Internationale studenten bezig met 'beerpong'. Foto: NAPnieuws

In Amsterdam wonen zo’n 3500 buitenlandse studenten. Ze studeren  aan de UvA, HvA of VU om nieuwe culturen en mensen te leren kennen. Op de welkomsborrel in studentenflat Zeeburg voor de nieuwe lichting internationale studenten blijkt dat er in Amsterdam van integratie tussen Nederlandse en buitenlandse studenten echter weinig sprake is.

Amsterdam, 15 feb – Het hoogtepunt van de avond vormt het spelen van een potje ‘beerpong’. Een enthousiaste Amerikaanse jongen zet aan beide uiteinden van de keukentafel tien plastic bekertjes neer, vult ze met bier en deelt aan beide teams twee pingpongballen uit. Zodra een van beide teams er in slaagt het balletje in één van de bekertjes te krijgen, schreeuwen de internationale studenten het uit: “Drink! Drink! Drink!”

In 2009 stonden aan de Universiteit van Amsterdam 2044 buitenlandse studenten ingeschreven, circa 6% van het totaal. Aan de VU was dat 1,3%. Hoewel veel studenten zeggen “nieuwe mensen te willen leren kennen”, speelt integratie met de lokale bevolking geen grote rol. Dit bleek tijdens de borrel die afgelopen vrijdag werd georganiseerd voor de nieuwe lichting internationale bewoners van de studentenflat Zeeburg ^[1].

Eenzame flatgebouwen op een vlakte

Dilber (23, Sidney) vindt het niet erg dat ze in de Zeeburgflat met allemaal internationale studenten is geplaatst: “Voor een half jaartje is het hartstikke gezellig met al die mensen van over de hele wereld.” Het klimaat gaf voor haar de doorslag om voor Amsterdam te kiezen. “Ik wilde naar Europa, en kon met mijn studie uiteindelijk kiezen tussen Amsterdam en Uppsala. Hier is het weer beter, maar natuurlijk niet zo geweldig als bij ons.” Buiten miezert het deze vrijdagavond.

De donkere flatgebouwen aan de Zuiderzeeweg werden twee jaar geleden opgeleverd. Ze staan eenzaam op een vlakte, vlak na de Piet Heintunnel aan de rand van Amsterdam. “Het was de bedoeling dat het hier helemaal volgebouwd zou worden, maar zoals je ziet ligt de bouw momenteel stil” zegt Matthijs Valent (26). Hij is samen met twee andere Nederlandse studenten het aanspreekpunt voor de internationals in het flatcomplex en organisator van de borrel. In de flats wonen zo’n 300 studenten. Rond de 90 kamers zijn speciaal ingericht voor internationale studenten.

Stugge Nederlanders

Michael (25) uit Dublin koos wel bewust voor Amsterdam. “Iets in de EU, want dat was het goedkoopst. Verder kende ik Amsterdam als een ontzettend open en tolerante stad. Ik ben homo, dus voor mij was de keuze snel gemaakt.” Michael is hier nu een half jaar voor zijn masteropleiding economie. Echt Nederlandse vrienden heeft hij nog niet. “Nederlanders gaan toch liever met elkaar om, tegen ons zijn ze nogal afstandelijk.”

De Amsterdamse sectie van ISN ^[2](International Students Network) organiseert ieder half jaar een introductieweek voor de nieuw aangekomen internationale studenten. “We gaan dan Nederlandse dingen doen als wadlopen en een bezoek aan de Keukenhof”, vertelt ISN-medewerker Rosanne Chocolaad. Ze geeft toe dat er niet veel integratie met Nederlandse studenten plaatsvindt. “Maar dat ligt ook aan hen: internationale studenten klitten vaak samen.”

Guido de Wilde houdt zich bij het Service & Informatiecentrum aan de Universiteit van Amsterdam bezig met de internationale studenten. Hij wijt het samenklitten van internationale studenten voor een groot deel aan de “stugge Nederlandse studenten”. “Na het eerste jaar blijven die vooral omgaan met hetzelfde groepje. Als internationale studenten na twee, drie weken merken dat ze er niet tussen komen, trekken ze automatisch naar elkaar om te kunnen klagen over de Nederlandse studenten.” Hij zegt dat de UvA veel organiseert om de integratie met Nederlanders te bevorderen: een buddysysteem, gezamenlijk borrels met studieverenigingen, speciale uitjes – maar het levert volgens hem niet veel op.

