De zon komt op, een nieuwe dag breekt aan. En dat is altijd wel de dag van iets. Of iemand. De NAP-redactie kiest iedere aflevering ‘de dag van…’ uit en laat hier haar eigenzinnige licht over schijnen.

 “Neuken”, zei journalist Joop van Tijn ^[1] vandaag precies zevenendertig jaar geleden in het televisieprogramma ‘Open en bloot’. Dat was zeven jaar nadat de eerste blote vrouw op het beeldscherm was verschenen, maar lang voor programma’s als ‘Seks voor de Buch’, ‘Neuken doe je zo’ en ‘Spuiten en slikken’. Het woord ‘Neuken’ op televisie was een primeur.  Er werden zelfs Kamervragen over gesteld. Volgens mijn vader, 25 jaar oud toen, was het een bevrijdende en emanciperende tijd: “de gordijnen gingen open.”

‘Neuken’. Er zijn frivolere woorden te bedenken dan dat. Op de Veluwe zeggen ze ‘Brommers kiek’n’, Duitsers ‘bumsen’, Belgen noemen het ‘poepen’, Utrechtenaren ‘beklimmen de dom’, tieners ‘vogelen’ en geliefden ‘bedrijven de liefde’. Allemaal beter dan ‘neuken’.

Vijf jaar geleden zag ik voor het voor het eerst neukende mensen. Ik woonde net in Amsterdam en was nieuwsgierig naar de Rosse buurt. Als klein meisje had ik in Groningen al eens minutenlang een prostitué aangestaard die bewegingsloos achter een raam zat omdat ik dacht dat zij een pop was. Wat later wist ik wel wat seks was, maar had ik over de Wallen alleen nog maar gehoord in de boeken van Joost Zwagerman ^[2] en de politieserie van Baantjer ^[3].

Dus ging ik op een dinsdagavond naar ‘Casa Rosso’ ^[4]op de Oudezijds Achterburgwal. Flikkerende lichtjes kondigden ‘Live sex’ aan. Ingenomen met mezelf, omdat dit toch wel gedurfd en dus niet preuts maar ‘open minded’ was, betrad ik het sekshuis. Ik duwde een klapdeurtje open en ging een van de vele kamertjes binnen die zich om een ronde zaal bevonden. Ik stopte twee euro in het gleufje van een machine, wat de sfeer opriep van een kermisattractie. Er schoof een gordijntje open.

Midden op het ronddraaiende podium stond een vrouw op handen en knieën, de man achter haar stootte op een eentonig ritme bij haar naar binnen. Hij keek ongeïnteresseerd naar een vast punt op de muur, zij wierp geërgerd een blik naar achter omdat het niet echt tot een hoogtepunt leek te komen. Ze zagen eruit alsof ze er al een lange werkdag op hadden zitten. Het was neuken, maar had net zo goed een tafereel kunnen zijn van een kapper die de haren van zijn klant knipt of een postbode die post in de brievenbus doet.

Het gordijntje ging dicht en ik besteedde nog twee euro om te zien of de mensen die achter de tientallen andere raampjes naar binnen keken zich net zo unheimisch voelden als ik. Of zouden zij zich wel vermaken?  De gezichten bleken onzichtbaar in het donker, maar ik kon het me niet voorstellen dat ze de tissues gebruikten die in elk kamertje staan. Want wat we zagen was niet opwindend of spannend of geil. Eerder saai, karakterloos en treurig. Ik vluchtte naar buiten. Dit neuken was  helemaal niet bevrijdend, maar beklemmend. Sindsdien wil ik alleen nog alleen maar ‘De koffer induiken’, ‘De pruimen op het sap zetten’ en ‘In de suikerpot roeren’.

Pashokje. Foto: NAP-nieuws

Amsterdam 7 jan – Wouter de V. (35) maakte via internet een afspraakje met een meisje van 23. Hij had seks met haar in een pashokje van de V&D. Het meisje bleek, anders dan zij vertelde, geen 23 maar dertien jaar te zijn. De V. staat vandaag terecht vanwege ontucht met een minderjarige.

“Je moet echt proberen je meer in anderen in te leven”, sist advocaat Van der Weide ^[5] tegen zijn cliënt, Wouter de V. (35), in de gang voor de rechtszaal. De V., leren jas, kaalgeschoren hoofd en witte sportschoenen, zit er in de gang net zo reddeloos bij als een uur eerder in de rechtzaal. Toen vertelde hij de voorzitter van de meervoudige kamer van de rechtbank Amsterdam ^[6]dat alles “in vrije wil” was gegaan en dat het meisje zelfs “de wens had om ontmaagd te worden”.

Seks in een pashokje

Het begon allemaal ruim een jaar eerder met een gesprek op een chatforum. Ene D. vertelde daar dat zij 23 jaar was en graag eens met De V. wilde afspreken. De V., op dat moment nog getrouwd en vader van twee kleine kinderen, had daar wel oren naar en stelde voor elkaar te ontmoeten in de hal van het Centraal Station in Amsterdam. Hij nam zijn afspraakje mee naar de V&D om daar in een pashokje seks te hebben. Geen penetratie, “want dat lukte niet”, maar dat het er verder wild aan toeging blijkt wel uit het feit dat klanten de beveiligers van V&D inschakelden na het horen van “vreemde geluiden” en het zien van “een hoofd dat op en neer gaat”. Of De V. geen geld had voor een hotelkamer, wilde de voorzitter alleen nog weten.

