gegeven waarvan wij ons afvragen wat nu de effectiviteit en het rendement is van deze subsidie. Daar is naar ons idee nog veel te weinig in gesneden.”

De gemeentes krijgen meer taken van de rijksoverheid. Er wordt wel gezegd dat de overheid de problemen over de schutting gooit.
“We zijn blij dat er juist meer zaken naar Amsterdam toekomen die we lokaal kunnen beslissen, zoals de Wet werk en Bijstand (Wwb), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet werken naar vermogen (Wwnv). Dat biedt onze wethouder Eric van der Burg (Zorg en Welzijn, VVD) de mogelijkheid om een eigen persoonsgebonden budget (pgb) te ontwikkelen. Dat het rijk daar minder geld voor inboekt door efficiencyvoordelen vind ik niet meer dan terecht.”

Zijn er ook onderwerpen waar te weinig geld voor overblijft?
“We hebben bij de Wet werken naar vermogen  gezegd dat we dat wel heel gortig vonden. Hierbij komen wel heel veel risico’s bij de gemeentes te liggen. Het risico is dan dat het ons veel meer kost aan uitkeringen en participatiekosten dan dat we van het rijk krijgen.”

Dan wordt het dus gedumpt.
“Nou ja, dat is dan wel het enige punt waar we als VVD in de gemeenteraad hebben gezegd: daar schatten wij de risico’s te hoog in. Maar dat hebben we op een hele hoop andere dingen niet gezegd.”

Het moet wel allemaal met minder geld.
“Er is een noodzaak dit te doen, er zijn enorme overheidstekorten. Een deel komt voort uit de extra uitgaven die in de vorige regeringsperiode tijdens de toenmalige crisis gedaan zijn. De staatsschuld is flink toegenomen, dat zal je moeten oplossen. En naar ons idee heeft dat geleid tot terechte bezuinigingen. Sommigen in Amsterdam denken wel eens ‘dit is de Republiek Amsterdam, wij horen niet bij Nederland, wat denken jullie wel’, maar zo werkt het natuurlijk niet. Daarom gaan we 150 miljoen extra inventariseren.”

Wethouder Van der Burg heeft ook gezegd: we zitten niet vast aan de coalitieafspraken van het Rijk, met het pgb bijvoorbeeld.
“Nee, we hebben over verschillende onderdelen gezegd dat we er wat minder over te spreken zijn. Het pgb en ook kunstsubsidies slaan soms wel heel fors op Amsterdam neer, maar over het algemeen steunen we het kabinet.”

Via de Wet Maatschappelijk Ondersteuning (WMO) kunnen ouderen of invaliden  een scootmobiel of een traplift aanvragen.  Dit gaat lang niet altijd goed. Mede omdat de gemeente Amsterdam een verwarrende aanvraagprocedure kent, zeggen verschillende bronnen in het veld.

Amsterdam – “De wijze waarop de gemeente Amsterdam de Wet Maatschappelijk Ondersteuning (Wmo) uitvoert zet cliënten op het verkeerde been”, zegt advocaat sociaal zekerheidsrecht Matthijs Vermaat van Van der Woude De Graaf Advocaten.

De Wmo is op 1 januari 2007 ingegaan en regelt dat bijvoorbeeld mensen met een beperking of ouderen voorzieningen aan kunnen vragen die hun zelfredzaamheid bevorderen zoals een scootmobiel, een traplift of huishoudelijke hulp. In 2010 is in Amsterdam116 miljoen euro beschikbaar voor de uitvoering van de Wmo.

Volgens Vermaat en Rieke Righolt, juriste gezondheidsrecht bij Stichting de Ombudsman gaan er regelmatig dingem mis bij het aanvragen van Wmo-voorzieningen.  Dit is volgens hen deels te wijten aan de procedure die de gemeente Amsterdam hanteert. Twee medewerkers van Stichting MEE Amsterdam die gehandicapten en mensen met een chronische ziekte begeleiden bij Wmo-aanvragen zien ook problemen  in de dagelijkse praktijk.