“Jägermeister, everybody!”

“Forensic Science”, probeert iemand zijn studie aan een Poolse jongen uit te leggen. “As in CSI Miami”, verduidelijkt hij. “Ah, yes, I heard about that”, antwoordt zijn gespreksgenoot met een zwaar accent. Een meisje uit Buenos Aires vindt het tot nu toe behoorlijk winderig, hier in Amsterdam. De HEMA en de IKEA zijn voor haar een ware openbaring. Aditya uit Pune, India, studeert hier internationaal recht. Zijn zus was hier eerder, vandaar dat hij voor Amsterdam koos. “Het is wel ontzettend koud. Maar het bier is hier veel lekkerder dan bij ons”, grijnst hij.

“Jägermeister, everybody!” schreeuwt een breedgeschouderde Amerikaanse jongen als hij zwaaiend met twee flessen de common room binnenkomt. De onwennigheid waarmee de meeste nieuwe internationale studenten binnenkwamen, is halverwege van de avond geheel verdwenen. Ze worden vermaakt door de verhalen van de internationals die er al een semester in Amsterdam op hebben zitten. Veel andere contacten zullen de nieuwelingen tijdens hun studententijd vermoedelijk niet op doen.

^[3]

Laurens is gekomen om te protesteren. Niet eens zozeer tegen de kabinetsplannen om flink te bezuinigen op het onderwijs, maar meer “om een verandering teweeg te brengen in de gevestigde orde”. Hij doet dit door elke spreker luidkeels te voorzien van een beledigende leus. Intussen klokt hij het ene na het andere Albert Heijn biertje weg en laat af en toe een harde boer. “Laurens! Moet je kijken, daar heb je die trut van de VVD”, roept zijn vriend, die overigens later op de middag zijn shirt zou uittrekken en ‘Laat je niet uitkleden’, op zijn magere lichaam liet schrijven. Aan de VVD heeft Laurens helemaal een hekel, hij pakt zijn houten paal stevig vast en scandeert zijn speciaal hiervoor bedachte leus: “Je moeder is een hoer!!!”.

Boe-roepen
Om Laurens heen staan behalve zijn vijf vrienden vooral brave studenten. Voorzien van spandoeken met leuzen als: “Marja is het spoor bijster”, “Op-Rutte” en “Misschien kan Al Quaida ons opleiden?”, proberen zij te luisteren naar de sprekers op het podium. Ze zijn bijeen om hun stem te laten horen tegen de kabinetsplannen ^[4] om onder meer langstudeerders een boete van drieduizend euro te laten betalen. “Studenten hebben recht op financiële ondersteuning”, roept een van de sprekers vanaf het podium. “Boe”, klinkt er luid. “Maar wacht eens, dat klopt toch gewoon?”, vraagt het meisje naast me aan haar vriendin. “Jawel, maar ik vind het gewoon leuk om ‘boe’ te roepen”, antwoordt ze.

Laurens heeft inmiddels de media en specifiek Rutger Castricum ^[5] van omroep Powned ^[6] ontdekt. Als Castricum ook Laurens ontdekt, deinst hij met zijn roze microfoon naar achter. Hij blijft op vijf meter afstand staan en werpt angstige blikken op de boomlange jongen. Maar Laurens heeft het te druk met de beveiliging: “Nee ik heb geen probleem, als ik nou gewoon een stok wil vasthouden, dan mag ik toch wel gewoon een stok vasthouden?”, zegt hij tegen een jongen met een blauw beveiligingshesje.
Een vrouw met een fototoestel komt op Laurens aflopen. “Kun je voor de foto even je handen voor je mond vouwen en heel hard ‘boe’ roepen?” Dat laat Laurens zich geen twee keer zeggen. “Sorry, kan hij nog even over? M’n instellingen stonden niet goed.” Voor de tweede keer poseert Laurens gewillig voor de camera.