Zelf vader

Tot zover niet veel meer dan een spannende afspraak en seks in de openbaarheid. De reden dat De V. vandaag toch in het beklaagdenbankje zit is dat het meisje, in tegenstelling tot wat zij op het chatforum vertelde, geen 23 maar slechts dertien jaar was. Dat wist De V. weliswaar niet van tevoren, maar hij had het volgens de officier van justitie wel kunnen vermoeden toen hij haar de eerste keer zag. Op de vraag van de voorzitter waarom hij het slachtoffer niet naar haar echte leeftijd vroeg, antwoordt De V.: “Omdat het onbeleefd is vrouwen naar hun leeftijd te vragen”. Het publiek in de zaal, drie politieagenten en een journalist, lachen schamper. “U heeft zelf twee jonge kinderen”, vervolgt de voorzitter, “wat zou u ervan vinden als uw dochter op haar dertiende seks heeft met een man van vijfendertig?” De V. krijgt rode vlekken in zijn nek: “ik zou helemaal gek worden”.

Nieuwe vriendin

In het rapport van de psycholoog en de reclassering staat onder meer dat De V. lijdt aan “seksuele preoccupatie”, wat de voorzitter aan De V. uitlegt als “dat seks heel erg belangrijk voor u is”. De V. knikt instemmend. De reclassering denkt dat De V. precies hetzelfde zou doen als hij nogmaals in deze situatie terecht zou komen. Fel roept De V.: “Ik zal dit echt nooit meer doen. Mijn huwelijk is kapot, ik mag mijn kinderen niet meer zien en ik moest m’n huis uit. Daarbij heb ik nu een nieuwe vriendin waardoor ik niemand anders meer nodig heb”. Achterin de zaal zit een vrouw die met gespannen blik voor zich uit kijkt.

De officier van justitie is niet onder de indruk van de persoonlijke omstandigheden van De V. en noemt zijn gedrag zelfs “uiterst verwerpelijk”. “Ik hoor u praten over uw hypotheek en echtscheiding maar over de gevolgen voor het meisje zegt u niets.” Hij eist twaalf maanden gevangenisstraf waarvan vier voorwaardelijk. Daarnaast wil hij dat De V. drie jaar lang verplicht contact onderhoudt met de reclassering.

Niet erg pienter

“Deze eis gaat echt een brug te ver”, reageert de advocaat. Volgens hem realiseert De V. zich nu dat het “buitengewoon onhandig en stom” was om niet naar de leeftijd van het meisje te vragen, maar heeft het te maken met de beperkte intellectuele capaciteiten van De V. “Mijn cliënt is nu eenmaal niet erg pienter”, licht hij toe. Een deels voorwaardelijke taakstraf met een verplichte behandeling bij de reclassering, zou volgens hem dan ook beter op zijn plaats zijn. De V. heeft daar niets aan toe te voegen.

“Dan volgt de uitspraak over veertien dagen”, besluit de voorzitter de zitting.
Uitspraak:
Amsterdam 20 jan - De rechtbank Amsterdam heeft Wouter de V. veroordeeld tot een werkstraf van tweehonderd uur en een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee maanden.

Seksualiteit is een taboe-onderwerp voor psychische patiënten en hulpverleners. Het verlangen naar seks in psychiatrische inrichtingen zorgt voor moeilijkheden. Seksuologen maken zich zorgen.

Zoenen, betasten, vrijen. Patiënten die lange tijd in een psychiatrische instelling verblijven, hebben vaak behoefte aan seks. Bij de meeste psychiatrische instellingen is elke vorm van seksueel contact echter verboden. Zo willen de instellingen hun patiënten beschermen, omdat zij psychisch en emotioneel labiel zijn, of nare ervaringen hebben met seks. 

Ondanks het verbod op seks in de psychische inrichtingen gebeurt het overal, zegt seksuoloog Renske Althuisius, werkzaam voor GGZ inGeest in Hoofddorp. “Ongewenste zwangerschappen, ruilseks: het is schering en inslag bij de instellingen. Dat is ook niet verwonderlijk als iemand voor een aantal weken of maanden intern zit en bijvoorbeeld seksueel ontremd is.” 

De meeste instellingen voor mensen met een psychische afwijking houden de problemen met de seksuele behoeften van hun patiënten achter gesloten deuren. “Als dergelijke berichten naar buiten komen, hang je als instelling”, zegt Athuisius.

Toch heeft elke psychiatrische instelling waar patiënten langere tijd verblijven te maken met seks op de afdelingen, vermoedt Peter van Drunen, psycholoog en seksuoloog in opleiding bij GGZ-Friesland. “Het gaat om een serieus probleem. Zo weet ik dat het gebeurde in een inrichting waar ik werkte in Rotterdam. Ook op de drie verschillende afdelingen in Leeuwarden waar ik nu werk is regelmatig sprake van seksueel contact tussen patiënten.” 

