AMSTERDAM, 8 februari – De VVD Amsterdam wil onderzoeken of het mogelijk is om namen van Noord/Zuidlijn-stations te verkopen. De partij gaat dit vanavond voorstellen in de commissievergadering Financiën. Dat zegt fractievoorzitter Robert Flos.

Flos liet zich voor zijn idee inspireren door het metronetwerk in Maleisië. “Daar kunnen bedrijven tegen betaling stations naar zichzelf laten vernoemen.” In Amsterdam valt volgens hem te denken aan stations als Dam/ABN AMRO of Rokin/ING.

De fractieleider ziet de verkoop van stationsnamen als een manier om extra inkomsten te verwerven zonder de lasten van burgers te verhogen. Het zou volgens Flos “enkele tonnen” per jaar kunnen opleveren. Om welk bedrag het precies gaat, wil de VVD laten uitzoeken.

NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag: Robert Flos, fractievoorzitter van de VVD.

AMSTERDAM, 8 februari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen. Waar valt nog wat te halen? Welke keuzes maakt het college?

Robert Flos (1968) is sinds 2010 fractievoorzitter van de VVD.  De bezuinigingen die de gemeente moet doorvoeren, moeten volgens Flos vooral uit eigen zak komen:  “Amsterdam moet slimmer gaan begroten.”

In maart wordt een bezuinigingspakket voorgesteld van 150 miljoen. Waar kan volgens de VVD niets meer vanaf?
Robert Flos: “Ik denk dat je in principe bereid moet zijn om overal naar te kijken.”

Een van de kernpunten van de VVD is het parkeerbeleid. De VVD houdt nu nog vast aan het eigen standpunt inzake het bevriezen van de parkeergelden. Maar als straks dat extra bezuinigingspakket er ligt, kunt u dan beloven dat de tarieven niet omhoog gaan?
“Nou, ik kan niets beloven, maar er is een duidelijke afspraak gemaakt in het bestuursakkoord dat de parkeertarieven aan de meter bevroren blijven. Wij zien ook geen aanleiding om de parkeertarieven te verhogen omdat wij denken dat die verhoging zal leiden tot minder inkomsten. Er zal veel minder geparkeerd worden vanwege de hoogte van de tarieven.”

Een aanleiding zou kunnen zijn dat de VVD nu in een college zit met GroenLinks en de PvdA.
“Ja, maar als het financieel niets oplevert… Het is ook een verkeerd signaal naar de bevolking toe als je puur om een gat in de begroting te dichten de tarieven gaat verhogen.”

De VVD moet ook concessies doen. U heeft nooit gezegd dat de tarieven niet verhoogd zullen worden.
“Concessies? Wij hebben gezegd: ik ga nu niet een deur absoluut dichtslaan. Voor iedereen zal er zoet en zuur inzitten.”

Er wordt flink gesneden in de gemeentelijke organisatie, in het programakkoord staat 90 miljoen. De oppositie zegt dat het college achterloopt met de bezuinigingen op de eigen organisatie.
“Dat kunnen zij vinden, maar dat vind ik zeker niet gezegd. Bepaalde bezuinigingen op personeel zijn nog niet ingeboekt, maar dat komt ook omdat de onderhandelingen op bijvoorbeeld de cao voor gemeenteambtenaren nog steeds lopen. En omdat er bij sommige onderhandelingen nog geen resultaat bereikt is, kan het resultaat van de bezuinigingsactie daarop nog niet worden gekwantificeerd.”

Dus u zegt: het komt nog?
“Ja, en bovendien hebben wij als het goed is gewoon aan het einde van deze periode vijfhonderd minder ambtenaren werken dan er in het begin van de bestuursperiode werkten. En wij willen hier veel verder in gaan dan andere partijen, we sluiten ook gedwongen ontslagen niet uit.”

Maar kunt u dat garanderen?
“Ja eh, kun je dat garanderen… Dat is een kwestie van doen. In 2017 willen wij 1.350 minder ambtenaren dan de bijna 15.000 die er nu zijn. Door natuurlijk verloop verlaten al jaarlijks vijf à tien procent van de ambtenaren de gemeenten.
“Bij de 12.500 tot 13.000 ambtenaren die dan overblijven, moet je gaan kijken wat je verder kunt optimaliseren. Het is nu zo’n tienduizend euro dat je per ambtenaar kwijt bent aan huisvesting, ICT-voorzieningen, pennen, potloden en lampjes. Als je daar ook een taakstelling op legt kan dat ook tien à vijftien miljoen opleveren.”

Dan hebben we het over hetzelfde onderwerp, alleen niet over personeel maar over pennen. Gaat u daar 80 tot 100 miljoen vandaan halen?
“Nee, niet bij potloden en pennen natuurlijk. Maar wij willen ook de deelraden volledig opheffen, dat betekent ook ruim tien miljoen minder aan kosten voor politici. Gecombineerd kom je bij de optelling al bij de 70 à 75 miljoen die je enkel uit het ambtenarenapparaat en de politiek kunt halen.”

Dus als de VVD haar zin krijgt hoeven de bezuinigingen verder nergens vandaan te komen.
“Nou nee dat niet, want we willen in totaal voor 150 miljoen aan ombuigingen inventariseren.”

Niet van cultuur, niet van sociaal beleid?
“Ja wij vinden wel dat er heel kritisch naar alle subsidieregelingen gekeken moet worden. Dat kunnen milieu- en kunstsubsidies zijn, maar ook zijn er in de stadsdelen een heleboel integratie en sociale subsidies gegeven waarvan wij ons afvragen wat nu de effectiviteit en het rendement is van deze subsidie. Daar is naar ons idee nog veel te weinig in gesneden.”

De gemeentes krijgen meer taken van de rijksoverheid. Er wordt wel gezegd dat de overheid de problemen over de schutting gooit.
“We zijn blij dat er juist meer zaken naar Amsterdam toekomen die we lokaal kunnen beslissen, zoals de Wet werk en Bijstand (Wwb), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet werken naar vermogen (Wwnv). Dat biedt onze wethouder Eric van der Burg (Zorg en Welzijn, VVD) de mogelijkheid om een eigen persoonsgebonden budget (pgb) te ontwikkelen. Dat het rijk daar minder geld voor inboekt door efficiencyvoordelen vind ik niet meer dan terecht.”

Zijn er ook onderwerpen waar te weinig geld voor overblijft?
“We hebben bij de Wet werken naar vermogen  gezegd dat we dat wel heel gortig vonden. Hierbij komen wel heel veel risico’s bij de gemeentes te liggen. Het risico is dan dat het ons veel meer kost aan uitkeringen en participatiekosten dan dat we van het rijk krijgen.”

Dan wordt het dus gedumpt.
“Nou ja, dat is dan wel het enige punt waar we als VVD in de gemeenteraad hebben gezegd: daar schatten wij de risico’s te hoog in. Maar dat hebben we op een hele hoop andere dingen niet gezegd.”

Het moet wel allemaal met minder geld.
“Er is een noodzaak dit te doen, er zijn enorme overheidstekorten. Een deel komt voort uit de extra uitgaven die in de vorige regeringsperiode tijdens de toenmalige crisis gedaan zijn. De staatsschuld is flink toegenomen, dat zal je moeten oplossen. En naar ons idee heeft dat geleid tot terechte bezuinigingen. Sommigen in Amsterdam denken wel eens ‘dit is de Republiek Amsterdam, wij horen niet bij Nederland, wat denken jullie wel’, maar zo werkt het natuurlijk niet. Daarom gaan we 150 miljoen extra inventariseren.”

Wethouder Van der Burg heeft ook gezegd: we zitten niet vast aan de coalitieafspraken van het Rijk, met het pgb bijvoorbeeld.
“Nee, we hebben over verschillende onderdelen gezegd dat we er wat minder over te spreken zijn. Het pgb en ook kunstsubsidies slaan soms wel heel fors op Amsterdam neer, maar over het algemeen steunen we het kabinet.”

VVD-politica Jeanine Hennis-Plasschaert bracht maandagavond een bezoek aan de liberale jongerenorganisatie JOVD in Amsterdam, met 270 leden de op twee na grootste afdeling van het land.

AMSTERDAM, 25 januari – In het bovenzaaltje van café De Beiaard aan het Spui helpt een handjevol mensen met het neerzetten van stoelen. Eigenlijk zou het nu, 19.00 uur, al moeten beginnen. “Het is voor JOVD’ers erg vroeg”, zegt voorzitter Elroy Huijsman (24).

Eén stoelensjouwer in rode trui lijkt wat aan de oude kant voor de liberale jongerenvereniging. De kroegbaas misschien? “Beslist niet!”, zegt hij. “Ik wil graag actief worden binnen de VVD. Ik kom speciaal voor Jeanine.”

“Jeanine” is VVD-kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert, die zich laat ondervragen in het kader van de Mastermaand Veiligheid die door de JOVD (voluit Jongerenorganisatie Vrijheid en Democratie) wordt georganiseerd. Deze maand kwam PVV’er Hero Brinkman al langs, 2 februari sluit voormalig korpschef Bernard Welten de serie af met een lezing.

“Ik heb haar vorig jaar al gemaild dat zij mijn stem krijgt bij de volgende verkiezingen”, zegt de vijftiger, terwijl bestuursleden zich naar beneden haasten om wat te drinken te halen. “Ik ben tegen al die regeltjes, de bemoeizucht van de overheid.” Hij kijkt gespannen om zich heen. Zou ze er al zijn? “Ik wil haar natuurlijk wel even de hand schudden.” Vlug loopt hij de trap af. Ze is er nog niet.