Rode rookbommen
Rode rookbommen en een oorverdovend fluitconcert kondigen de komst van staatssecretaris van Onderwijs Halbe Zijlstra ^[7]aan. “Wat ontzettend leuk dat jullie voor mijn verjaardag allemaal hier naartoe zijn gekomen”, probeert Zijlstra de ijzige sfeer te doorbreken. “Met deze plannen ^[4] willen wij alleen maar voorkomen dat jullie straks een enorme staatsschuld moeten afbetalen.” Zijn opmerking wordt gevolgd door een salvo van boe-geroep en gefluit met de door de SP ^[8] uitgedeelde, rode fluitjes.
“Gaat u wat veranderen aan de plannen?”, wil de presentator weten. Daar kan Zijlstra geen eenduidig antwoord op geven. “JA of NEE?”, roept de menigte. “Ik ga geen dingen beloven die ik niet kan waarmaken”, is Zijlstra’s uiteindelijke antwoord. “Je moeder is een hoer!”, is de reactie van Laurens.

Op de vraag of Laurens na het protest nog iets van plan is, antwoordt hij met een ondeugende grijns: “Ja, we gaan nog iets doen maar ik kan niet zeggen wat”. Als het protest om half vier is afgelopen, rent Laurens met zijn vrienden naar het einde van het veld en verdwijnt uit het zicht.

Intussen is een grote groep studenten op weg naar het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Datzelfde ministerie wordt bewaakt door tientallen politieagenten in felgele hesjes, agenten op grote bruine paarden en ME’ers met gummiknuppels en zwarte wapenschilden. “Hier spreekt de politie”, weergalmt het vanuit een blauw ME busje, “Iedereen gaat nu naar het station, zo niet, dan zullen wij geweld gebruiken”. Er klinken enkele harde knallen en een uitzinnige menigte stormt de gummiknuppels tegemoet.

De Universiteit van Amsterdam barst uit haar voegen. Strenge maatregelen zouden een einde moeten maken aan het vrijblijvende karakter van de universiteit.

Op de rechtenfaculteit van de Universiteit van Amsterdam (UvA) krijgen alle eerstejaars een verplichte tour langs de nooduitgangen van het gebouw. “Voor als er paniek uitbreekt”, zegt een van de beveiligingsmannen die vanuit het portiershokje in de hoek van de aula toekijkt hoe het trappenhuis volloopt met studenten. Vorige week nog, vertelt hij, brak er na een college “totale chaos” uit. Drie overvolle collegezalen liepen leeg in de aula terwijl de nieuwe studenten net aankwamen. “We hebben met vier man de mensen uit elkaar moeten halen en naar de uitgangen moeten begeleiden.”

Het is druk op de UvA. Het aantal eerstejaars studenten is in de afgelopen jaren enorm gegroeid. Vorig jaar steeg het aantal aanmeldingen met achttien procent en daar komt dit jaar naar schatting nog eens vijf procent bij. Dat levert niet alleen volle collegezalen op, maar ook boze psychologiestudenten die het zat zijn om college te volgen van een projectie van de hoogleraar op een videoscherm. “Dan kun je toch net zo goed thuisblijven?”

Volgens een woordvoerder van het college van bestuur van de UvA is de rek er bij de docenten ondertussen echt uit. “Die krijgen door de groeiende studies te maken met veel grotere klassen en dus minder persoonlijk contact met de studenten.”

De universiteit bestaat niet meer
Bovendien komt eigen onderzoek van hoogleraren door de schaalvergroting onder druk te staan. “De universiteit bestaat niet meer”, stelde voorzitter van het College van Bestuur, Karel van der Toorn zelfs. Het universiteitsysteem dat we in Europa nastreven is gefundeerd op het feit dat leraren vijftig procent van hun tijd invullen met onderzoek. Het onderwijs dat zij geven, heeft zijn voeten in dat onderzoek.

Maar de rijksbijdrage voor onderzoek aan universiteiten is nog veel harder gedaald dan het geld voor onderwijs. Tussen 1995 en 2007 is dat bedrag, afgezet tegen het groeiend aantal studenten, met 25 % gedaald. In 2008 bezuinigde Plasterk nog eens 100 miljoen en ook in de komende vijf jaar wordt het onderzoeksbudget met twee derde gekort.