Op landelijk niveau bestaan geen afspraken over hoe om te gaan met seksuele behoeften van patiënten in de geestelijke gezondheidszorg. Hulpverleners moeten improviseren als patiënten seksuele neigingen hebben, en weten zich vaak geen raad. “Iedereen erkent het probleem. Maar niemand doet er wat aan”, zegt Althuisius. “Bij psychiatrische instellingen is de situatie hopeloos.”

De afdelingen in Leeuwarden waar Van Drunen werkt, verbiedt elk seksueel contact. Het gevolg: patiënten die stiekem seks met elkaar hebben en dit niet melden aan de hulpverleners. “Een slechte zaak, want zo los je het probleem niet op”, zegt Van Drunen. “Toch houden we vast aan deze regels, omdat we te maken hebben met vrouwen die in het verleden op seksueel gebied vreselijke dingen hebben meegemaakt of mensen die door een psychische aandoening moeilijk hun grenzen kunnen bepalen.” 

Als hulpverleners patiënten betrappen, stoppen zij de behandeling. Volgens Van Drunen gaat dat te ver. “We schieten door in onze voorzichtigheid. Natuurlijk hebben we een zorgplicht en ben ik niet zomaar voor seks op de afdeling. Maar maanden zonder seks is ook niet echt gezond. Het is een vreselijk moeilijk dilemma.”

Maar is het dilemma ook op te lossen? Volgens seksuologen de hulpverleners. Zij vermijden het onderwerp seks liever, blijkt uit recent onderzoek. Ze voelen zich onzeker bij het bespreken van zo’n intiem onderwerp, waar tijdens de studietijd ook weinig aandacht voor is. “Ik schaam me bijna voor het niveau”, zegt Van Drunen. “Tijdens de opleiding komt het zijdelings aan de orde. Volgens mijn stellige overtuiging ligt daar de kern van het probleem.”

Ook volgens Althuisius  beginnen de problemen bij de gebrekkige kennis van hulpverleners. “Veel behandelaren zeggen: ‘We zijn niet geschoold om door te vragen.’ Bovendien hebben ze door bezuinigingen vaak weinig tijd voor de patiënten en slaan ze dit onderwerp graag over.”

Aan de Universiteit van Amsterdam, een van de twaalf Nederlandse universiteiten die de opleiding psychologie aanbiedt, is seksualiteit in de eerste vier jaar een keuzevak: een cursus van acht weken. “Postdoctoraal is er wel meer aandacht voor”, zegt klinisch psycholoog Marc Spiering van de Universiteit van Amsterdam. “Maar ik pleit er voor dat het ook tijdens andere vakken meer aan bod komt. In bijna elk vakgebied kun je de link met seksualiteit leggen, van het vak over reclame en beïnvloeding tot vakken over wat de mens beweegt.”

De problemen die ontstaan doordat hulpverleners na hun studie weinig bekend zijn met seksuele vraagstukken, beperken zich niet tot psychiatrische klinieken.

Ook in de zogeheten ambulante psychische zorg – waarbij mensen met psychische klachten vrijwillig met een therapeut bijvoorbeeld wekelijks een gesprek hebben- zijn zorgverleners vaak zorgvermijders.

Onderzoek toont aan dat ruim driekwart van de patiënten behoefte heeft aan hulp op seksueel gebied, terwijl psychiaters en psychologen er in minder dan drie op de tien gevallen naar vragen. “Als de hulpverlener er niet over begint, durven patiënten dat vaak ook niet”, zegt Althuisius. “Veel mensen generen zich er voor en houden het dan maar voor zich.”

En dat terwijl een op de vijf Nederlanders tussen de vijftien en zeventig jaar te maken heeft gehad met seksueel geweld, zo blijkt uit een grootschalige steekproef die expertisecentrum Rutger Nisso Groep vorig jaar in opdracht van het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport uitvoerde. Bij vrouwen ligt dat percentage het hoogst: een derde heeft te maken gehad met seksueel geweld en een op de acht vrouwen is ooit verkracht. Daarnaast geeft bijna de helft van de mensen aan niet of nauwelijks te genieten van seks. Kortom: miljoenen mensen kampen met vervelende seksuele ervaringen, bij velen van hen zou een gesprek met een hulpverlener helpen.

Het gevolg is dat patiënten de problemen opkroppen, wat kan leiden tot depressies of plotselinge (seksuele) uitspattingen. Bovendien kan seksuele frustratie de bestrijding van andere psychische aandoeningen in de weg zitten. Zo hebben medicijnen tegen psychoses vaak effect op de seksualiteit. “Uitblijven van een erectie of een orgasme en libidoverlies zijn bijwerkingen die mensen moeilijk verdragen als ze al worstelen met seksualiteit”, zegt Van Drunen. “We maken het vaak mee dat ze daardoor te vroeg stoppen met die medicatie, met als gevolg dat de psychose terugkomt.”

Tot nu toe zien de instellingen in de geestelijke gezondheidszorg geen reden voor grootschalige ingrepen. Psychiaters en psychologen krijgen weliswaar de kans om zich bij te scholen op het gebied van seksualiteit, maar regelmatig zijn er zo weinig geïnteresseerden dat de initiatieven nog voor de start gestaakt worden.