“Ik zit momenteel in-between-jobs. Ik ben op zoek naar een uitdagende, internationale baan in de sales.” De man bestelt een biertje. “Ik spreek vijf talen vloeiend. Ik kan alles verkopen. Zie je die toog? Als het moet, verkoop ik die toog.”

Terug in het bovenzaaltje blijkt de politica al aanwezig te zijn. Ze zit in kleermakerszit op een tafel. Het 27-man sterke publiek dat in haar richting kijkt, ziet het Singel als sfeervolle achtergrond. De man-vrouwverhouding is redelijk in balans, de meeste aanwezigen zijn tussen de 18 en 25. Op de twee met stekeltjes na hebben alle jongens gel in hun haren. Er is nog één stoel over op de voorste rij, middenin. De vijftiger eist zijn plekje op.

Jeanine Hennis-Plasschaert stelt zich voor met een korte samenvatting van haar cv. “KPMG kan ik iedereen aanraden, het is een hele goede werkgever.” Om warm te draaien krijgt ze een paar keuzevragen voorgeschoteld. “SGP of PVV?”, vraagt een van de interviewers. “Goeiedag…”, zegt Hennis. “Ik vind de PVV in bepaalde opzichten echt rampzalig, al zijn ze wel goed om afspraken mee te maken. Dat geldt ook voor de SGP, maar beide partijen zijn niet om uit te staan.”

De eerste vraag vanuit de zaal wordt gesteld door de vijftiger in de rode trui. De tweede vraag ook. “Ik vind dat de overheid toegang moet krijgen tot alle bankgegevens. Vindt u ook niet dat…”

Hennis vindt van niet. Er worden nauwelijks kritische vragen gesteld. Ze maakt zich druk om Griekenland (“al helemaal rampzalig”) en bureaucratie (“er gaat veel FTE verloren aan papierwinkelonzin”), maar vanavond gaat het vooral over veiligheid. “Ik ben trots op dit politiecorps, al zitten daar ook rotte appelen tussen.”

Het kamerlid vertelt over een man die op een druk Haags terras met een mes aan het zwaaien was. De politie was ter plaatse en wist niet of de man uit zou halen. De agent nam het zekere voor het onzekere en schoot, de man overleed later aan zijn verwondingen. “Wat zouden jullie doen?”, vraagt Hennis aan het publiek.

De man in de rode trui reageert als eerste. “Afschieten!” Er klinkt geroezemoes door de zaal.

Ook over Willem Holleeder blijkt de man een mening te hebben. “Die moeten ze vogelvrij verklaren! De crimineel wordt in dit land beter beschermd dan het slachtoffer!” Een meisje draait schaamtevol haar hoofd weg. “Ja, dat scheelt een hoop geld”, zegt een JOVD’er op sarcastische toon. De man probeert er nog een paar keer tussen te komen, maar Hennis kijkt vakkundig over hem heen.

Als de laatste vraag is gesteld blijft Hennis nog even om na te praten, maar de man pakt zijn jas. En weg is hij.

Wat vond de voorzitter ervan? Elroy Huijsman: “Het was een mooie avond, maar ik vond het wel jammer dat die man vooraan zo’n dominante rol aannam. Ik vond het onzin wat hij zei over het vogelvrijverklaren van Holleeder bijvoorbeeld. Aan de andere kant vind ik het mooi dat binnen de JOVD alles bespreekbaar is.” Is de JOVD misschien wat linkser dan de moederpartij? “We zijn niet gebonden aan het partijprogramma van de VVD. Wij zijn een soort speeltuin voor mensen met ideeën.”

Voor jongeren met ideeën, en een enkele verdwaalde vijftiger.

Als het aan Eddy Meyer ligt, VVD-fractievoorzitter in Zuidoost, wordt de benaming Amsterdam Zuidoost als woonplaats afgeschaft. “Zie het als een manier om te benadrukken dat we erbij horen. Het wordt tijd dat Zuidoost ook formeel gezien op hetzelfde niveau mee kan doen als de andere stadsdelen.”

AMSTERDAM, 13 januari – Een armoedige, criminele achterstandsbuurt waar de gezelligheid ver te zoeken is. Dat is in één zin het niet al te beste imago van Amsterdam Zuidoost. Wie het stadsdeel door de ogen van Eddy Meyer (49) bekijkt, ziet iets heel anders. “Een bruisende, frisse en ambitieuze buurt die de afgelopen vijftien jaar erg is opgeknapt.”

Meyer hoopt met het opheffen van de plaatsnaam meer woningzoekenden van buiten de hoofdstad warm te krijgen voor wonen in Zuidoost. Nu missen mensen die op huizensites als Funda en Woningnet naar een huur- of koophuis in Amsterdam zoeken het aanbod in Zuidoost. Huizen in dit stadsdeel worden door de aparte aanduiding niet zichtbaar onder het kopje Amsterdam. “En dat terwijl de koopwoningen hier voor Amsterdamse begrippen vrij goedkoop zijn,” aldus Meyer, die zelf op het randje van de Bijlmer woont.

Tot op de dag van vandaag staan Amsterdam en Amsterdam Zuidoost officieel te boek als twee afzonderlijke woonplaatsen. Daartoe is in de jaren zeventig besloten in het kader van de postbezorging, die toen nog op woonplaats in plaats van op postcode geschiedde. Zuidoost ligt als enige stadsdeel door Diemen en Duivendrecht van de hoofdstad geïsoleerd.

De VVD’er denkt dat het veranderen van de plaatsnaam bovendien kan bijdragen aan een beter imago van Zuidoost. “Wie hier een huis komt bezichtigen, kan met eigen ogen zien dat er de laatste jaren een hoop verbeterd is. Bijvoorbeeld op het gebied van veiligheid.” Want als er één misverstand bestaat over Zuidoost, dan is het volgens Meyer wel dat het er “luguber” is en dat je er ’s avonds niet over straat kunt lopen. Onzin, zegt hij. “Oudere dames laten hier ook in het donker gewoon hun hondje uit. Natuurlijk gebeurt er nog wel eens wat, maar de objectieve cijfers (http://www.os.amsterdam.nl/grafiek/5185/ ^[1]) liegen niet: het is in Zuidoost zo veilig als wat. Je hoeft niet voorzichtiger te zijn dan elders.”

Volgens Meyer gaan er ook stemmen op dat Zuidoost na het afschaffen van de stadsdelen als aparte gemeente verder zou moeten gaan. Maar hij vindt dat “niet realistisch” en is van mening dat Zuidoost zich juist meer aan Amsterdam moet binden. “Als we de lokale economie en het vestigingsklimaat in de toekomst verder willen ontwikkelen, zullen we in het grotere geheel van Amsterdam moeten opereren.”

Over het prijskaartje dat aan de verandering hangt, hoeft niemand zich druk te maken, zegt de fractieleider. Wat het afschaffen van Zuidoost als woonplaats de gemeente Amsterdam precies zal gaan kosten, weet hij niet precies, “maar dat zal echt peanuts zijn.”

Dus wat nu? “Ik heb het bij de gemeenteraadsfractie van onze partij neergelegd. Die moeten er nu verder mee.” Hij heeft goede hoop dat zijn voorstel werkelijkheid wordt. “De reacties uit de fractie zijn positief. Ook partijleider en wethouder Eric van den Burg heeft zich er op Facebook positief over uitgelaten. In de loop van het voorjaar verwacht ik een voorstel in de gemeente te zien.”

Weet u wat de Provinciale Staten zijn?
“Ja, natuurlijk. Dat zijn de bestuurders van de provincie, indirect bemoeien zij zich ook met wat de gemeente doet. Volgens mij zijn zij vooral heel belangrijk voor het milieu en de wegen.”

Ze zijn ook deels verantwoordelijk voor de samenstelling van de Eerste Kamer.
“Oh, dat wist ik niet, hoewel het niet helemaal nieuw voor me is. Het is goed dat je dat zegt, want ik stem normaal altijd VVD en ik ben nu niet zo tevreden met deze regering. Wie weet ga ik nu wat anders stemmen.”

Waarom ben u niet tevreden met deze regering?
“De PVV heeft een toon die me niet aanstaat en door die hele -hoe noem je dat- gedoogsteun weet de regering eigenlijk niet wat ze moeten doen. Dat zie je vooral bij het buitenlands beleid. Staat die Uri (Rosenthal, red) daar tussen de Turken vriendelijk te doen, terwijl ze hier in Nederland helemaal gehakt van ze maken. Verwarrend en slecht voor het imago van de VVD. Ophouden met die troep dus.”

Stemt u VVD omdat u ondernemer bent?
“Nee, dat heeft er eigenlijk niets mee te maken. Ik stem VVD omdat ze altijd één lijn volgen. Het is bij die partij geen gedraai, geen geneuzel en geen gezeur. Dat vind ik prettig. (Rig Bernard draait zich om naar een klant) Dat is dan een eurootje, meneer.”

Geen PVV voor u dus?
Lachend: “Nee zeg. Ik sta op de Dappermarkt en dan zou ik al mijn klandizie verliezen.”

Amsterdam, 28 jan – Het begrip ‘pied–a-terre’, is voor het eerst opgenomen in de Amsterdamse regelgeving. Voortaan mogen alle niet-Amsterdammers maximaal één huis bezitten in de hoofdstad. Dat besloot de gemeenteraad afgelopen woensdag.