“Zo ontstaat op de universiteit een tweedeling: het onderwijsvolk aan de ene kant, en gespecialiseerde onderzoekers aan de andere. Dat is een slechte ontwikkeling. De Nederlandse universiteiten veranderen van research universities tot teaching universities”, aldus van der Toorn.

Maar tast dit ook de kwaliteit van het onderwijs aan? Die vraag levert op de constitutieborrel van de Facultaire Studentenraad (FSR) van economie en bedrijfskunde een wrange lach op. “Eigenlijk kan je beter gelijk naar het HBO. Daar draaien ze in ieder geval niet om de hete brei heen dat het een beroepsopleiding is,” zegt een van de jongens. Anderen vallen hem bij: vakken die op een academisch niveau de geschiedenis van economische modellen bestuderen, dreigen te verdwijnen door bezuinigingsmaatregelen. Otto Kruse, voorzitter van de FSR: “Het lijkt erop dat de aangeboden vakken zich concentreren op wat nuttig is voor de student en niet voor het vakgebied.”

Studiesucces is graadmeter
De universiteit krijgt pas betaald voor een student wanneer die afstudeert. De grote aantallen studenten die slechts een jaar of zelfs maar drie maanden studeren, drukken daarom enorm op het universiteitsbudget. In het geval van de rechtenfaculteit zal er dit jaar voor de 432 eerstejaarsstudenten geld binnenkomen, terwijl er zich 1200 eerstejaars studenten hebben aangemeld.

Over een paar weken is het weer rustig op de faculteit, klinkt het vanuit het portiershok, want dan is een groot deel van de eerstejaars weer met de studie opgehouden. Geen wonder, want deze studie is vaak een tweede keus voor uitgelote geneeskundestudenten. Maar op de hele universiteit is de uitval van studenten groot.

Het slagingspercentage is een belangrijke graadmeter voor de kwaliteit van het onderwijs en is op snel groeiende opleidingen als rechten en economie notoir laag. Maar de discussie over de kwaliteit van het onderwijs aan de UvA is ook een kip-ei discussie. Want wordt de uitval veroorzaakt door de hoge studentenaantallen die er voor zorgen dat de studenten geen persoonlijke begeleiding meer krijgen en zich in grotere klassen minder verbonden voelen met de universiteit? Of trekken deze opleidingen relatief ongeïnteresseerde studenten aan, die snel ophouden?

Niet iedereen is even slim
Van der Toorn wijt het aan de vrijblijvendheid. Hij sprak erover in zijn speech bij de opening van het academisch jaar. “We hebben in het hoger onderwijs met z’n allen last van wat ik ‘laisser entrer, laisser faire’ noem. Kom er gezellig bij en kijk maar even wat je doet. Die vrijblijvendheid, dat te ver doorgeslagen gelijkheidsdenken, moet eruit.” Hetzelfde geluid komt van studenten. “Het is op dit moment wel heel makkelijk om er de brui er aan te geven.”

Maar de schuld aan de uitval ligt niet alleen bij de universiteit, meent Paul Helbing, medewerker bij het College van Bestuur. “Mensen kiezen te vaak voor een studie die ze op het tweede gezicht toch niet bevalt. Het is daarom van belang dat studenten gelijk op de juiste plek terechtkomen, bij een studie die hen motiveert. Wij moeten ze anders wel erg streng in gareel houden.” In dat kader werken grote studies aan het instellen van intakeprocedures en wordt er gekeken naar de voorlichting die middelbare scholieren krijgen.

Een rapport van de door de universiteit gestarte werkgroep ’studiesucces’ hekelt ook het vrijblijvende karakter van de universiteit. Dat is een overblijfsel, stelt het rapport, uit de tijd van de zogenaamde elite-universiteit, toen van elke student nog verwacht werd dat hij later in de academische wereld verder zou gaan. Schaalvergroting heeft geleid tot een nieuw soort universiteit met een zeer gevarieerde studentenpopulatie. Niet iedereen is even slim, even snel, even gemotiveerd en even academisch.