Ook de overheid ziet geen aanleiding om verbeteringen te eisen van de deskundigheid op het gebied van seksualiteit, omdat patiënten zich stil houden. Bij de Stichting Patiëntvertrouwenspersoon, waar cliënten van de geestelijke gezondheidszorg terecht kunnen voor bijstand en advies, kwamen op een totaal van ruim tienduizend klachten, dit jaar nog geen veertig  binnen die te maken hadden met seksualiteit. Bij de Cliëntenbond, zijn “enkele mails over seksualiteit op afdelingen” binnengekomen. Ook dit was geen reden om de inspectiedienst in te schakelen.

“We doen pionierswerk”, zegt seksuoloog Althuisius. “Condoomapparaten op de psychiatrische afdeling, bemiddeling in sekszorg en voorlichting over medicatie die seksuele bijwerkingen heeft. Het is allemaal niet standaard en zou dat wel moeten zijn. Er moet nog veel veranderen.”

Communicatiewetenschapper Jochen Peter doet onderzoek naar de invloed van seks in de media op jongeren. Dat het verregaande effecten heeft is duidelijk, maar verder dan die conclusie komen andere onderzoekers vaak niet.

Amsterdam - Verschillende onderzoeken tonen aan dat het seksuele gedrag van jongeren wordt beïnvloed door het kijken naar seks op internet en tv. Wat de mate en de achtergrond van deze invloed is op het gedrag van jongeren blijft tot dusver onbeantwoord. De overheersende veronderstelling is dat jongeren de seksuele handelingen nabootsen die ze zien. Communicatiewetenschapper Jochen Peter (Universiteit van Amsterdam) is het niet eens met deze aanname.

Dit voorjaar start hij daarom een onderzoek naar het karakter en het gewicht van de invloed die media uitoefenen op het seksuele bewustzijn en handelen van jongeren. Hiervoor kreeg hij een beurs van achthonderdduizend euro toegewezen door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek.

Het project is een verdieping van een voorgaand onderzoek dat Peter deed, dat zich vooral richtte op de effecten van seksuele content op internet. Nu wil hij meer nadruk leggen op de invloed van televisie op de seksbeleving van jongeren.

Als gevolg van het kijken naar ‘Sexual Media Content’ (SMC) zijn jongeren toleranter ten opzichte van het onderhouden van wisselende seksuele contacten dan een paar jaar geleden. Bovendien worden vrouwen steeds vaker gezien als lustobject. Ook zijn jongeren in het algemeen onzekerder over hun seksuele ervaringen, aldus Peter.

Toch blijft het volgens hem onduidelijk in hoeverre deze ontwikkelingen worden beïnvloed door de media en in hoeverre door andere factoren, zoals vrienden en familie. Daarom wil de wetenschapper onderzoeken welke groepen jongeren op seksueel gebied het meest worden geprikkeld door de media en waarom.

Karakter
De communicatiewetenschapper verwacht daarnaast dat het kijkplezier dat SMC met zich meebrengt, bepaalt in welke mate jongeren het beeld dat zij van seks hebben bijstellen. Daarom wil hij de eigenschappen van onder andere pornografie en videoclips bestuderen om na te gaan wat het karakter en de vorm van SMC op tv is. Hiermee wil Peter vergelijken hoe verschillende media-uitingen inspelen op de seksbeleving van jongeren.

Peter legt de door hem bestudeerde beelden daarna voor aan een groep van driehonderd jongeren in de leeftijdscategorie van twaalf tot en met twintig jaar. Zo probeert hij een patroon te ontdekken tussen het soort SMC en de invloed daarvan op het beeld dat de jongeren hebben van seks.

Relevantie
Het onderzoek is in de eerste plaats van belang op maatschappelijk gebied, stelt Peter. “Technologische ontwikkelingen zorgen altijd voor morele paniek in de samenleving. De eventuele schadelijke effecten van seksgerelateerde content moeten intensief worden onderzocht, voordat er beweringen over gedaan kunnen worden. Ten tweede is er politieke relevantie. In bijvoorbeeld de Verenigde Staten wordt dit soort onderzoek niet getolereerd, maar het is wel nodig om te bepalen of er beleidsmaatregelen nodig zijn.”

Seksuoloog Peter Leusink, verbonden aan de Nederlandse Vereniging voor Seksuologie, is fervent voorstander van dergelijk onderzoek. “Uit onderzoek blijkt dat ongeveer zestien procent van de seksueel actieve meisjes in Nederland onder de 25 aangeeft seksueel mishandeld te worden. Elf procent van deze groep ervaart pijn tijdens het vrijen”, meldt hij. “Deze zaken leverden zelfs Kamervragen op. Mogelijk duiden de problemen erop dat jongeren een verkeerd beeld hebben van seks. In vergelijking met vroeger kunnen jongeren relatief eenvoudig aan pornografie komen. De vraag is onder welke omstandigheden kijken naar seks op tv gekoppeld kan worden aan seksuele uitingen.”

Hoogleraar psychologie aan de Universiteit van Utrecht Liesbeth Woertman pleit ook voor onderzoek naar het seksuele zelfbeeld van jongeren. De invloed die mediabeelden uitoefenen op ons denken en gedrag is volgens haar een nieuw onderzoeksterrein. “Jongeren brengen vele uren door op zoek naar seks, in de virtuele wereld en voor de tv, zonder dat er genoeg bekend is over de effecten daarvan.”