Eerder waren huiseigenaren verplicht de huizen zelf te betrekken of te verhuren. Dat gold echter alleen voor huizen die minder waard zijn dan 164 duizend euro. Van huizen met een hogere waarde gaat de gemeente ervan uit dat ze in de vrije sector ^[2] verhuurd kunnen worden. In deze sector zijn de eigenaren niet verplicht het huis te laten bewonen. VVD-raadslid Daniel van der Ree noemt dit verschil oneerlijk. “De directeur van Philips mocht een penthouse op de Zuidas gebruiken als pied-à-terre, maar een professor geen studio in De Pijp.”

In augustus kregen meer dan 600 huiseigenaren een brief van de gemeente. Daarin stond dat zij op last van een boete verplicht waren de huizen als huurwoningen aan te bieden in de sociale sector. Een ’schandalig dreigement’, vindt raadslid Sebastiaan Capel (D66). “De gemeente zette een mes op de keel van de huiseigenaren. Terwijl de stad deze groep mensen, bestaande uit hoger opgeleiden en expats, hard nodig heeft.

In de raadsvergadering van afgelopen woensdag waarschuwde GroenLinks voor mogelijke leegstand door deze nieuwe regel. Zowel Capel als Van der Ree zeggen zich hier geen zorgen over te maken. Capel: “Het college erkent zelf dat de bestaande regels genoeg zijn om leegstand te voorkomen.” Volgens Van der Ree kunnen huisjesmelkers geen misbruik van de nieuwe regels maken. “Het belastingsysteem zal ervoor zorgen dat het niet winstgevend is om één huis in Amsterdam te bezitten zonder die officieel te verhuren.” GroenLinks was niet beschikbaar voor commentaar.

Door de ‘winning mood’ na de Tweede Kamerverkiezingen van vorig jaar mocht de VVD Amsterdam maar liefst 150 nieuwe leden extra verwelkomen. De stoomcursus VVD van donderdagavond moet deze mensen warm maken om zich in te zetten binnen de partij. Wannabe Mark Ruttes of Neelie Kroesen zitten er niet bij.

Amsterdam, 27 jan – Het blijft stil in een vergaderzaaltje van het stadhuis. VVD-fractievoorzitter Robert Flos ^[4] kijkt rond of iemand het antwoord weet op zijn vraag hoeveel zetels de Amsterdamse gemeenteraad heeft. Niemand van de twintig nieuwe leden van de VVD Amsterdam ^[5] die vanavond de ‘Introductiecursus VVD’ volgt kan het vertellen. Net zo min als het huidige aantal zetels van VVD in de raad. “Jullie zijn natuurlijk alleen maar lid geworden vanwege het succes van Mark Rutte”, grapt Flos.

In een sneltreinvaart loopt Flos aan de hand van portretfoto’s op een groot beeldscherm langs het college van B&W. Bij VVD-wethouder Eric Wiebes stipt Flos een aantal punten van het in zijn ogen buitensporige parkeerbeleid aan.  Zacht hoongelach klinkt in het zaaltje, iemand sist van verontwaardiging. De nieuwe leden -waaronder een medisch specialisten, een universitair docenten en ondernemers- hebben duidelijk hun stek bij de VVD.

Meest liberale stad

VVD Amsterdam geeft de introductiecursus normaal gesproken ieder half jaar. Maar door de 150 nieuwe extra leden na de verkiezingen (op een totaal van 1.800 leden in Amsterdam) was de cursus van de VVD in no-time vol. De volgende is daarom alweer over drie maanden. Het doel van de cursus is niet om politiek talent te scouten, legt organisator van de cursus Duncan Beekink ^[6] (35) na afloop uit. “We willen de nieuwe leden vooral bij de afdeling betrekken. Ze kunnen dan uitzoeken of ze politieke ambities hebben of misschien liever iets binnen de VVD zelf doen.” Zo kunnen leden zich inzetten voor commissies als opleiding en training, of ledenwerving en –behoud.

In het vergaderzaaltje legt voorzitter Koen Petersen ^[7] uit wat voor commissies er zijn en hoe het bestuur eruit ziet. Nieuw is het project Analyse Verkiezingsuitslag, dat de VVD moet helpen in haar ambitie om in 2014 de grootste partij van Amsterdam te worden. Petersen: “Vraag je wat de meest liberale stad van Nederland is, dan zegt iedereen: Amsterdam. Dan is het wrang dat 30 van de 45 zetels ingenomen worden door uitgesproken linkse partijen.”

Van Thorbecke tot Rutte

Na de rookpauze is het woord aan VU-docent Politieke Geschiedenis en VVD-lid Ronald Kroeze ^[8]. Aan de hand van foto’s van prominente Nederlandse liberalen als geestelijk vader van de grondwet Thorbecke ^[9], oud politiek leider Nijpels ^[10] en premier Rutte ^[11] neemt hij de deelnemers in een uur mee langs tweehonderd jaar liberalisme en ruim zestig jaar VVD.

Een foto van Frits Bolkestein ^[12] verschijnt op het scherm. “Waar staat hij voor?”, vraagt Kroeze aan de zaal. “In mijn beleving was hij de eerste tegenstander van het multiculturalisme”, zegt iemand. “Nou, volgens mij was hij eerder tegenstander van het rücksichtslos binnenhalen van kansarme migranten”, vult een ander aan. Er ontstaat een verhitte discussie over de gelijkenissen en verschillen in het gedachtegoed van Bolkestein en Geert Wilders ^[13].

Kroeze rondt af. “Nu weten jullie wie de poppetjes zijn, hoe de VVD Amsterdam in elkaar steekt en hoe wij liberalen van 18-zoveel naar hier zijn gekomen”, sluit Beekink af. “Het is nu aan jullie om de volgende stap te zetten.”

Stoplicht of rotonde?

Wat die volgende stap voor ze gaat zijn, weten de nieuwe leden nog niet. Dat blijkt bij de afsluitende borrel in café Dantzig. Ze zijn vooral lid geworden uit engagement; niemand vanwege politieke ambities. “Ik wil niet dagenlang discussiëren of er ergens een stoplicht of rotonde moet komen”, vertelt Wim (27). Voor Patrick (30) geldt hetzelfde. “Ik heb niet de kwaliteiten van een  politicus, je moet een bepaald charisma over je hebben.”

Beekink maakt zich desalniettemin geen zorgen. Hij zet vooral in op de jaarlijkse masterclass, die nu zeven jaar bestaat. Deze intensieve cursuscyclus is de kweekvijver voor de Amsterdamse VVD, van waaruit veel leden doorstromen naar stadsdeelraden, de gemeenteraad of interne commissies. Beekink: “Over een jaar zullen er ook een stel van deze lichting in de masterclass zitten. Wacht maar af.”

Amsterdam, 26 jan-  De Amsterdamse parkeertarieven blijven de komende jaren gelijk. Dit maakte de VVD gisteren bekend op haar website. Enkele dagbladen hadden eerder die dag gemeld dat de parkeertarieven waarschijnlijk omhoog zouden gaan.

De Amsterdamse coalitiepartij VVD schreef gisteren op haar website ^[5] dat de parkeertarieven in Amsterdam niet omhoog zullen gaan. Ook zal de prijs niet samen met de inflatie omhoog gaan. Deze mededeling spreekt eerdere berichten in de media tegen. Zo meldde de Telegraaf ^[14] woensdag dat de parkeertarieven ‘waarschijnlijk’ zullen oplopen. “Maar het autootje pesten is voorbij”, aldus gemeenteraadslid Van ’t Wout (VVD). “Amsterdam is in Nederland de duurste stad om te parkeren. Daar mogen we niet trots op zijn”.

Fjodor Molenaar van coalitiepartij Groen Links noemt de aankondiging van de VVD een ‘pavlov reactie’ op het artikel in de Telegraaf. “Het bevriezen van de parkeertarieven stond al lang in het coalitieakkoord.” Het gemeenteraadslid wijst erop dat de VVD bij de coalitieonderhandelingen ook heeft moeten inleveren als het gaat om auto’s en parkeren in de stad. “Het was wisselgeld. In ruil voor het handhaven van de parkeertarieven moet wethouder Wiebes van de VVD dit jaar nog met een voorstel komen voor een stad met minder auto’s. Het zogenaamde ‘nieuws’ van de VVD is niet meer dan het resultaat van onderhandelingen.”

Amsterdam, 12 jan - VVD-raadslid Frank van Dalen dient morgen een voorstel in waarmee hij Amsterdam op de kaart wil zetten als de meest toonaangevende hoofdstad voor homo’s. “Het voorstel is gericht op de ondernemende en economische kant van ‘Amsterdam Gay Capital’, niet op het welzijn of de veiligheid van homo’s”, aldus Van Dalen.

D66, GroenLinks en de PvdA ontvingen afgelopen maandag al het conceptvoorstel ‘Amsterdam World Leading Gay Capital’, dat zich vooral richt op promotie, horeca en evenementen. In het voorstel wordt onder andere gesproken over een ‘homo-ondernemersvereniging’ die kan pleiten voor terrassen in gebieden met veel homo-uitgaansgelegenheden, zoals de Zeedijk en de Warmoesstraat.

Vandaag verwacht Van Dalen van de partijen commentaar over de inhoud van het plan. Ook hoopt hij inzicht te krijgen of er voldoende draagvlak bestaat. Morgen wil hij het definitieve voorstel indienen.