Deze heterogene groep kan op strenge maatregelen gaan rekenen, als het aan de werkgroep ligt. De werkgroep pleit voor ‘nu-of-nooit onderwijs’: minder herkansingen en bepalende toetsmomenten die een student binnen een half jaar duidelijk maken of hij of zij een kans maakt op het afmaken van de studie. De werkgroep gaat zelfs zo ver een van de meest kenmerkende onderdelen van universitair onderwijs aan banden te leggen: zelfstudie. Zelfstudie moet worden ‘georganiseerd’, meldt de werkgroep. “Het valt zelfs te overwegen dit op te nemen in het rooster.”

Vermoeide docenten
Maar voordat er nagedacht kan worden over een eventuele selectie aan de poort of de vruchten geplukt kunnen worden van het nieuwe motivatiebeleid, moet de universiteit bezuinigen om het hoofd boven water te houden. Vijftien tot twintig procent, volgens een woordvoerder. “Dat gaat voorlopig vooral zitten in stafdiensten en ondersteunende processen.”

En dus vermoeide docenten, zoals universitair docent Nederlandse geschiedenis Jouke Turpijn in de eerste weken van het jaar om hem heen ziet. “En echt, het zou toch wel eens fijn zijn als we van te voren wisten waar we aan toe waren. Het is tot nu toe altijd een verassing hoeveel zalen en ZZP-ers we erbij moeten regelen.” Toch ziet hij de situatie niet somber in. “Ja, het is hard werken, maar de moraal is hoog en je hebt per opleiding nog heel wat speelruimte binnen de regels.” Bovendien zijn academische vakanties lang, voegt Paul Helbing daar aan toe.

De voorzitter van de UvA-brede studentenraad Michael Jungen gelooft niet dat de uit zijn kluiten gewassen universiteit een bewezen nadeel is. “Historisch gezien is de universiteit elke vijftig jaar een andere en volgens de laatste cijfers ligt het gemiddelde cijfer op dit moment hoger dan tien jaar geleden. Tja, ik weet niet hoe je dat moet interpreteren maar laten we er alsjeblieft vanuit gaan dat het komt door de kwaliteit van ons onderwijs.”

^[3]

Woorden zoals ‘bijbaan’, ‘student’ of ‘hbo-er’ moeten uit de vacatures van studentenuitzendbureaus. Ze zijn volgens de wet leeftijdsdiscriminerend. Maar uitzendbureaus zijn niet van plan iets te veranderen. “Ze willen ons gewoon dwarszitten door te pietlutten over welke woorden we wel en niet in vacatures mogen gebruiken.”

“Wil jij graag lekker bijverdienen bij een tankstation naast je studie?” of “enthousiaste student gezocht voor een bijbaan als verkoper”. Dagelijks verschijnen op internet en in kranten soortgelijke wervende vacatures voor studenten die op zoek zijn naar een bijbaan. Maar dat mag volgens de wet gelijke behandeling eigenlijk niet.

Daarom stuurde het Expertisecentrum LEEFtijd, in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, vorige week aan 21 Amsterdamse uitzendbureaus een brief met de melding dat een deel van hun vacatures in strijd zijn met de wet. Door specifiek om studenten of jongeren te vragen sluiten uitzendbureaus niet-studenten uit. Ook teksten zoals ‘enthousiaste secretaresse 20-25 jaar gezocht’, of ‘bijbaan voor student als administratief medewerker’ zijn niet toegestaan.

“Studentenuitzendbureaus maken in hun vacatures regelmatig indirect leeftijdsonderscheid: er wordt naar studenten gevraagd, naar schoolverlaters, naar mensen die een bijbaan zoeken om een zakcentje te verdienen”, zegt Miranda van Zijl van het Expertisecentrum LEEFtijd. Gevolg is dat andere potentiële kandidaten niet op dit soort vacatures reageren, omdat ze in de veronderstelling zijn toch niet aan het eisenpakket van het uitzendbureau te kunnen voldoen.

Dit bevestigt ook Jessica Silversmith, directeur van het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam (MDRA). Vorig jaar kreeg het meldpunt bijna duizend klachten over discriminatie. Tien procent van die klachten had te maken met leeftijdsdiscriminatie. “Leeftijdsdiscriminatie bij uitzendbureaus zou helemaal niet erg zijn als er voldoende werkgelegenheid is, of als er een legitieme reden is waarom iemand voor een baan een bepaalde leeftijd moet hebben. Maar dat is meestal niet het geval.”

