Wethouder Asscher wil illegaliteit en mensenhandel terugdringen met  een minimumleeftijd van 23 jaar voor prostituees. Belangengroepen en maatschappelijke organisaties vrezen voor een averechts effect.

Amsterdam –“Juist de slachtoffers van mensenhandel die verstopt zitten in een of ander schimmige buitenwijk, zijn niet te bereiken zijn voor hulpverleners. Op de Wallen wordt er tenminste nog gecontroleerd door politie, maatschappelijk werk, GGD en zelfs de arbeidsinspectie”, verzucht Ineke Smit, directeur van Coördinatiecentrum Mensenhandel ^[2] (CoMensha). Belangengroepen en maatschappelijke organisaties reageerden gisteren sceptisch op de nieuwe plannen van de Amsterdamse wethouder Lodewijk Asscher (PvdA) in de strijd tegen mensenhandel en illegale prostitutie. Mariska Majoor van het Prostitutie Informatie Centrum ^[3] (PIC) “ergert” zich aan Asscher die de Wallen niet “wil kennen of begrijpen”. “Asscher weet dat hij met zijn plannen mensenhandel niet aanpakt. Hij wil op de valreep nog even aan de zijn campagne werken over de rug van de Amsterdamse prostituees. ”

Gisterochtend maakte Asscher zijn plannen in de Telegraaf ^[4] bekend. Een van die plannen is het verhogen van de minimumleeftijd van prostituees op de Wallen in Amsterdam van 18 naar 23 jaar. In de toekomst zullen de prostituees zich wat hem betreft moeten laten registreren via de GGD, die controleert of de vrouwen de juiste leeftijd hebben. Op dit moment is er geen verplichte registratie voor zelfstandig werkende prostituees

Asscher neemt met zijn plannen een voorschot op de nieuwe landelijke prostitutiewet ^[5], die op dit moment ter goedkeuring bij de Tweede Kamer ligt. In deze wet staat onder meer dat prostituees zich verplicht moeten laten registeren. Maar er is geen verhoging van de minimumleeftijd voor prostitutie in opgenomen. Tijdens het maken van het wetsvoorstel is wel nagegaan of de wettelijke leeftijdsgrens verhoogd moest worden naar 21 jaar. Maar de VVD, GroenLinks en Asscher’s eigen partij, de PvdA, vreesden dat de jongere prostituees door de hogere minimumleeftijd in de illegaliteit zouden belanden. Nu kunnen gemeenten zelf een hogere leeftijdsgrens instellen, het moet nog blijken of dat na invoering van de prostitutiewet zo blijft.

Volgens CoMensha, het landelijk centrum voor de aanmelding en registratie van slachtoffers van mensenhande, zal Asscher’s plan om op de Wallen prostitutie onder de 23 te verbieden averechts werken. “Als je die meisjes niet toelaat op de Wallen, dan gaan ze alleen maar de illegaliteit in. Daar verliezen we elk contact.” Ook Marije van Stempvoort, beleidsmedewerker van Humanitas Prostitutie Maatschappelijk Werk ^[6] (Humanitas PMW) wijst hierop. “Het is bekend dat er veel vraag is naar jonge meisjes van 18 jaar.  Als je deze groep helemaal geen plaats geeft op de Wallen, dan zullen zij van de radar verdwijnen. De vraag is namelijk niet weg.”

De woordvoerder van Asscher, Herbert Raat, laat weten dat hij “niet zoveel kan” met dit argument. “Als dat het argument is dan dan kun je net zo goed niets meer doen. Want dan kun je toch nooit meer iets verbieden?” Raat benadruk dat het in eerste instantie om een “politiek voorstel” van Asscher gaat. “De plannen komen niet uit het college, het is echt een partijstandpunt. Maar ik vind het lovenswaardig dat Asscher de jonge en kwetsbare meisjes op de Wallen zo probeert te beschermen.” Het landelijke standpunt van de PvdA verschilt dus van het Amsterdamse standpunt, maar dat “gebeurt wel vaker”, aldus een woordvoerder van de partij.

Maar ook het argument dat je door de hogere leeftijdsgrens de kwetsbare meisjes eruit pikt, gaat niet op volgens Ineke Smit. “Met zo’n leeftijdsgrens filter je de kwetsbare groepen, zoals meisjes met minder verstandelijke vermogens of psychische problemen, er echt niet uit. Die meisjes zijn namelijk op hun 23^ste en ook op hun 28^ste nog kwetsbaar.”

Asscher heeft een verkeerd beeld van de Amsterdamse Wallen, melden zowel Mariska Majoor van PIC als  Ineke Smit. Het is bij de politie en hulpverleners “allang bekend” dat mensenhandel juist plaatsvindt in de verborgen circuits, aldus Smit. “De slachtoffers van mensenhandel bevinden zich in flatjes in de buitenwijken van de stad, in schimmige hotels en op boerderijen op het platteland. Die meisjes zitten echt niet meer in de gecontroleerde seksbedrijven op de Wallen. ” Dit is volgens hen een belangrijke reden waarom de plannen van Asscher ook geen effect zullen hebben in de strijd tegen mensenhandel.

Asscher had beter echte maatregelen tegen mensenhandel kunnen voorstellen dan verkiezingsretoriek volgens Mariska Majoor. “Als Asscher werkelijk de meisjes wil helpen en niet alleen zijn verkiezingscampagne, moet hij het op een heel andere manier aanpakken. Dan moet hij praten met de prostituees zelf, de GGD, de raamexploitanten en de hulpverleners. Hij zou bij hen moeten nagaan wat de beste mogelijke oplossing is.” Dat  is ook wat de coalitiepartner van de PvdA in het Amsterdamse college, GroenLinks, liever had gezien. “Je kunt beter eens met de vrouwen daar gaan praten in plaats van repressieve regels opleggen die geen daadwerkelijke bescherming bieden,” aldus een woordvoerder van de partij. CoMensha heeft een concreet voorstel aan Asscher: “Steek geld in recherche en opsporingsteams die zich richten op louche websites en schimmige mobiele telefoonnummers. Zo spoor je de meisjes op die uitgebuit worden.”