Tijdens de vergaderingen over de gemeentebegroting op 15 en 16 december 2010 heeft de gemeenteraad volgens Van Dalen al geld gereserveerd. Over de omvang van het bedrag wil hij nog niks kwijt.

Gerolf Bouwmeester, fractieleider van D66 Amsterdam, vindt dat er nog een aantal aspecten ontbreken: “In het conceptvoorstel missen we de ‘lesbische vrouw’ en een initiatief om de ‘Gay Games’ -  een sportevenement voor gaysporters -  terug te halen naar Amsterdam.” Van Dalen verwacht dat de gemeenteraad in maart een beslissing neemt over het voorstel.

Amsterdam, 12 jan – De coalitiepartijen VVD en GroenLinks in de Amsterdamse gemeenteraad reageren verdeeld op het plan van Lodewijk Asscher om in de zomervakantie basisschoolleerlingen met een taalachterstand bij te spijkeren.

De wethouder kon aanvankelijk rekenen op veel bijval, onder andere van onderwijsminister Marja van Bijsterveldt (CDA). Lodewijk Asscher lanceerde zijn idee tijdens het kerstreces in een interview ^[15] met het Parool. Werner Toonk, gemeenteraadslid voor de VVD en woordvoerder onderwijs, is niet te spreken over deze gang van zaken. “Dit doet Asscher wel vaker. Dan roept hij wat in de krant, haalt de voorpagina, maar intussen heeft hij geen concreet plan voor handen. Dit voorstel is niet meer dan een proefballon.”

Pilots

Een woordvoerder van Asscher erkent dat er nog weinig bekend is over de invulling van het plan. Zo weet de wethouder nog niet om hoeveel leerlingen het gaat, welke criteria er aan een ‘taalachterstand’ gesteld worden, hoe het kostenplaatje eruit ziet en welke instantie er uiteindelijk financieel voor gaat opdraaien. “We beginnen in de zomer met een paar pilots om te kijken hoe effectief zo’n zomerschool is. Het is niet haalbaar om dit jaar voor elke leerling met een taalachterstand een cursus te organiseren.”

Bestaande projecten

Gemeenteraadslid Fenna Ulichki van GroenLinks wijst het plan van de wethouder niet bij voorbaat af. Als voorwaarde stelt haar fractie dat de wethouder eerst onderzoekt of de bestaande projecten die taalachterstand onder scholieren tegen moeten gaan volledig uitgeput zijn. “GroenLinks is niet voor het opstapelen van projecten, ook met het oog op de bezuinigingen. Als blijkt dat er een zomerschool specifiek voor taalachterstand nodig is, dan staat GroenLinks daar niet negatief tegenover.”

Dubbel benadeeld

Toonk kan niet zeggen of de VVD gaat meewerken aan het plan. Zijn partij is net als GroenLinks onderdeel van het College en dus een belangrijk politieke partner van de PvdA.  “We moeten goed nadenken of we tonnen willen investeren terwijl we net afgesproken hebben miljoenen te gaan bezuinigen. Bovendien geloof ik niet dat je kinderen binnen twee weken helemaal kan bijspijkeren. Ik ben er ook niet voor om de taalcursus te verplichten. Kinderen met een taalachterstand worden dan dubbel benadeeld: én ze krijgen slecht onderwijs én ze verliezen twee weken van hun schoolvakantie.”

Met Eric van der Burg als fractieleider, schoof de VVD in het college van de Amsterdamse gemeenteraad aan bij de PvdA en GroenLinks. Partijen die de VVD de jaren daarvoor nog fel bekritiseerde. Is Van der Burg de man die Amsterdam een stukje liberaler maakt?

Tijdens de gemeenteraadsvergadering van Amsterdam zit Eric van der Burg (44) met een glimlach achter de tafel met burgemeester en wethouders. Hij fluistert en lacht wat met zijn buurman, wethouder Maarten van Poelgeest (GroenLinks). Als Van der Burg tijdens de vergadering het woord krijgt, praat hij duidelijk en zelfverzekerd. Met zijn roze overhemd en roze-met-wit-en-zwart-gestreepte stropdas, valt hij op.

Van der Burg is sinds 2004 fractievoorzitter van de VVD in de Amsterdamse gemeenteraad. Daarnaast is hij regiodirecteur bij zorginstelling de Osiragroep Amsterdam. Al bijna heel zijn leven woont hij in een huurhuis in Amsterdam Zuidoost. Het maakt hem al met al geen stereotype VVD’er, beseft ook Van der Burg zelf: “Ik woon niet in Amsterdam-Zuid, zoals mensen wel van een VVD’er verwachten. En ik werk in de zorg. Daar bestaat het vooroordeel over dat je dan wel links móet zijn. Ik ben dus een voorbeeld van iemand die de vooroordelen over de VVD bestrijdt.”

Van der Burg staat bekend als vriendelijk, collegiaal, maar ook als een felle debater. Hij werd door Job Cohen bij diens vertrek als burgemeester “een geweldige oppositieleider” genoemd. “De woorden van Cohen waren geen onvriendelijke woorden,” zegt Van der Burg met een glimlach. “De VVD heeft de rol in de oppositie met verve gespeeld.”

De tijd in de oppositie is nu voorbij. Met acht zetels is de VVD de tweede partij van Amsterdam. De liberalen schoven aan bij de PvdA (vijftien zetels) en GroenLinks (zeven zetels). Partijen die de VVD de jaren daarvoor in de oppositie nog met felle woorden bekritiseerde, vooral als het over de vertrutting van Amsterdam ging. Van der Burg is nu als wethouder verantwoordelijk voor onder meer zorg en welzijn, sport en recreatie, Schiphol en personeel.

Is het uitvoeren van het kraakverbod in Amsterdam het resultaat van de VVD in het college?

Van der Burg: “Amsterdam gaat de wet uitvoeren. Dat is een besluit van de driehoek [politie, justitie en gemeente, red.]. GroenLinks en PvdA hebben aangegeven dat ze dat besluit te ver vinden gaan. Ik sluit niet uit dat de VVD het niet ver genoeg vindt gaan.”

Wat merken Amsterdammers van de VVD in het college?

“We zitten sinds 19 mei in het college. Het duurt even voordat je het beleid hebt omgegooid. Vraag het over vier jaar nog maar een keer. Dan hebben we het Europees Kampioenschap atletiek binnengehaald; Hebben we de bezuinigingen in de zorg opgelegd vanuit Den Haag zo getransformeerd dat ‘zorgen voor’ tot ‘zorgen dat’ is verworden; Dan is Schiphol uit het economische dal geklommen met hulp van de gemeente en is Amsterdam financieel een gezonde stad met minder regels.”

Critici zeggen dat de VVD tijdens de collegeonderhandelingen te veel compromissen heeft gesloten.

“Een collegeakkoord is een kwestie van compromissen sluiten. Er zijn punten als de openingstijden van winkels waarin de VVD en GroenLinks elkaar vinden. We zijn beide liberaler dan de PvdA. VVD en PvdA vinden elkaar weer in het stimuleren van de economie. Maar er zijn ook zeker punten die de VVD heeft bereikt. Er wordt bijvoorbeeld 32 miljoen geïnvesteerd in Park & Ride plekken. Ook weet ik zeker dat VVD’ers zich goed kunnen vinden in de begroting.”

De VVD noemt zichzelf dé mobiliteitspartij van Amsterdam. De parkeertarieven moesten een euro goedkoper, de zogenoemde ‘Euro van Erik’. Maar dit is niet direct terug te vinden in het akkoord.

“De parkeertarieven gaan niet omhoog, noch omlaag. Toch is de Euro van Erik gedeeltelijk ingevoerd. De inflatie wordt niet doorberekend in de parkeertarieven, waardoor de tarieven komend jaar niet met vijftig cent omhoog gaan. De helft van de Euro van Erik is dus binnengehaald.”

En hoe zit het met de openingstijden van de horeca? In het collegeakkoord staat dat de deelraden daarover gaan besluiten en niet de ondernemers zelf, zoals de VVD graag had gezien. Maar was dit niet juist een paradepaardje van de VVD als oppositiepartij? Hét voorbeeld van de vertrutting van Amsterdam waar de VVD zich zo tegen heeft verzet?

“GroenLinks en de VVD zijn het op het punt van openingstijden met elkaar eens, maar hebben samen nog steeds niet meer zetels dan de PvdA, die wel vast wil houden aan sluitingstijden. De komende tijd wordt geëxperimenteerd met vrije openingstijden voor de horeca. Is dat zover als wij zouden willen gaan? Nee. Maar het is een kwestie van compromissen sluiten. VVD en GroenLinks hebben andere dingen wel voor elkaar gekregen. Neem het nieuwe terrasbeleid dat vanaf 1 april van start gaat. Er mag weer staand gedronken worden. De VVD – en GroenLinks in mindere mate – heeft daar het voortouw in genomen.”

De VVD is dan wel de tweede partij van Amsterdam, maar acht zetels zijn er een stuk minder dan de vijftien die de PvdA koestert. Is Amsterdam daarmee niet nog steeds een PvdA bolwerk?

“Door de vijftien zetels vind ik het logisch dat de PvdA in het stadsbestuur zit. Dat heb ik op de dag van de verkiezingsuitslag nog gezegd: de PvdA in het college en de VVD ook, als tweede partij. Daarbij is Amsterdam een liberale stad. Dat bedoel ik niet in politieke zin, maar cultureel. Alles moet hier kunnen, regels worden kritisch bekeken.”