Advies

De Commissie Gelijke Behandeling (CGB) heeft in oktober van vorig jaar haar advies uitgebracht over doelgroepgerichte uitzendbureaus. Dit zijn bijvoorbeeld studentenuitzendbureaus, maar ook uitzendbureaus voor senioren, ouderen, gehandicapten of allochtonen. In het advies concludeerde de commissie dat het bestaan van dit soort uitzendbureaus op zich geen probleem is. Wel moeten de bureaus in hun vacatures en op hun websites duidelijk aangeven dat ook andere groepen welkom zijn.

Maar het zijn niet alleen de vacatures van studentenuitzendbureaus waar iets op aan te merken is. Volgens de CGB sluiten studentenuitzendbureaus ook met hun naam indirect mensen uit. Uitzendbureaus zoals Studentenwerk, Studentalent, XL studenten uitzendbureau, Susa studenten uitzendbureau of Asa Student moeten eigenlijk ook op hun voordeur of gevel duidelijk maken dat ook andere groepen er welkom zijn. “Slechts een enkeling weet dat ze ook bij studentenuitzendbureaus terecht kunnen als ze geen student zijn”, zegt Silversmith. “Zo wordt de uitsluiting in stand gehouden.

Rogier Thewessen, directeur van uitzendbureau Studentenwerk is al meerdere keren benaderd door het meldpunt discriminatie. “Ze stelden de naam van ons uitzendbureau aan de kaak. Maar hoe moet je je als doelgroepgericht uitzendbureau dan onderscheiden op de markt? Als je een kookwinkel hebt verkoop je toch ook geen boormachines?”

Thewessen is niet de enige die gefrustreerd is. Jochem Eerden van uitzendbureau Work-On kreeg vorige week maar liefst vier brieven van Expertisecentrum LEEFtijd op zijn deurmat. De benaming ‘studentenuitzendbureau’ zou discriminerend zijn omdat het enkel jonge studenten aantrekt. Maar volgens Eerden is dat niet zo. “Mijn moeder is zestig jaar oud en die studeert ook nog.”

Volgens de uitzendbureaus doen ze helemaal niet aan leeftijdsdiscriminatie. Ook oudere, niet-studenten kunnen zich bij hen inschrijven, en als er een geschikte baan voor ze is, zal er voor ze bemiddeld worden. Maar daar ligt niet de nadruk. “Wij specialiseren ons in een bepaalde markt”, zegt Marjan Scheffer van Susa studenten uitzendbureau. “Onze klanten zoeken studenten die flexibel en ingewerkt zijn. Dan kan ik wel iemand anders selecteren, maar die is vaak niet geholpen met zo’n soort baan.”

Branchevereniging voor uitzendbureaus ABU bevestigt dit. “Een uitzendbureau mag mensen weigeren, maar niet op basis van leeftijd”, aldus woordvoerder Remco Icke.

Bovendien, zo stellen de meeste studentenuitzendbureaus, willen niet-studenten vaak helemaal niet geholpen worden door bureaus die speciaal op studenten gericht zijn. De banen die er worden aangeboden zijn vaak maar tijdelijk, en tegen een laag loon. Het gaat bijvoorbeeld om baantjes als het draaien van avonddiensten in de horeca, het uitpakken van dozen in een magazijn of het vervullen van een nachtdienst in een ziekenhuis. “Daarbij gaat het niet om de beste salarissen. Iemand die een gezin moet onderhouden zoekt zo’n baan simpelweg niet. Die gaat wel naar een gewoon uitzendbureau”, aldus Eerden.

Thewessen: “Het is voor ons gewoon niet haalbaar om het hele systeem om te gooien. Studenten zijn ons bestaansrecht. Als we die niet meer mogen aanspreken dan houdt het voor ons op.”

Niet bindend

Toch is de kans dat studentenuitzendbureaus verdwijnen omdat ze hun doelgroep niet meer kunnen aanspreken klein. De invloed die organisaties zoals het Expertisecentrum LEEFTIJD op uitzendbureaus hebben, is namelijk beperkt. “Er zijn geen sancties als uitzendbureaus deze wet overtreden”, zegt Van Zijl. ‘We kunnen dus alleen maar tips geven.” Ook de adviezen van de Commissie Gelijke Behandeling zijn niet bindend.