Procedure Amsterdam

Wie in Amsterdam bijvoorbeeld een scootmobiel aanvraagt, doet dit niet bij de gemeente maar bij het Centrum Indicatiestelling Zorg (CIZ). Deze onafhankelijke instelling onderzoekt of iemand recht heeft op de scootmobiel en brengt vervolgens  een advies uit aan de gemeente. Mede op basis van dit advies besluit de gemeente of een voorziening wel of niet wordt toegekend.

Het advies van het CIZ is niet bindend. Wel moeten aanvragers een formulier invullen waarin ze aangeven of ze het wel of niet eens zijn met het advies van het CIZ. Pas als het formulier is teruggestuurd neemt de gemeente een besluit. Dit is volgens Righolt een verwarrende s

De Dienst Wonen, Zorg en Samenleven (WZS) zegt dat de gemeente er juist voor heeft gekozen om de aanvraag direct bij het CIZ te laten doen omdat dit efficiënter is. ” Eerst  gegevens aanleveren bij de gemeente om die vervolgens door te sturen naar het CIZ voor een advies levert alleen maar tijdverlies op. Wel is de gemeente verplicht om die aanvraag te bevestigen omdat er een handtekening nodig is van de cliënt. Als iemand niet reageert wordt nog tweemaal een nieuwe oproep gestuurd.” Volgens WSZ reageren nagenoeg alle cliënten.

Joop Teeken, consulent bij Stichting MEE. “Ik heb meerdere malen meegemaakt dat mensen het er maar bij laten zitten als het CIZ een negatief advies uitbrengt.” Hij voegt hieraan toe dat het om een doelgroep gaat die niet altijd even goed overweg kan met ingewikkelde procedures. Rieke Righolt bevestigt dit: “Het is voor mensen lastig om te begrijpend dat ze ook door moeten gaan met de procedure als het CIZ een negatief advies uitbrengt en ze dus toch alsnog een scootmobiel moeten aanvragen.” “Op deze wijze ontmoedigt de gemeente Amsterdam mensen om alsnog een aanvraag te doen”, aldus Vermaat.

Bezwaar

Vermaat legt uit waar het probleem zit: “Als mensen niet aankruisen of ze het wel of niet eens zijn met het advies van het CIZ en het formulier niet terugsturen, volgt ook geen officieel besluit waartegen bezwaar kan worden gemaakt.” Rinie Kranen sociaal juridisch medewerker van Stichting MEE: “wat ik ook meemaak is dat mensen denken dat ze al bezwaar hebben gemaakt als ze hebben aangekruist dat ze het oneens zijn met het advies van het CIZ.”

Dat mensen geen bezwaar kunnen maken is volgens Righolt een probleem. “Ik win regelmatig bezwaarzaken omdat het CIZ niet goed naar de persoonlijke situatie van de cliënt heeft gekeken.” Ze benadrukt wel dat dit zaken zijn die in heel het land worden gevoerd. Ook uit cijfers van de gemeente Amsterdam blijkt dat het zin heeft om bezwaar aan te tekenen. Meer dan een kwart van de mensen die in 2009 in Amsterdam bezwaar maakten tegen een WMO besluit kregen van de rechter gelijk.

Righolt, Vermaat en de medewerkers van Stichting MEE zien meer in de werkwijze die veel andere gemeente hanteren. Daar doe je een aanvraag direct bij de gemeente. Die regelt dat een onafhankelijk instelling, zoals het CIZ, de keuring doet en de gemeente stuurt vervolgens direct het officiële besluit op. De extra tussenstap waarin mensen aan moeten geven of ze het eens zijn met het advies van het CIZ is dan niet nodig. Vermaat: “Ook de gemeente Amsterdam zou zich aan de regeltjes moeten houden.”