In de landelijke politiek is het voor de VVD, PvdA en GroenLinks een stuk moeilijker om samen te werken, blijkt uit de pogingen om een coalitie te vormen voor een nieuw kabinet. In Amsterdam lukte het wel. Is de VVD in Amsterdam linkser dan landelijk?

“Nee. Het verschil komt doordat de vraagstellingen waar je mee te maken hebt op stedelijk niveau anders zijn dan op landelijk niveau. Wij gaan niet over Uruzgan of het asielbeleid. Zaken waarin partijen veel principiëler tegenover elkaar staan. We zitten hier in Amsterdam op uitvoeringsniveau en we delen als partijen één problematiek: die van de stad. Dat we daarover soms andere ideeën hebben dan de landelijke VVD is normaal, dat heeft elke partij. Ik ben persoonlijk bijvoorbeeld fel tegen de bezuinigingen op kinderopvang. Dat komt omdat er in Amsterdam een hoop alleenstaande moeders zijn en voor hen kunnen deze bezuinigingen verregaande gevolgen hebben. Maar dit verschil in standpunt is niet principieel. Het gaat om uitvoeringsverschillen. Ik ben net zo liberaal als Mark Rutte.”

Noemt u zichzelf bewust liberaal en niet rechts?

“Ik ben op sommige punten rechts, bijvoorbeeld wanneer het gaat over veiligheid of defensie. Maar als het gaat om euthanasie, abortus of het homohuwelijk, dan zal je me als liberaal kwalificeren. Er zullen op sommige punten ook wel linkse stempels op me gedrukt kunnen worden, maar dat is een kenmerk van liberalen denk ik.”

VVD-wethouder Eric Wiebes is volgens zijn collega’s een echte probleemoplosser. Dossiers als de Noord/Zuidlijn zijn voor hem een peuleschilletje. Maar handhaaft Wiebes zich ook als partijpoliticus in de Amsterdamse gemeenteraad?

Ga d’r maar aan staan. Wethouder worden in Amsterdam met de Noord/Zuidlijn, het parkeerbeleid, luchtkwaliteit en ICT in je portefeuille. De VVD’er Eric Wiebes (47) schrok er afgelopen mei niet voor terug. Terwijl hij geen enkele ervaring had met besturen, laat staan met de gemeentepolitiek, accepteerde hij de aanstelling als wethouder in Amsterdam. Het verbaasde Job Frieszo, oud-collega bij het ministerie van Economische Zaken (EZ), niets. “Toen ik het hoorde dacht ik: natuurlijk jongen! Dat is wat voor jou!”

Wiebes, lang, licht kalend, grote bruine ogen, geeft in de gemeenteraad en in de media rustig en duidelijk antwoord op vragen rondom de hoofdpijndossiers. Afgelopen zomer nog werd een aantal metrolijnen voor niets afgesloten, wegens een conflict met de aannemer. Voor de camera’s van stadszender AT5 draaide Wiebes er niet omheen. “Daar zakt mijn broek van af”, zei Wiebes zonder demagogisch over te komen.

Job Frieszo, woordvoerder bij het ministerie en zelf Amsterdammer, vindt Wiebes “een aanwinst voor de stad”. Hij werkte nauw met hem samen bij EZ, waar Wiebes tussen 2004 en 2010 in dienst was. De enige partijpolitieke functie die hij vervulde was als lid van de partijcommissie Economische Zaken van de VVD. “Hij heeft dan wel geen langlopende ervaring in de politiek”, vertelt Frieszo. “Maar dat is juist waarom hij die baan nu heeft. Het is voor hem een nieuwe uitdaging.” Inhoudelijk denkt hij dat de ingewikkelde portefeuilles geen probleem zullen zijn. “Eric is een oorspronkelijk denker. Hij verzint originele oplossingen, en verlaat de gebaande paden. Bovendien gaat hij niet liggen voor gevestigde belangen. Wat anderen vanzelfsprekend vinden zal hij altijd kritisch tegen het licht houden.”

Analytische blik
Dat blijkt. Wiebes hamert als wethouder op het ‘rendement per euro’ van maatregelen, en zoekt daarom uit wat alle maatregelen die de luchtkwaliteit moeten verbeteren eigenlijk opleveren. Bas Soetenhorst, politiek verslaggever bij Het Parool voorziet dat hij zich met deze vragen niet populair zal maken bij coalitiepartner GroenLinks. “Maar dat kan hem niet schelen, dat straalt hij uit.” Verder heeft Wiebes een onderzoek ingesteld naar de Dienst Infrastructuur Verkeer en Vervoer (DIVV), die herhaaldelijk blunderde bij infrastructurele projecten.

Wiebes stelt vragen en probeert de gemeente zo efficiënt mogelijk te laten draaien. Zijn aanpak verwijst naar zijn werk als consultant, dat hij deed voor hij bij EZ begon. Eerst bij adviesbureau McKinsey, daarna bij OC&C Strategy consultants. Pieter Witteveen leerde Wiebes kennen bij McKinsey, en haalde hem later naar OC and C. “Ik was bij McKinsey al onder de indruk van zijn scherpte, en zijn vermogen om problemen op te lossen. Hij weet simpele vraagstukken altijd terug te brengen tot de kern. Zo vergeleek hij files eens met een gootsteen: als het water er geleidelijk doorstroomt is er geen enkel probleem, maar als het allemaal in één keer door de afvoer moet, komt er een opstopping. Auto’s moeten dus niet allemaal tegelijk de weg opgaan, maar meer gespreid. Dat is typisch Wiebes.”

Wiebes ontwikkelde tijdens zijn studie werktuigbouwkunde in Delft een analytische blik, zo zegt hij in een interview met Het Parool. Bovendien leerde hij in Delft niet te vragen naar een goede oplossing, maar het zelf te bedenken.

Eric Wiebes is op 12 maart 1963 in Delft geboren.  Hij heeft twee kinderen en woont in Amsterdam met zijn vriendin. Hij studeerde werktuigbouwkunde aan de TU in Delft en deed een MBA op de school INSEAD in Fontainebleau.

• 2010 – heden: Wethouder Amsterdam, Verkeer, Vervoer en Infrastructuur, ICT
• 2004 – 2010: Ministerie van Economische Zaken. Onder andere als plaatsvervangend Secretaris-Generaal en directeur Marktwerking.
• 1993 – 2004: OC&C (Outram Cullinan & Company) Strategy Consultants, senior vennoot
• 1990 – 1992: McKinsey & Company, associate consultant
• 1987 – 1989: Shell Internationale Petroleum Maatschappij, energy engineer

Zijn eerste baan vond hij bij Shell, maar daar had hij naar eigen zeggen niet goed over nagedacht. De vaardigheden die hij in Delft had opgedaan kon hij pas echt goed gebruiken bij McKinsey. “Als er een probleem is, ga je ontdekken hoe het in elkaar zit.”

Erkenning
In hetzelfde interview vertelt hij over zijn jeugd in Muiderberg. Wiebes verloor op negenjarige leeftijd zijn vader, een natuurkundige, aan kanker. Zijn moeder bracht hem en zijn broer en zus groot op een uitkering. Wiebes zegt dat hij daar geen last van had, en dat het met een bootje en een surfplank “best een gelukkige jeugd” was. Tijdens zijn studie ontmoette hij studenten met ouders die werkten, en soms veel geld hadden. “Toen dacht ik: zo gek nog niet, een baan.”

Pieter Witteveen begrijpt waarom Wiebes wethouder is geworden. “Hij heeft ontzettend veel plezier in het oplossen van publieke vraagstukken. Als consultant en ambtenaar heeft hij altijd geduwd, om ideeën of beleid uitgevoerd te krijgen. Nu als bestuurder wil hij het zelf wel eens laten gebeuren.” Erkenning voor zijn werk vindt Wiebes belangrijk, weet Witteveen: “Het gaat hem niet om macht, of commercieel gewin, maar om te horen: goh, wat heeft-ie dat goed gedaan, wat heeft hij daar een slimme oplossing bedacht.” Volgens Witteveen zal Wiebes niet snel de stap naar de Tweede Kamer zetten. “Hij is veel meer een bestuurder dan een politicus. Hij is een VVD’er omdat hij een echte liberaal is, hij gelooft in de markteconomie. Maar hij doet dit niet voor politiek gewin.”

Boze burgers kalmeren
Maar is Wiebes wel politicus genoeg voor zijn functie in de Stopera? Raadslid Fjodor Molenaar (GroenLinks), lid van de raadscommissie Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit zegt dat hij soms nog weinig hoogte krijgt wat coalitiegenoot Wiebes zelf precies wil. “Tot nu toe is hij weinig politiek. Hij is erg bereid om dingen te onderzoeken. Die analytische inslag is verfrissend, maar hij zal uiteindelijk ook inhoudelijke keuzes moeten maken.” Volgens Molenaar zou het bijvoorbeeld voor de luchtkwaliteit wel eens het beste kunnen zijn om de parkeertarieven verder te verhogen, maar hij vraagt zich af of Wiebes dat als VVD’er zou uitdragen. “Je kunt wel kijken naar het effect van elke euro die we uitgeven, maar er is natuurlijk niet alleen een financieel, maar ook een maatschappelijk belang.”