Neem bijvoorbeeld het verhaal van de dertigjarige Sylvia. Ze solliciteert via een uitzendbureau gericht op studenten naar een parttime baan bij een modewinkel. Daar wordt ze afgewezen omdat ze ‘te weinig ervaring’ heeft, terwijl Sylvia jaren gewerkt heeft in een modewinkel. De werkelijke reden van de afwijzing is haar leeftijd. De klant zoekt volgens het uitzendbureau een student van ongeveer 22 jaar. Sylvia komt als ‘oudere’ student dus niet in aanmerking. Bij het Meldpunt Discriminatie Regio Amsterdam ^[11] vertelt ze haar verhaal, en de organisatie dient namens haar een klacht in. Maar bij het uitzendbureau gebeurt daar in eerste instantie weinig mee. In een reactie stelt het bureau dat oudere studenten niet worden uitgesloten, maar dat de klant voor deze vacature om een specifieke leeftijd vraagt. En daarmee is het verhaal voorlopig afgedaan. Pas na twee maanden wordt de vacature alsnog aangepast.

Complete farce

De organisaties tegen leeftijdsdiscriminatie realiseren zich dat het voor de uitzendbureaus moeilijk is om de wet gelijke behandeling in zijn geheel na te leven. Van Zijl: “Voor studentenuitzendbureaus is het lastig, omdat in hun naam al een specifieke doelgroep staat.” LEEFtijd.

De brieven die het Expertisecentrum LEEFtijd heeft rondgestuurd, zijn volgens Remco Beijer van uitzendbureau Recruit a Student dus ‘een complete farce’. “Er zijn al zoveel regels waar we ons aan moeten houden”, zegt Beijer. “Twee keer per jaar wordt onze administratie gecontroleerd en alle contracten en identiteitsbewijzen moeten op orde zijn. Dat vind ik niet meer dan logisch. Maar nu worden we ook nog lastig gevallen met een compleet oncontroleerbare regel.”

Daar komt nog bij dat de regel niet voor elk uitzendbureau opgaat. Ouderenuitzendbureaus hoeven niet in hun vacatures te vermelden dat ook anderen kunnen reageren. Dat komt omdat ze als doelstelling hebben de participatie van ouderen op de arbeidsmarkt te verbeteren. Ook bureaus die specifiek gericht zijn op gehandicapten of chronisch zieken hoeven geen andere groepen te werven. “Een uitzendbureau met de naam ‘ervaren jaren’ mag wel alleen ouderen werven, omdat ze positief discrimineren”, merkt Jochem Eerden van Work-On op. “Maar wij brengen als studentenuitzendbureau net zo goed meer mensen op de arbeidsmarkt.” Thewessen: “Deze regel gaat veel te ver. Ze willen ons gewoon dwarszitten door te pietlutten over welke woorden we wel en niet in vacatures mogen gebruiken.”

Image By: Marjolein van de Water

Van 1 tot en met 5 februari protesteren studenten tegen de voorgenomen bezuinigingen van het kabinet op onderwijs. Ze eisen meer kwaliteit in het hoger onderwijs, en zijn tegen het plan om de basisbeurs af te schaffen. In Amsterdam bezetten studenten op maandagochtend een collegezaal.

Amsterdam – De conciërge kijkt verbaasd. Het komt waarschijnlijk niet vaak voor dat om acht uur op maandagochtend vijftig studenten binnen komen lopen. De studenten zien er energiek en opgewonden uit. Ze verzamelen zich in het auditorium van  Crea 2 ^[12], het Culturele Studentencentrum van de Universiteit van Amsterdam (UvA). Daar wordt het plan voor de bezetting van vandaag uiteen gezet.

Lodewijk, een lange magere jongen met bril die niet met zijn achternaam genoemd wil worden, neemt het woord. “Allereerst een update uit Utrecht: het bestuurgebouw van de universiteit daar is zojuist bezet en de deuren zijn gebarricadeerd.” De aanwezige studenten joelen. De toon is gezet, vandaag komt er actie. “Wie wil in het flyerteam? Er zijn mensen nodig om te flyeren op alle faculteiten en locaties van de UvA, de Vrije Universiteit en de Hogeschool van Amsterdam.”