^[8]

Grappen maken over Jezus is een brug te ver bij de EO, ontdekte presentator Arie Boomsma deze zomer. De recalcitrante domineeszoon stapt over naar de KRO ^[10]. Daar gaat hij zich snel vervelen, denken intimi. Arie Boomsma gedijt het best in een omgeving waar hij tegen heilige huisjes kan schoppen.

AMSTERDAM – Posterboy Arie Boomsma (35) is ijdel, streberig en recalcitrant. Klasgenoten die het domineeszoontje braaf noemden, werden een kopje kleiner gemaakt. Als puber bleef Arie weg als zijn ouders hem thuis verwachtten. En de Evangelische Omroep ^[11] (EO) schopte hij met een fotoreportage in een homoglossy tegen het verkeerde been. Deze maand werd bekend dat de presentator overstapt naar de KRO.

Arie Boomsma, zeggen familie en vrienden, is iemand die ontzettend goed weet wat hij wil. Als hij eenmaal een doel heeft, breng je hem daar niet meer van af. “Hij is gedreven en gedisciplineerd”, vertelt zijn jongere broer Klaas. En ja, hij geeft het grif toe, het is een spanningszoeker met een autoriteitsprobleem. De gedrevenheid en het weerbarstige karakter van zijn broer gingen in huize Boomsma vaak ten koste van de lieve vrede.

Boomsma werd geboren ‘op Marken’, een schiereiland in het Markermeer. Hij is de tweede in een gezin van vijf. Vier jongens en een meisje. Zijn vader is gereformeerd predikant, inmiddels met emeritaat. Door het werk van vader Boomsma verhuisde het jonge gezin vaak. Het grootste deel van zijn basisschooltijd bracht Arie door op De Paedwizer, een christelijke dorpsschool in het Friese Stiens.

Lastige jongen

Hoofdmeester Jelle van der Laan herinnert zich de jonge Arie nog goed. “Het was een zelfbewust joch. Slank, gespierd, goedgebekt. Een bijdehante jongen”, zegt hij. Arie liet zich niet ‘ondersneeuwen’, zegt Van der Laan. “Toen hij hier op school kwam, ergens halverwege de schooltijd, wilden de andere leerlingen hem zijn plaats wijzen. Dat liet Arie niet gebeuren. Dan verkocht hij ze een klap.”

Klaas Boomsma herinnert zich een ander voorval. Tijdens de gymles was Arie het niet eens met een beslissing van de scheidsrechter tijdens een potje voetbal. “Toen de leraar niet naar hem wilde luisteren, gaf hij hem een duw. Moest hij voor straf dagenlang op de gang staan.”

Vader Boomsma ziet het recalcitrante gedrag van zijn zoon als een tegenreactie. “Iedereen die dacht dat het zoontje van de dominee wel een braaf jongetje zou zijn, kreeg er van langs. Brandjes stichten, ramen ingooien; Arie wilde absoluut niet braaf zijn.”

Geloof speelde een belangrijke rol in de familie Boomsma. “Het was als eten en drinken”, zegt zijn vader. Klaas Boomsma: “Naar de kerk gaan was voor ons net zo normaal als een brood halen bij de bakker. Het hoorde er gewoon bij.” Maar, zegt hij, het was absoluut niet zo dat de kinderen er bewust mee bezig waren. “Wij hielden ons eigenlijk totaal niet bezig met de inhoud van het geloof.”

Arie wilde absoluut niet braaf zijn.

De jeugd van Arie Boomsma stond in het teken van sport. Op de basisschool was hij een van de beste in hardlopen en verspringen, herinnert meester Van der Laan. Later moest en zou hij basketballprof worden. “Hij wierp eindeloos ballen in de basket”, vertelt zijn vader. “Als er bij bal 98 iets misging, dan begon hij opnieuw, totdat er 100 inzaten.”

Arie Boomsma was geen goede leerling. Op het Christelijk Lyceum in Apeldoorn bleef hij twee keer zitten in 3 HAVO. Hij had moeite om zich aan regels te houden en was een lastige puber, zegt zijn vader. Moest hij op tijd thuis zijn; dan bleef hij weg. Kreeg hij een opdracht; dan deed hij die niet. Basketball bracht daar verandering in.

Basketball

Op zijn zestiende kon Boomsma naar de Verenigde Staten, waar hij school kon combineren met basketball. “Daar moest hij wel leren” zegt zijn vader. “Hij kreeg een sportbeurs en om die te houden moest hij voldoendes halen.”

Na een jaar in de VS kwam Boomsma terug om in Nederland zijn HAVO af te maken. Voor zijn studie vertrok hij opnieuw naar Amerika. Na een paar jaar studeren en trainen kreeg hij een ernstige knieblessure. Artsen stelden hem voor de keuze acuut te stoppen met basketball of het risico lopen dat hij de rest van zijn leven in een rolstoel moest zitten.

Het is een van de moeilijkste keuzes in zijn leven geweest, zeggen intimi. Voor een jongen die al zijn kaarten had ingezet op basketball, was het een bittere pil. Er viel een droom in duigen, maar hij moest wel stoppen. “Hij heeft zich maanden zitten verbijten”, zegt zijn vader. Bovendien zette het hem aan het denken. In deze tijd werd geloof pas echt belangrijk.