Remine Alberts van de SP, ook lid van de commissie Verkeer, Vervoer en Luchtkwaliteit “gunt Wiebes nog wat tijd” om orde op zaken te stellen bij bijvoorbeeld de DIVV, “maar niet tot in de eeuwigheid, het gaat wel om geld van Amsterdammers.” Zij heeft ook het idee dat Wiebes goed luistert en toegankelijk is. “Dat is goed, maar je moet er vervolgens ook iets mee doen.”

Inhoudelijk is Wiebes sterk genoeg voor de ingewikkelde dossiers, denkt journalist Soetenhorst. “Hij wil bijvoorbeeld orde op zaken in de Amsterdamse ICT. Zo’n project heeft hij bij Economische Zaken al eens succesvol afgerond.” Ook Soetenhorst is benieuwd hoe Wiebes de politieke kant van zijn taak gaat aanpakken. “Het is de vraag of hij flexibel genoeg is om in onderhandelingen ook een paar dingen uit te ruilen. Hij zal in ieder geval niet inbinden om bij de kiezers in de smaak te vallen. Voor hem is het graag of niet. En hij moet oppassen dat hij niet te veel een technocraat is. Kan hij bewoners kalmeren die boos zijn over wegwerkzaamheden?”

Orkaan Eric
Pieter Witteveen heeft hierin het volste vertrouwen. “Politieke spelletjes zijn nieuw voor hem, maar ik geloof dat hij realist genoeg is om daar praktisch mee om te gaan. De tolheffing op de ring rond Amsterdam is nu bijvoorbeeld uitgesteld. Dat strookt misschien niet helemaal met zijn idealen, maar hij zoekt dan wel weer andere oplossingen.”

Uitleg geven aan burgers is Wiebes volgens Job Frieszo wel toevertrouwd. “Hij kan goed communiceren, en dingen helder uitleggen. De kiezer zal dan zijn beleid begrijpen.” Media-optredens zijn nieuw voor de wethouder. Frieszo: “Laatst gaf hij in een interview antwoord op de vraag of hij wel Amsterdams genoeg is. Hij zei: ‘Amsterdam is een internationale stad, met talloze nationaliteiten, en ik kom maar van 65 kilometer verderop! En dan zou ik niet genoeg Amsterdammer zijn om het hier te redden?’ Een briljant antwoord.”

In de media is hij al eens ‘orkaan Eric’ genoemd, dankzij zijn frisse en intelligente ideeën. Maar langzamerhand komt het er wel op aan. Hij moet niet alleen de geschikte persoon zijn om lastige problemen op te lossen, maar ook de VVD-wethouder die beleid verdedigt en zich staande houdt in de gemeentepolitiek. Job Frieszo wil nog graag één toevoegen: “Het is een heel vrolijke man, je kunt erg met hem lachen. Hij heeft altijd een prettige sfeer om zich heen.”

Er moet de komende jaren fors bezuinigd worden.  Grote kans dat ook het mes zal worden gezet in de subsidies. Welke subsidies kunnen we missen? NAP maakte een rondgang langs de verschillende fracties in de gemeenteraad.

Amsterdam - De subsidie voor de autoloze zondag mag direct worden geschrapt van D66 en de VVD. Volgens Thijs Kleinpaste, voorlichter van D66, is de autoloze zondag ‘symboolpolitiek’.

“Dit project kost ruim 800.000 euro per jaar en levert geen echte verbetering van de luchtkwaliteit op.” Een deel van dit bedrag gaat naar subsidies voor speciale activiteiten die op een autovrije dag kunnen worden georganiseerd zoals Nordic Walking op de grachten en hinkelen op de Kinkerstraat.

Sociale domein

Marijke Ornstein, raadslid voor de VVD, ziet nog meer mogelijkheden om te bezuinigen. “In 2010 wordt een kleine veertig miljoen euro uitgegeven aan subsidies in het sociale domein. Voorbeelden zijn het spreekwoordelijke thee drinken in eigen kring, en buurtbarbecues.  Sommige van deze initiatieven zijn best sympathiek maar in tijden van crisis moet een afweging worden gemaakt. De VVD kiest er voor om vier miljoen euro te bezuinigen op deze subsidies.” VVD-raadslid Robert Flos voegt toe dat ook de subsidie voor “moestuinen op het dak van het stadhuis” mag worden geschrapt.

SP-raadslid, Laurens Ivens: “Wij kijken naar de grote lijnen. Op belangrijke zaken zoals zorg en milieu moet niet worden bezuinigd. Maar ik ga niet nu, in verkiezingstijd, zeggen welk subsidietje wel of niet geschrapt mag worden.”

Overlap

De Partij van de Arbeid(PvdA) en GroenLinks waren de afgelopen vier jaar verantwoordelijk voor het toekennen van de subsidies. Zij zien geen subsidies die direct kunnen worden afgeschaft. “Als er nutteloze of overbodige subsidies waren geweest, hadden we die natuurlijk allang afgeschaft”, aldus Marco de Goede, raadslid voor Groen Links.

Volgens de Goede kan er wel geld bespaard worden door subsidies slimmer te besteden en goed te kijken of subsidies elkaar niet overlappen. Als voorbeeld haalt hij operatie Frankenstein aan. Deze naam is gegeven aan een onderzoek naar instellingen in de jeugdzorg die subsidie ontvangen. De gemeente is dit onderzoek in 2007 opgestart.

“Er ligt nu een dik rapport op tafel waarin staat waar de dubbelingen zitten, welke instellingen hun subsidies efficiënt besteden en of er niet beter kan worden samen gewerkt tussen de instellingen die subsidie ontvangen. Daar moeten we natuurlijk mee aan de slag”, zegt De Goede.

Ook de PvdA wil doorgaan met Operatie Frankenstein en de dubbelingen opsporen, zegt raadslid Michiel Mulder. “Daarnaast wil de PvdA aan kunstinstellingen vragen om hun inkomsten te verhogen. Er komt dan extra geld vrij dat wij willen investeren in het verhogen van de toegankelijkheid van kunst.”

Verantwoording

De Goede vindt ook dat de verantwoording die aan de gemeente moet worden afgelegd in sommige gevallen is doorgeslagen. “Als je als sportclub subsidie krijgt, moet je precies invullen hoeveel werk elke vrijwilliger doet.” Hij vraagt zich af of dat nodig is. “Wees blij dat die vrijwilligers er zijn. Ik ken ook ondernemers die klagen dat ze zoveel formulieren moeten invullen voor een subsidieaanvraag, dat ze er maar helemaal niet aan beginnen. Dat kan niet de bedoeling zijn.”

De één wacht smachtend op een Elfstedentocht, de ander vervloekt de winter en  droomt van tropische oorden. Een serie columns over de winter.

“Bent u bekend met het feit dat er al drie weken winters weer is in grote delen van Europa, waaronder ook Nederland?” VVD Kamerlid Neppérus stelde op 6 januari Kamervragen ^[16] aan milieu minister Cramer. De partij werd door de aanhoudende kou aan het twijfelen gebracht over de opwarming van de aarde en hoopte die twijfel over te kunnen brengen aan de minister. Het is toch koud? Wat nou opwarming? Het beleid dat erop gericht is om de klimaatverandering tegen te gaan en jaarlijks honderden miljoenen euro’s kost, zou best wel eens overbodig kunnen zijn, zo hoopt de VVD. Neppérus eiste een onderzoek.

De barre weersomstandigheden die Nederland deze winter in haar greep houdt, vormen een enorme inspiratiebron voor het stellen van Kamervragen. Niet alleen de VVD, ook de PVV ziet de sneeuw en vrieskou als legitieme redenen om te twijfelen aan het klimaatprobleem.

“Bent u bereid alle uitgaven met betrekking tot het klimaatbeleid stop te zetten?”vroeg De Mos ^[17] van de PVV op 15 januari aan minister Cramer. Hij stelde zijn vraag naar aanleiding van een artikel in dagblad de Spits, ^[18]waarin staat dat de winterse kou geen toeval is. Volgens wetenschappers zou er sprake zijn van een ‘mini ijstijd’. Een van die wetenschappers is professor Mojib Latif, lid van het IPCC, de VN-organisatie die de voorspellingen maakt over de opwarming van de aarde.

Zelfs de Spits was scherp genoeg om in het artikel op te nemen dat de IPCC wetenschappers wel degelijk van mening zijn dat het broeikaseffect bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Dit detail had PVV-er De Mos blijkbaar over het hoofd gezien. Hij concludeert uit het artikel dat het uitgangspunt dat de mens schuldig is aan de opwarming van de aarde, op losse schroeven is komen te staan. Het Kamerlid vindt het daarom ‘hoogst onverantwoordelijk’ om nog langer belastinggeld uit te geven aan het tegengaan van klimaatverandering.

Zelf is Professor Mojib Latif niet blij met de ongevraagde aandacht voor zijn onderzoeksresultaten. In de Britse krant the Guardian ^[19] legt hij uit dat hij geen moment twijfelt aan het feit dat de mens schuldig is aan het opwarmen van de aarde en dat veranderende weersomstandigheden los gezien moeten worden van opwarming of afkoeling van de aarde. Hij betreurt het feit dat zijn woorden misbruikt worden voor de doeleinden van sceptici.