Na deze vraag blijft het angstvallig stil. “Ik heb geen fiets”, bromt een nors kijkende jongen achter in de zaal. Na enig aandringen worden toch vijf mensen bereid bevonden om de kou te trotseren en op de fiets de stad te doorkruisen. Ze gaan op zoek naar andere kritische studenten die zich hard willen maken voor het behoud van de studiebeurs en de kwaliteit van het onderwijs.

^[13]

Image By: Marjolein van de Water

Studenten in Nederland voeren in de week van 1 tot en met 5 februari actie om te protesteren tegen de voorgenomen bezuinigingen van het kabinet. In Amsterdam wordt dit gedaan door een collegezaal te bezetten. In die zaal zullen de hele dag debatten en discussies worden gehouden met docenten, politici en studenten.

Ferdinand Oehme is een van de studenten die met een plastic bekertje vers gezette koffie in de houten bankjes van het auditorium in CREA zit. “We protesteren tegen het voornemen van het kabinet om twintig procent te bezuinigen op onderwijs. Nog meer bezuinigingen gaan ten koste van de kwaliteit van het onderwijs, dat toch al steeds slechter is geworden de afgelopen jaren. Bovendien lijkt het erop dat de studenten grotendeels moeten opdraaien voor de kosten. Dit omdat ze van plan zijn de basisbeurs van 260 euro per maand af te schaffen en er een volledige lening van maken.”

Oehme is aangewezen als persvoorlichter en de andere studenten wordt op het hart gedrukt deze rol te respecteren. “Verwijs alle pers door naar de voorlichters”, zegt Lodewijk. “Voor je eigen bestwil en die van de actie. Je wilt toch niet het risico lopen dat je met je kop op het NOS journaal komt en per ongeluk iets verkeerds zegt?”

Na de briefing gaat het gezelschap naar de Oudemanhuispoort. Een collegezaal bezetten blijkt makkelijk. Gewoon naar binnen lopen, wat spandoeken ophangen en wachten tot het programma begint. “Vinden jullie deze zaal te klein? Zijn jullie teleurgesteld?” Lodewijk kijkt bezorgd rond naar de studenten die in de collegebanken zijn neergeploft.

image by: Marjolein van de Water

Een laptop wordt aangesloten op de beamer in de zaal. Bewonderend en een tikje jaloers kijken de studenten naar de headlines die 0p internet staan over de actie in Utrecht. “Het is natuurlijk wat minder radicaal, een collegezaal bezetten”, zegt Sander Breur, student natuurkunde. “We hebben er wel bewust voor gekozen om niet het Maagdenhuis te bezetten vandaag. Je kunt daar naar binnen gaan en de boel barricaderen, maar ons doel is juist om met mensen in discussie te gaan. We willen dat de actie een open karakter heeft en dat studenten zich welkom voelen om mee te discussiëren.”

Wie de actie vandaag georganiseerd heeft, wil Breur niet zeggen. “We noemen ons ‘de Bezorgde Studenten, we willen ons niet verbinden aan een bestaande organisatie omdat we zoveel mogelijk mensen willen betrekken. Als je je verbindt aan bestaande partijen loop je het risico dat mensen afhaken.” De Bezorgde Studenten worden volgens Breur wel gesteund door de ASVA Studentenunie ^[14], de Universitaire Activisten ^[15], de Internationale Socialisten ^[16],  en de SP jongeren  ROOD Amsterdam ^[17].

image by: Marjolein van de Water

Ook de Landelijke Studenten Vakbond (LsvB) ^[18] steunt de actie. “De minister is ontboden”, zegt Gerard Oosterwijk, voorzitter van de vakbond tijdens een toespraak.  Volgens Oosterwijk is vandaag een nieuwe studentenbeweging opgestaan die de komende tijd moet gaan groeien. Dat minister Plasterk van onderwijs zich uiteindelijk niet laat zien, mag de pret niet drukken. Er is gratis soep en koffie en de sfeer is uitgelaten. “Ga je straks ook naar de afterparty?”, vraagt een meisje met blonde krullen aan de jongen naast haar. “Nee, ik heb een deadline. Morgen moet mijn paper af zijn.”

^[19]