^[1]

Image by ANS-online via Flickr

De rechtszaak tegen PVV-voorman Geert Wilders is door de Amsterdamse rechtbank voor ‘onbepaalde tijd’ uitgesteld ^[2]. NAP blikt vooruit met mr. dr. Klaas Rozemond, hoofddocent strafrecht aan de Vrije Universiteit (VU).

Amsterdam - PVV leider Geert Wilders heeft moslims beledigd en opgeroepen tot haat en discriminatie. Zo luidt de aanklacht ^[3]van de officier van justitie. Het proces dat zal volgen is uniek, niet op de laatste plaats omdat het een rechtszaak tegen een politicus betreft. Mr. dr. Klaas Rozemond ^[4] (49), hoofddocent strafrecht verbonden aan de Vrije Universiteit in Amsterdam, geeft zijn visie op dit bijzondere proces en de mogelijke maatschappelijke gevolgen van de uitspraak.

Beledigen van moslims
“Als je mensen vrij laat dan ontstaat een debat waarin er ruimte is voor een mening van iedereen”, meent mr dr. N… Rozemond. “Een mening wordt pas schadelijk, als deze niet te bestrijden is. Dat is in de zaak Wilders niet het geval, iedereen kan zeggen: ‘dit is onzin’. Dat geldt ook voor de vergelijking die Wilders maakt tussen de Koran en Hitler’s Mein Kampf. Het is een mening die onderdeel uitmaakt van het publieke debat en daarom volkomen legitiem.”

Parlement en publieke ruimte
Een Nederlandse parlementariër kan nietworden vervolgd voor uitspraken die hij doet binnen het parlement. De uitlatingen waarvoor Wilders terechtstaat, deed hij dan ook in landelijke dagbladen, zoals De Volkskrant, De Pers en op het internet. Rozemond vindt het vreemd dat in de huidige maatschappij, iemand in het parlement alles mag zeggen, terwijl hij kan worden vervolgd als hij zijn woorden een minuut later herhaalt tegenover een journalist. ”In mijn ogen is elke uitspraak geoorloofd zolang die onderdeel uitmaakt van het publieke debat. Wanneer iemand met folders en posters een bewuste haatcampagne onderneemt, is het een ander verhaal. Maar dat heeft Wilders niet gedaan.”

Dat een grote groep mensen zich door deze uitspraken gediscrimineerd voelt, is volgens Rozemond geen reden om ze juridisch aan te vechten. “Het strafrecht moet zich in mijn ogen niet bemoeien met een discussie die wordt gevoerd in kranten. In de keurige Volkskrant moet een dergelijk onderwerp behandeld kunnen worden, ook als een standpunt absurd of extreem is. Ik hoop dan ook dat de Amsterdamse rechtbank zal oordelen dat de uitlatingen van Geert Wilders gewoon moeten kunnen in een normale democratie.” Maar of de rechtbank dit in de Nederlandse democratie zal toestaan is nog onzeker. “Dat is juist het verontrustende aan dit proces.”

Discriminatie en haat
Ook de film Fitna wordt in de aanklacht tegen Wilders uitgebreid behandeld. De film zou moslims discrimineren en aanzetten tot haat tegen islamieten. Hoewel Fitna de Islam  als een moordlustige religie neerzet, vindt Rozemond dit ook geen reden om Wilders te berechten: “Fitna is op internet gezet, mensen kunnen zelf beslissen of ze ernaar kijken. Ook dit maakt onderdeel uit van de vrijheid van meningsuiting die voor elke burger geldt, dus ook voor Geert Wilders. Zolang hij niet bij moskeeën en asielzoekerscentra gaat staan om de bevolking tegen moslims op te zetten, is er volgens mij geen grond om hem te vervolgen.”

Toch heeft advocaat Gerard Spong, samen met een aantal bekende Nederlanders, de rechtszaak aangespannen. Rozemond: “Misschien voelen bepaalde mensen zich gekwetst en willen ze Wilders via de rechterlijke macht een halt toeroepen. Maar een veroordeling zou alleen maar averechts werken. Door Wilders beperkingen op te leggen, maak je hem alleen maar populairder. Het zou ook kunnen zijn dat Spong en zijn groep willen weten waar de juridisch grenzen precies liggen van wat je wel en niet kan zeggen. Wat dat betreft is het een hele interessante en belangrijke zaak.”

^[5]

Rene Danen

 Rene Danen, voorzitter van Nederland Bekent Kleur is ervan overtuigd dat het proces tegen Geert Wilders noodzakelijk is. Hij twijfelt er niet aan dat Wilders veroordeeld zal worden voor discriminatie.