Of PVV Kamerlid De Mos the Guardian leest, is de vraag. Latifs uitspraken weerhielden hem er in ieder geval niet van deze week opnieuw Kamervragen ^[20] te stellen over het onderwerp. Ditmaal in de vorm van een boekrecensie. “Indien het boek ‘Climategate, The CRUtape Letters’, een spannende thriller over Climategate, nog niet in uw bezit is, mag ik u het boek dan cadeau doen?” aldus de vraag van het Kamerlid aan Cramer. In het boek worden uit hun verband getrokken e-mails gepresenteerd als bewijs voor de theorie dat er geen klimaatprobleem bestaat.

Het is te hopen dat de winter snel tot een einde komt om plaats te maken voor een broeiend hete zomer. Dat zal ‘kritische’ Kamerleden er wellicht toe aanzetten echt relevante Kamervragen te stellen aan Cramer alvorens zij in december naar de zestiende VN klimaattop in Mexico vertrekt.

Herbert Raat, volgens veel journalisten de ‘beste voorlichter’ van het Amsterdamse stadhuis, heeft zijn pijlen gericht op het wethouderschap voor de VVD in Amstelveen. En dan moet de mannetjesmaker zichzelf gaan maken.

AMSTERDAM - Een lange, blonde man in pak komt zachtjes de Amsterdamse raadzaal binnen. Hij glijdt achter enkele journalisten langs en gaat zitten op de perstribune. Hij luistert geconcentreerd naar de raadsvergadering, licht naar voren leunend om de woorden nog beter in zich op te nemen. Af en toe fluistert hij wat tegen de man naast hem. Of kijken ze samen op het schermpje van een hippe telefoon. Zijn gezicht vormt op zulke momenten een brede lach. Na een tijdje vertrekt hij even geruisloos als hij is gekomen.

De lange man is Herbert Raat (1967), de voorlichter van wethouder Lodewijk Asscher – en een goede ook, vinden verslaggevers van De Volkskrant, Het Parool en persbureau ANP. “Hij steekt niet alleen qua lengte met kop en schouders boven zijn collega-voorlichters uit”, zegt Willem Beusekamp van De Volkskrant. “Hij geeft antwoord op je vragen, lult er niet omheen. Als hij iets niet kan zeggen, dan zegt hij dat gewoon.”

Raat weet vaak het antwoord op vragen zonder dingen op te zoeken. Hij heeft veel dossierkennis, ook omdat hij al jaren in de Stopera rondloopt. Iets dat andere voorlichters niet altijd is gegeven. “Sommige wethouders wisselen wel vijf keer per collegeperiode van voorlichter”, aldus Beusekamp. Raat snapt verder hoe de media werken. Hij neemt altijd zijn telefoon op. Als hij dat een keertje niet doet, belt hij snel terug. Hij houdt rekening met deadlines. Als hij een persbericht schrijft, begrijp je wat er staat. En hij weet wat journalisten willen horen.

CV

1967: Geboren in Doetinchem
1986-1988: Reizen en werken in Israël
en de VS
1989-1992: Werkzaam in de houthandel
van zijn familie in Zutphen
1992: Begin studie rechten in 
Amsterdam, lid VVD
1992-1998: Lid bestuur VVD Centrum
1998-2001: Deelraadslid voor de VVD in 
Westerpark, persoonlijk medewerker van
Tweede Kamerlid Stef Blok
2001-heden: Voorlichter voor wethouders
Bea Irik (2001-2002), Rob Oudkerk
(2002-2004), Ahmed Aboutaleb
(2004-2006) en nu voor Lodewijk Asscher.

 Herbert Raat is getrouwd en heeft twee dochters.

Maar de gevierde voorlichter, zoekt na acht jaar Stopera een nieuwe uitdaging in het lijsttrekkerschap van de Amstelveense VVD. De partij, die op dit moment het grootst is in de gemeente, beslist op 13 oktober of hij de voorman wordt bij de gemeenteraadsverkiezingen. Mochten de liberalen gaan besturen, dan is Raat kandidaat-wethouder..

Houthandel

Bij de familie Raat was politiek altijd een “dankbaar onderwerp voor discussies”, zo zegt zijn moeder. Zijn vader had altijd CDA gestemd, totdat die partij hem te links werd. Toen werd het de VVD. Raat groeide op in Zutphen, waar de familie een eigen houthandel had. Hij maakte zijn middelbare school uit balorigheid niet af, zo zei hij in een interview met de Staatskrant uit oktober 2001. Liever kiest hij voor het avontuur als hij drie jaar lang reist en werkt in Israël en de VS. Eenmaal uitgeraasd keert hij terug en werkt enkele jaren in de houthandel. Begin jaren negentig, als hij vijfentwintig is, kiest hij voor een studie rechten in Amsterdam. Hij stort zich niet in het studentenleven, maar wordt lid van de VVD uit bewondering voor Frits Bolkestein. Hij stapt in het bestuur van stadsdeel Centrum en is lid van de deelraad in Westerpark.

Van zijn eerste stappen in de politiek, was lang niet iedereen onder de indruk. Voor de deelraad van Westerpark bereidde hij zijn vergaderingen gedegen voor, maar spectaculair was het niet, vindt D66’er Jeroen van Brederode. “Als je mij nu vraagt, vertel mij eens iets over Herbert Raat dan denk ik vooral: hij is lang.” Maar in die tijd ontpopt hij zich wel tot een tactisch politicus: Hij is makkelijk in de omgang en zet dat in als hij iets wil bereiken. “Hij kan goed bruggen bouwen. Als het nodig was, konden we elkaar met argumenten overtuigen”, zegt Leen van den Berg van de linkse partij Buurt en Westerpark. Van den Berg herinnert zich dat hij samen met de VVD eens een verhoging op indirecte belastingen tegen heeft gehouden. Verder typeert hij Raat als een “linksige VVD’er.” In 2006 stemde Raat bij de verkiezingen voor het lijsttrekkerschap op Mark Rutte en niet op Rita Verdonk, zo zei hij drie jaar geleden in een interview met Nieuw Amsterdams Peil ^[22].

‘Verkeerde partij’

In diezelfde periode zet Raat zijn eerste stappen in het voorlichterschap. Hij wordt de persoonlijk medewerker van VVD Tweede Kamerlid Stef Blok, waar hij na een paar maanden mee stopt om als bestuursvoorlichter in de Stopera te gaan werken. Hij werkt daar achtereenvolgens voor Bea Irik (2001-2002), Rob Oudkerk (2002-2004), Ahmed Aboutaleb (2004-2006) en nu voor Lodewijk Asscher. Allemaal PvdA’ers. Is dat geen probleem voor een VVD’er? “Nee, hoor”, zeggen Irik en Asscher. “Raat werkt makkelijk samen, met iedereen”, zegt Irik. Asscher weet nog wel een ander voordeel: “Herbert kan voor mij goed inschatten hoe VVD’ers op bepaalde zaken reageren.” Bovendien is de lokale politiek pragmatischer dan de landelijke. “Je wil toch dat je kinderen naar een goede school gaan”, aldus Asscher.

Ook de Amstelveense liberalen tillen niet zwaar aan het feit dat hij PvdA-wethouders vertegenwoordigt. “Natuurlijk, ze zijn van de verkeerde partij”, zegt Rolf Thung, de voorzitter van de kandidatencommissie die Raat als lijsttrekker heeft voorgedragen. “Maar Aboutaleb en Asscher zijn wel goede wethouders. En laten we eerlijk zijn: het zijn liberale PvdA’ers, al zullen ze dat waarschijnlijk zelf niet zo zeggen.”

De firma Blok

‘Zijn’ wethouders loven hem vooral om zijn gevoel voor de media. “Hij snapt hoe de media werken, heeft politiek gevoel en denkt met je mee over manieren om je beleid te verkopen,” zegt Irik. Maar zelf zei Raat in het al eerder aangehaalde interview met Nieuw Amsterdams Peil dat de media niet te beïnvloeden zijn. Dat je gewoon eerlijk moet zijn. Dat je hooguit kunt beslissen wanneer je iets naar buiten brengt en of je bepaalde maatschappelijke discussies mijdt. Maar is dat echt zo?

Het is in ieder geval niet de overtuiging van VVD-Kamerlid Blok, die nog steeds trots is op Raats tactiek. “Als Kamerlid in een grote fractie moet je je territorium veroveren. Het is een survival of the fittest. Je moet een goede neus hebben voor zaken die de media oppikken. Dat heeft Herbert: hij is mediagevoelig en een plezierig mens. Hij dacht actief met mij mee om de firma Blok op te bouwen. Een voorbeeld. Business News Radio was toen ik net in de Kamer zat een beginnend radiostation. Ze liepen een beetje zoekend rond op het Binnenhof. Toen heeft Herbert eens tegen ze gezegd: ‘Goh, je zou eigenlijk een radioprogramma moeten hebben, waarin een panel van jonge economen uit grote fracties het nieuws bespreekt.’ Dat programma – De Lobby – is er gekomen met naast mij Wouter Bos, Joop Wijn en Kees Vendrik.” 

Spindoctor

En ook in Amsterdam wordt er dankbaar gebruik gemaakt van het strategischtalent van Raat. “Maar in de Stopera bouwt Herbert niet aan de Firma Asscher”, zegt de wethouder. “Wel aan de BV Amsterdam.” Asscher benadrukt: “Ik ben zelf verantwoordelijk voor mijn imago, maar Herbert helpt me daar wel goed bij.” Willem Beusekamp van De Volkskrant onderschrijft dit beeld: “Ik vind hem geen mannetjesmaker. Ik heb hem daar niet op kunnen betrappen.” Addie Schulte van Het Parool is behoedzamer: “Een spindoctor… Dat woord heeft wel een negatieve bijklank. Maar wat men in een spindoctor zoekt, vindt men wel in Herbert Raat. Hij is behendig, slim en doet niet moeilijk.”