In zijn tienerjaren shopte Boomsma op de reli-markt en flirte hij kortstondig met het boeddhisme. In de Verenigde Staten kwam hij in een “heel christelijke omgeving” terecht, zegt zijn broer: veel bidden en veel Bijbel lezen. Het wegvallen van de sport en de invloed van die omgeving, deden hem geloven zoals hij dat eerder niet had gedaan.

Nadat zijn basketballdroom in het water was gevallen, richtte Arie zijn peilen op een carrière in de showbizz. Hij had zijn studie psychologie en communicatie, met als bijvak filosofie, in de VS afgerond. Terug in Nederland werkte hij een tijd als barman bij het Röntgencafé in Apeldoorn. René Diks, destijds de eigenaar, herinnert zich Boomsma als een heel betrouwbare en goede barman. Een beetje zonderling ook. “Na het werk, dronken we meestal nog een biertje met personeel, en aten we een shoarma’tje. Arie deed daar nooit aan mee. Hij zat in een hoekje een boek te lezen en at een kwarkje.”

Diks vertelt dat Boomsma in die tijd al heel zeker wist dat hij televisieprogramma’s wilde presenteren. Niet lang daarna werd hij aangenomen als omroeper bij Yorin. Daar lag oppervlakkigheid op de loer. Boomsma, die ook een blauwe maandag model was, dreigde weggezet te worden als ‘mooiboy’ zonder inhoud. Dat vrat aan hem. Wilde hij vroeger geen braaf domineeszoontje zijn; hij wilde ook weer niet gezien worden als een mooie jongen zonder inhoud. De onverwachte overstap van Boomsma naar de Evangelische Omroep (EO), was volgens zijn vader in de eerste instantie dan ook uit verzet tegen dit beeld.

Een brug te ver

Eenmaal ingelijfd bij de EO bleek Boomsma niet van plan de orthodoxe achterban van de omroep naar de pijpen te dansen. Zo raakte hij in opspraak nadat hij bijna naakt poseerde in het blad L’Homo, een homo-editie van het blad Linda. Naar eigen zeggen werkte Boomsma mee aan het blad om de homo-emancipatie binnen het christendom te bevorderen. De EO nam het de atletische presentator niet in dank af, en schorste hem voor drie maanden.

Het conservatieve deel van de EO-achterban keek al langere tijd met argusogen naar de jongerenmagneet met zijn getatoeëerde lichaam. Zo lag hij binnen de EO eerder onder vuur toen hij tieners op seksdieet zette in het programma 40 dagen zonder seks.

Deze zomer kondige Boomsma aan dat hij een tv-programma over grappen over Jezus wilde maken. De reuring was compleet. Duizenden EO-leden zeiden hun abonnement op. In september werd bekend dat Boomsma overstapt naar de KRO.

Het was allemaal bedoeld om te provoceren, zeggen betrokkenen. Boomsma wil mensen aan het denken zetten. Zijn vader waarschuwde hem af en toe. “Ik zei: jongen, zorg nou dat je geen seksboer wordt. Dat gaat zich tegen je keren.” Het mocht niet baten. Boomsma moest en zou binnen de EO-gelederen ‘het gesprek op gang brengen’. En er was, zo vond hij, ook ruimte voor discussie.

Zijn ex-collega’s willen er niet over praten. Een van hen laat per mail weten dat door de EO ‘het verzoek is gedaan niet over interne perikelen te praten met de pers’.

Bij de EO was Boomsma een gekooide tijger die niet kon doen wat hij wilde, zegt zijn vader. Maar aan die wilde plannen ontleent hij ook zijn bekendheid. Hij lijkt vooral goed te gedijen in een omgeving waar het schuurt. Ruzie houdt hem scherp. Nu hij overstapt naar de KRO, zijn er veel minder heilige huisjes om tegenaan te schoppen. Gezien zijn karakter, is er een goede kans dat hij verveeld raakt.

^[12]

Amsterdam Rauw: een serie over wakker Amsterdam. Op zoek naar eigenzinnigheid waar de betutteling geen grip op krijgt. Vandaag is Rauw in de Church, een homoclub waar kleren vanavond verboden zijn.

AMSTERDAM – 17 febr. Achter de donkere ramen van club Church aan de Kerkstraat wacht het Grote Onbekende. Ik stal mijn fiets, steek de straat over en duw de deur open. Een portier, gestoken in een tuinpak, begroet me amicaal. Samen met eigenaar Wim Peeks (49) en wat vrijwilligers is hij hier de enige met kleren aan. Vanavond is het thema “Swing your Thing.”

‘Je weet dat je alles uit moet doen?’, zegt Peeks resoluut. Het idee dat ik hier in spijkerbroek de avond ga doorbrengen verdampt. De portier overhandigt me een witte kleerhanger. Het blijkt niet eenvoudig om onder toeziend oog van mijn naakte, mannelijke medemens mijn volledige garderobe aan één hangertje op te hangen. Op de toonbank valt in grote letters te lezen “barebacking verboden”. Oftewel: seksen zonder condoom is hier niet toegestaan.