^[7]

Amsterdam Rauw: een serie over wakker Amsterdam. Op zoek naar eigenzinnigheid waar de betutteling geen grip op krijgt. Vandaag slentert Rauw over de Wallen.

AMSTERDAM – 17 febr. Op een verloren maandagavond loop ik achter een groepje Britten over de Oudezijds Achterburgwal. Zes stuks, jonger dan twintig. Pukkelige slungels in beschonken toestand. Ze dragen mutsen met Amsterdam er op. Het duurt even voordat ik doorheb dat ze een taal spreken die ik zou moeten verstaan. Voor ze het weten zijn ze het smalle gebied van de Amsterdamse Wallen alweer uitgelopen. Abrupt staat de voorste stil. Als in een goedkope slapstick botsen de andere jongens tegen hem op. ‘We go back, pals.’ Met z’n zessen drommen ze zich voor een raam, de vrouw erachter zet het op een kier. De toeristen zijn schaars vanavond. ‘She shouldn’t be too expensieve, right?’ zegt de leider. Gelach. Snel sluit het deurtje weer. Duwend en struikelend loopt het groepje verder.

Ik volg de jongens, langs smsende, nagelvijlende en gapende vrouwen, een kroeg in. Old Sailor. In het bruincafé hangen oude zeemanspullen aan de muren. Tussen landkaarten, een scheepsstuur, twee opgezette schildpadden en visnetten zijn zeemansspreuken opgetekend. De gokkast in de hoek is constant bezet. De gedraaide dancemuziek vloekt met het interieur. Ik vind een plekje tussen de gokkast en de toiletten. Foute keuze. Iedere keer dat de deur van de toiletten opengaat, waait er een doordringende walm van urine en schoonmaakmiddel voorbij. Ik heb het gevoel dat mannen naar me kijken. Een ijdele gedachte: wanneer ik hun blikken volg, kom ik uit bij een groot plasmascherm boven mij. Er wordt een cricketwedstrijd vertoond van twee maanden geleden.

Nippend van mijn biertje kijk ik naar buiten. Nonchalant? Stoer? Ik probeer mezelf een houding te geven. Aan de overkant van de gracht staan twee hoogblonde dames in vlammend rode lingerie. Er lopen nauwelijks potentiële klanten langs. Het is nog vroeg, tien uur, maar het verleidelijk kijken naar voorbijgangers hebben ze allang opgegeven. De dames zijn druk in gesprek en lopen voortdurend van de ene kamer naar de andere. Vanaf mijn plaats in de kroeg lijkt het een poppenkast.

Old Sailor kent haar publiek. Er worden grote pullen bier geschonken. Heineken, en voor de Britten die heimwee hebben staat een kratje Becks achter de bar. In een grote vitrinekast hangt de merchandise: T-shirts en petten met Popeye en de naam van de kroeg erop. Ook Frank de Boer is niet te preuts om zijn naam aan de kroeg op de wallen te verbinden. Een oud, stoffig voetbalshirt hangt ingelijst naast de toiletten. Een vrouw grijpt ernaar, in haar val richting wc. Mis. Ze ligt met de knietjes op de grond, krabbelt op en kijkt zoekend naar wat haar val veroorzaakt moet hebben. Op de vlakke vloer is niets te vinden. Stiletto’s en alcohol gaan niet samen.

Mijn biertje is op en ik stap de kroeg uit, de regen in. Het meisje tegenover mij draagt een vrolijk groene bikini. Ik herken ‘m. Dezelfde bikini kocht ik twee zomers geleden ook. Nauwelijks aangehad, zat niet lekker. Met dat feestelijk rode licht weet het meisje de bikini een stuk sexier te dragen dan ik.

‘Ik zag je al aan komen lopen, verzopen katje.’ De uitsmijter van de Moulin Rouge is jong en fors. Zijn kale schedel weerkaatst het rode en gele licht van de club. Hij draagt een mooi pak met wollen overjas. ‘Wat doe je hier? Kom je van je werk? Studie?’ Studie kies ik snel. Dat lijkt me de veiligste optie, gezien de onderzoekende blikken van de langslopende mannen. Terwijl de verleiding toch echt achter het glas te vinden is en niet hier, in de stromende regen. ‘Ik zie er toch niet uit alsof ik hier thuis hoor?’, schiet het door me heen en schaam me direct voor die gedachte.

Een patrouillerende politiewagen passeert ons langzaam. Ik stap dichterbij de uitsmijter. Onder zijn grote, zwarte paraplu is het droog. Dat bevalt. Het is rustig binnen, vertelt hij zonder dat ik er naar hoef te vragen. ‘De pond staat slecht. Zo ook de dollar. De hoge vliegtax van Schiphol werkt bepaald niet mee. En de PvdA pest ons weg.’ Op een goede avond draait Moulin Rouge een showtje voor honderd man, nu zit er bijna niemand. Live couples sex, banana show, vibrator show en candle show. Een speciaal prijsje kan geregeld worden. Het riedeltje komt er vloeiend uit.

We kijken zwijgend voor ons. Zeven zwanen zwemmen rustig voorbij in de gracht. Ze geven de roodverlichte setting een surrealistisch tintje. Ik zucht. De uitsmijter is nog romantisch ook. Type teddybeer. Ik ben benieuwd of hij ook wel eens gromt.