Asscher vertelt dat ze samen overleggen hoe ze beleid in de media willen krijgen. Het is belangrijk om de media niet te overvoeren en toe te spitsen op zorgvuldig gekozen thema’s, zoals integratie en veiligheid èn Amsterdam. “Herbert adviseert mij vaak om dingen niet te doen. Als ik bijvoorbeeld wordt gevraagd voor een tv-programma waar ze het alleen over de PvdA willen hebben. Achteraf moet ik hem altijd gelijk geven.” Daarnaast pusht hij niet, schrijft hij niet continu persberichten. Verder is het van belang om beleid pas in de media te brengen als er iets gaat gebeuren. “We brengen geen plannetjes naar buiten. We gaan pas naar de media als iets af is. Dat maakt mij niet zozeer daadkrachtig, maar voorkomt eerder dat mensen nog cynischer over de politiek worden dan ze al zijn.”

‘Genoeg bagage’

Tot nu toe heeft Raat altijd zijn best gedaan om het beleid van anderen aan de media te verkopen. Maakt hem dat straks ook tot een goede wethouder? Thung van de kandidatencommissie zegt dat Raat zeker “genoeg bagage heeft” om het ook als wethouder te maken. Hij heeft veel inhoudelijke kennis opgedaan. De wethouders voor wie hij heeft gewerkt, hadden deels heel andere portefeuilles. Volgens Asscher is het vooral Raats sociale betrokkenheid die hem geschikt maakt als bestuurder. “Integratie, onderwijs en veiligheid zijn zaken die hem echt aan het hart gaan. Hij gaat als we ergens op werkbezoek zijn geweest vaak nog terug om een kop koffie te drinken.”

Kamerlid Blok meent dat Raats inhoudelijke kennis van ondergeschikt belang is. “Ik denk dat hij erg geschikt is als bestuurder. Hij moet dan natuurlijk ook inhoudelijk aan de slag. Dat betekent dat hij met deskundigen moet praten en hun oordelen tegen elkaar moet afwegen. Dat kan hij wel. Maar zowel als bestuurder als voorlichter moet je je beleid en plannen verkopen. Daarvoor moet je draagvlak creëren. Dat heeft te maken met timing, met mensen meekrijgen. Daar is hij goed in.”

AMSTERDAM, 6 feb. De Amsterdamse VVD en D66 laten geen spaan heel van het parkeergaragebeleid van wethouder Herrema (PvdA, Verkeer). Herrema wil parkeren in de Amsterdamse garages even duur maken als parkeren op straat en de oppositiepartijen (tien van de 45 zetels) noemen dat merkwaardig.

‘Het is logischer om het parkeren in parkeergarages goedkoper te houden dan op straat. Het aantal auto’s op straat moest toch juist verminderen?’ zei VVD-raadslid Robert Flos woensdagmiddag tijdens de commissievergadering Verkeer en Volkshuisvesting.

Herrema legt de kritiek naast zich neer. Volgens hem volgt de gemeente simpelweg de marktwerking in het bepalen van de tarieven in de parkeergarages. ‘Er zijn meer commerciële garages dan gemeentelijke en zij voeren een prijs van vijf euro per uur.’ Volgens Flos is dit de omgekeerde wereld. ‘U bepaalt hier de prijzen, niet de markt. U verhoogt die tarieven naar drie, vier, vijf euro per uur. Vindt u het gek dat de commerciële parkeergarages dat tarief dan ook gaan voeren?’ Ivar Manuel van D66 sprak zijn steun uit voor Flos. ‘Er is helemaal geen vrij markttarief in Amsterdam.’

In parkeergarages de Kolk, Markenhoven en Stadhuis/Muziektheater, zal voortaan, net zoals op straat, vijf euro per uur moeten worden betaald. Daltarieven worden in de Kolk en Markenhoven helemaal afgeschaft. In de Piet Heingarage stijgt het tarief van 3,50 naar vier euro per uur. De prijs van een dagkaart stijgt van tien maal het uurtarief naar twaalf maal het uurtarief.

Herrema stond wel open voor een suggestie van zijn partijgenoot van de PvdA, Myriam Bergervoet. Volgens haar moet de gemeente tijdens evenementen in Amsterdam parkeergarage-arrangementen gaan aanbieden, waardoor het aantrekkelijker wordt om in garages te parkeren. Herrema is van plan daar werk van te maken. ‘Op deze manier kunnen we creatiever met het parkeerbeleid omgaan. Ik wil hier organisaties in de omgeving voor gaan benaderen. Een goed voorbeeld is Artis, dat vlakbij parkeergarage Markenhoven ligt.’

Drie jaar roodgroen bestuur heeft van Amsterdam een truttige stad gemaakt, zegt de Amsterdamse VVD-leider Erik van der Burg. ‘Laten we de stad alsjeblieft een beetje smeuïg houden.’

AMSTERDAM – 20 jan. De Amsterdamse ‘betuttelingsbarometer’ nadert een ‘all time hoogtepunt’, zei VVD-fractievoorzitter Erik van der Burg vorige week tijdens zijn nieuwjaarsspeech. Bordelen verdwijnen van de Wallen, de coffeeshops lijken opgejaagd wild en het aantal terrassen wordt teruggedrongen. Zelfs buiten een biertje drinken zit er niet meer in. De VVD-Amsterdam snakt na vier jaar roodgroen bestuur naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2010, die de liberalen weer een plek in het college moeten brengen.

Als u het volgend jaar voor het zeggen krijgt, met welke truttigheid maakt u dan onmiddellijk korte metten?
‘Ik zou onmiddellijk vrije openingstijden invoeren voor de horeca, terrasverwarming toestaan en de winkels opengooien op zondag. Neem de terrasverwarming. Je moet nu als cafébezoeker zo ongeveer een longontsteking oplopen om nog te kunnen roken. En dat alleen omdat het college geen verwarmde terrassen wil. Of kijk naar de discussie rond de short stay appartementen. Amsterdam heeft dringend expats nodig, maar dan mogen er in de stad maar 1350 tijdelijke woningen zijn terwijl er behoefte is aan minstens vijfduizend. Het argument van het college is dat de short stay appartementen de Amsterdammers zouden verdringen van hun eigen woningmarkt. Maar welke Amsterdammers dan? Die appartementen kosten duizend euro per week. Welke Amsterdammer kan dat nou betalen? Hetzelfde geldt voor de koopzondag. De economie gaat slecht, maar bijna alle stadsdelen willen op zondag gewoon de winkels dichthouden. Moeten we iedere zondag netjes gaan wachten tot het weer maandag wordt? Dan denk ik, jongens, kom nou toch eens los. Laten we de stad alsjeblieft een beetje smeuïg houden.’

Het college wil de georganiseerde misdaad van de Wallen verdrijven. Dat klinkt u als liberaal toch als muziek in de oren?
‘Hartstikke goed dat de criminaliteit op de Wallen eindelijk hard wordt aangepakt. Maar het gaat mis zodra je in een moeite door ook maar de coffeeshops en bordelen opdoekt om er trendy winkels en sushirestaurants voor in de plaats te zetten. Dan gebruik je als gemeente oneigenlijke middelen om je ondernemers aan te pakken. Als je het aantal bordelen wil terugschroeven om de boeven te pakken, dan zeggen wij: uitstekend. Als je coffeeshops wil dichtgooien omdat er criminele boys en girls werken, geen probleem. Maar als het legale ondernemingen zijn, dan zeggen wij, hoho, die moeten blijven zitten. Overigens denk ik dat wethouder Asscher wat betreft de sluiting van de prostitutieramen op de Wallen zijn zin zal krijgen. Groen Links en het CDA steunen hem. Maar het aantal coffeeshops dat dicht moet zal lager uitvallen dan de 69 waar de gemeente het nu over heeft.’

Uw partij heeft zelf heel wat jaren in het college gezeten. Is de VVD niet mede debet aan de vertrutting van Amsterdam?
‘Of we daar als VVD mede debet aan zijn weet ik niet. We zijn wel verantwoordelijk voor de beslissingen die in de periode 2002-2006 zijn genomen. Je verliest veel punten in een coalitie omdat je als VVD in Amsterdam nu eenmaal altijd kleiner bent dan de PvdA. Wij wilden vrije openingstijden voor de horeca, maar de PvdA was tegen. Die vrije openingstijden zouden de stad  een hele hoop gezelligheid hebben opgeleverd. Niet meer de clubs vroeg dicht, als in een plattelandsdorpje, maar gewoon 24 uur open. Nijmegen en Groningen, twee hele linkse steden, hebben al vrije openingstijden. Dat moet het college toch te denken geven.’

Afgelopen zomer was u een week loco-burgemeester omdat het hele college met vakantie was. De oplossing is simpel: komende zomer draait u als loco-burgemeester gewoon binnen een week alle truttige maatregelen terug.
‘Dat mag niet. Als loco-burgemeester mag je alleen optreden wanneer de openbare veiligheid in het geding is, bijvoorbeeld bij een ramp of als er drugspanden gesloten moeten worden of incidenten met krakers zijn. Je kunt niet in een week tijd op eigen houtje de regels gaan veranderen.’

Het was ook niet echt een bloedserieuze suggestie.
‘Dat had ik wel door hoor.’