Aan de bar vertelt Peeks dat hij in een vorig leven werkte met drugsverslaafden en geestelijke gehandicapten in Assen. Sinds augustus 2008 is hij de trotse eigenaar van club Church. De enige club in Amsterdam waar homo’s naakt rondlopen, seks kunnen hebben en in de rookruimte een jointje mogen roken. Vrijwel elke dag van de week worden hier feesten georganiseerd, variërend van “naked bar“, tot de tweewekelijkse fistfuckavonden.

Eén van de weinige vergelijkbare locaties, het Vagevuur in Eindhoven, werd vorig jaar na een reportage in EO’s Netwerk gesloten. Peeks zegt evenwel geen moeite te hebben met media-aandacht. ‘Het is wat het is. Wij hebben hier niets te verbergen.’ Hij voegt de daad bij het woord en geeft me een rondleiding. Voorin de zaak wordt een biertje gedronken en ontmoeten de mannen elkaar. Sommige zien er met een cockring (een ring die om de stijve penis wordt geschoven, zodat het bloed niet terugstroomt) en een Prince Albert (penispiercing) extravagant uit, maar het merendeel had ik ook in de sauna tegen het lijf kunnen lopen.

Achterin, op de dansvloer worden twee mannen oraal bevredigd. Vijf andere mannen kijken toe. Als ik de trap oploop, knikt een Japanse toerist me stoïcijns toe. Op de eerste etage worden twee oudere mannen geneukt terwijl ze in één van de drie zogenaamde “slings” hangen, een soort schommel, maar dan van kettingen en zwart leer. Zonder condoom worden er hier geen zaken gedaan. ‘We hebben hier wel eens mensen die denken: “Hé een nieuwe tent, laten we gaan barebacken”, zegt Peeks. “Daar zijn we heel strikt in. Overal liggen hier gratis condooms en het is de bedoeling dat die gebruikt worden. We hebben wel eens een waarschuwing moeten geven, maar er is nog nooit iemand uitgegooid.’ Het verbaast me daarom dat er op de televisieschermen boven de bar homoporno wordt gedraaid, waarbij er zonder een condoom geneukt wordt.

Bij de garderobe tref ik Danny (36) uit Utrecht. De eerste keer dat hij in de Church kwam was hij met een man of tien, Vandaag is hij alleen. Hij bewaart zijn geld en garderobeticket in een leren polsband met rits. ‘Nee, ik ben niet op zoek naar een relatie. Toen ik achttien was, was ik op zoek. Ik kom hier om te relaxen en om te seksen’, zegt hij desgevraagd. We lopen naar de bar. Na een tweede biertje besluit ik een lastig thema aan te snijden: de opzettelijke verspreiding van HIV, zoals dat in 2007 in Groningen gebeurde. ‘Als je daar rekening mee moet houden, kun je net zo goed je kinderen van school halen omdat ze neergestoken kunnen worden. Mensen die opzettelijk HIV verspreiden zijn moordenaars en moeten opgesloten worden. Dat je die vraag stelt, geeft wel aan hoe mensen denken over dit soort plekken.’

Als ik van de wc gebruik wil maken, hoef ik nu eens niet bang te zijn de verkeerde binnen te lopen. Ik probeer een praatje te maken met mijn buurman, maar zodra ik een pen pak, maakt hij dat hij wegkomt. In de rookruimte heb ik meer geluk. ‘Ik ben blij dat hier een rookruimte is’, grapt Erik (29), biseksueel en medewerker bij een woningcorporatie. ‘Zie je veertig naakte homo’s al buiten staan?’ Bang om collega’s tegen het lijf te lopen is hij niet. ‘Dan vallen ze zelf ook door de mand.’ Vanwege zijn lange haren en voorliefde voor death metal schaart Erik zichzelf onder de “mannelijke” homo’s. ‘Ik ben niet zo’n verwijfd type als je begrijpt wat ik bedoel.’ Als ik hem vraag naar de tweewekelijkse fistfuckavonden trekt hij een vies gezicht. ‘Dat is echt smerig. Net als barebacken. Als ze dat bij mij flikken, geeft ik ze een klap op hun harses. Ik laat me bovendien niet naaien. Dat doen wij mannen niet.’

Homoseks in het Vondelpark is bijna net zo oud als het park zelf.

AMSTERDAM, 6 feb. Seks tussen homoseksuelen wordt sinds vorig jaar officieel gedoogd in de bosjes bij het Rosarium in het Amsterdamse Vondelpark. Het besluit van stadsdeel Oud-Zuid werd tot in Den Haag bejubeld en verguisd. In de Rozentuin veranderde er niets. De plek geldt vanaf het moment dat deze in 1959 werd verbouwd als dé homo-ontmoetingsplek van de stad.

Homo-ontmoetingsplekken, vaak aangeduid als cruisingzone, hebben een lange geschiedenis in Nederland. Zeventiende-eeuwse bronnen spreken van plekken waar mannen in ‘banen’ langs elkaar ‘cruysen’ op zoek naar homoseksuele contacten. De huidige wereldwijd gebruikte term cruising is dan ook afkomstig van het Nederlandse woord cruysbaan.