Wilders is aangeklaagd wegens het beledigen van moslims en het aanzetten tot discriminatie en haat tegen moslims, niet-westerse allochtonen en Marokkanen. Rene Danen gaat ervan uit dat Wilders schuldig zal worden bevonden. “Jaarlijks worden zo’n tweehonderd mensen aangeklaagd wegens discriminatie. Tachtig tot negentig procent daarvan wordt veroordeeld en gezien de feiten, heb ik geen enkele reden om aan te nemen dat het nu anders zal zijn.”

In eerste instantie wilde het Openbaar Ministerie Wilders niet vervolgen. Danen heeft toen, samen met onder anderen advocaat Gerard Spong, een klacht ingediend bij het gerechtshof. Die bepaalde dat het OM alsnog tot vervolging over moest gaan. Danen heeft in deze zaak echter weinig vertrouwen in het OM. “Het OM weigert een deel van onze aangifte in behandeling te nemen. Ze kijken nu naar twintig uitspraken van Wilders terwijl wij er van nog eens tachtig aangifte hebben gedaan, waaronder de uitspraken over de kopvoddentax. Die liggen nu ergens in een la, er wordt niks mee gedaan.”

Tegenstanders van het proces tegen Wilders beroepen zich op de vrijheid van meningsuiting en zeggen dat de politicus op deze manier onterecht de mond wordt gesnoerd. Maar volgens Danen wordt er in het huidige debat in Nederland met twee maten gemeten. “Als je joden beschimpt wordt het terecht antisemitisme en discriminatie genoemd. Als je moslims beledigt, dan heet het ineens vrijheid van meningsuiting. De term is dan een eufemisme voor racisme geworden.”

Danen vindt dat er in dit opzicht strakke grenzen gehanteerd moeten worden. “Het verbod op discriminatie staat niet voor niks in de grondwet. ^[8] Het is essentieel om mensen, en dan vooral minderheden, te beschermen. Er zijn genoeg voorbeelden waaruit blijkt wat er kan gebeuren als je haatcampagnes toelaat. Neem het conflict tussen Hutu’s en Tutsi’s in Rwanda. Als je maar lang genoeg volhoudt dat een bepaalde groep als onwenselijk beschouwd moet worden, gaan mensen daarnaar handelen.”

Danen is het niet eens met de opvatting van Wilders en zijn aanhangers dat moslims en hun denkbeelden te veel invloed zouden krijgen in het land. “Dat is nergens op gebaseerd, hooguit op angst. Natuurlijk zijn er moslims met rare ideeën, net zoals er op de Veluwe allerlei radicale christenen rondlopen. Die mensen heb je overal en die moet je aanpakken. Van een overname door moslims is echter absoluut geen sprake. De grote bedrijven zijn allemaal in handen van een blanke mannelijke elite en slechts een van de vierhonderd burgemeesters is moslim. Er is geen moslimpartij in het parlement met negen zetels die roept dat homo’s moeten worden aangepakt. We hebben wel een zelf verklaarde joods christelijke partij die dagelijks moslims aanvalt.”

Het is niet voor het eerst dat een politicus terecht staat voor discriminatie. In de jaren negentig werd Hans Janmaat van de Centrum Democraten veroordeeld vanwege uitspraken als ‘vol is vol’ en ‘eigen volk eerst’. De politieke partij SGP werd in 2007 voor discriminatie veroordeeld omdat zij weigeren vrouwen verkiesbaar te stellen. “In beide gevallen stond een groot deel van Nederland achter deze veroordelingen”, aldus Danen.

De reden dat het proces tegen Wilders nu wel op veel weerstand stuit, heeft volgens Danen te maken met het feit dat men bang is om tegen de PVV’er in te gaan. “Politieke partijen houden zich angstvallig stil, ze zijn bang kiezers te verliezen. Alleen D66 vormt hierop een uitzondering en opvallend genoeg is het juist deze partij die stijgt in de peilingen. Ook de vakbond FNV is bang leden te verliezen als ze zich tegen Wilders keren en weigeren zich openlijk tegen hem uit te spreken. En dat terwijl ze in 1992 mede organisator waren van de eerste Nederland Bekent Kleur actie.”

Volgens Danen is deze rechtszaak nodig omdat het blijkbaar niet mogelijk is om Wilders op een andere manier te doen stoppen met discrimineren. En in tegenstelling tot wat veel mensen beweren, is hij ervan overtuigd dat de rechtszaak Wilders in populariteit zal doen dalen. “Je zag het bij het Vlaams Blok in België en bij Le Pen in Frankrijk. Na een veroordeling is er hooguit even een hype maar daarna zakt het snel in. Janmaat verdween na zijn veroordeling in 1996 helemaal uit de Kamer. Als Wilders straks veroordeeld is, zal hij zeker minder zetels krijgen omdat veel mensen nu eenmaal niet willen stemmen op een veroordeelde racist.”