Begin twintigste eeuw kwam het Vondelpark op als ontmoetingsplek. Homo’s troffen elkaar in de bosjes, maar vooral, zoals overal in de stad, in de openbare toiletten. De stadstoiletten waren destijds nog op twee personen ingericht. Van buiten was niet zichtbaar wat binnen gebeurde. Een oudere bezoeker van de Rozentuin herinnert zich die toiletten. ‘Overal in de stad kon van alles gebeuren. Dat was geweldig.’

Halverwege de jaren vijftig ging de politie actief optreden tegen seks in openbare toiletten. Honderden mannen werden opgepakt voor onzedelijk gedrag. De stringentere aanpak van seks in de publieke ruimte ging gepaard met het gedogen van homobars, die dan ook als paddenstoelen uit de grond schoten. Het gedoogbeleid was een groot succes voor de Amsterdamse homo-emancipatie. In de jaren zeventig groeide de stad uit tot Gay Capital van de wereld.

Met de opkomst van de homobars verdween de ‘noodzaak’ cruisingzones te bezoeken. Het cruisen ging echter onverminderd door. Verdreven uit de openbare toiletten in de stad, concentreerden de homo’s die niet houden van de gayscene of heimelijk homoseksueel waren zich bij het net verbouwde Rosarium. Niet of nauwelijks gestoord door de autoriteiten groeide de plek in de decennia daarop uit tot de bekendste cruisingzone van de stad.

In 1990 erkende de gemeente de ontmoetingsplek impliciet door het sluiten van het Maai-akkoord. Daarin spraken de gemeente en homobelangenorganisatie COC af dat het gras in de Picassoweide nabij de Rozentuin voortaan hoog mocht groeien om homo’s meer privacy te geven. In 2008 kwam de expliciete erkenning. In de nota ‘Gebruik Vondelpark’ besloot stadsdeel Oud-Zuid om seks in de rozentuin officieel te gedogen.

In de Rozentuin komen verschillende soorten homoseksuele bezoekers. Vrijwel allen ‘stoere’ mannen. De stereotype ‘verwijfde’ nichten vind men er niet. Er is een mix aan bezoekers. Jongens en oudere mannen. Nederlanders en toeristen. Autochtonen en allochtonen.  Tijdens twee nachtelijke bezoeken aan de Rozentuin in januari waren ondermeer een politieman en modeontwerper op zoek naar seks.
Uit gesprekken met bezoekers in het park blijkt dat er in de Rozentuin soms sprake is van prostitutie, in het bijzonder van Marokkaanse jongens. Beweringen die worden ondersteund door het onderzoek over geweld tegen homo’s in Amsterdam ‘Als ze maar van me afblijven’(2008) van de Universiteit van Amsterdam.
De politieman op zoek naar seks beaamt dat Marokkaanse jongetjes zich te koop aanbieden in het park, maar moet er zelf niets van hebben. ‘A-Ik ben geen pedo en B ik betaal niet voor seks.’ Volgens de modeontwerper is de homoprostitutie in Nederland kleinschalig, ‘Nederlandse nichten betalen niet voor seks, hooguit vieze dikke oude mannen.’

Ook in de vrieskou cruisen homo’s in de Rozentuin. Noem-me-maar Hans heeft al veertig jaar seks in het Vondelpark.  

AMSTERDAM, 6 feb. ‘Als ik in het Vondelpark boodschappen doe, kom ik voor fastfood. Want ik eet het hier op.’ Hans is goed ingepakt tegen de kou. Over zijn petje draagt hij een zwarte muts. Zijn dikke jas en broek zien er gewoontjes uit, bijna shabby. Alleen het dikke zwarte designer montuur van zijn bril verraad dat hij een welgestelde inwoner van Oud-Zuid is.

Hans komt hier al bijna veertig jaar. Zijn eerste seksuele contact, ‘snackje’, had hij op zijn twaalfde. ‘Daar!’ Hij wijst naar de bosjes tien meter verderop. ‘Het was met een oudere Engelsman en echt reuze spannend. Ik keek er blijkbaar raar bij, want na afloop vroeg hij: are you sick?’
 
In de loop der jaren had hij een heleboel ‘vriendjes’: lange relaties en kortstondige contacten. Hij ‘ging’ ook een tijdje met een telg van de Brenninkmeijers maar die is uiteindelijk getrouwd omdat homoseksualiteit in zijn kringen niet geaccepteerd werd. Dat merkte Hans als jongen thuis ook. ‘Mijn vader probeerde het eruit te slaan. Ik heb alle hoeken van het huis gezien. En het was een groot huis. Misschien ben ik daarom wel ontwerper geworden.’

Hans heeft momenteel geen relatie, daarom is hij hier. Voor de seks. Seks die hij toch ook in een homobar in de Reguliersdwarsstraat zou kunnen vinden? ‘Wat moet ik daar? Dat is toch niks joh, die blije verwijfde nichten!’ Hij neemt stevige halen van zijn Gauloises. Echte Gauloises; het soort dat Jacques Brel rookte.
 
Als Hans scoort dan gaat dat snel. Hij kijkt of iemand hem bevalt en gaat tot actie over. Geen woorden, maar daden. ‘Als je begint te praten dan is de spanning eraf.’ Maar hij doet het niet met iedereen. ‘Dat doe jij toch ook niet?’ Voor Hans zit aantrekkingskracht vooral in schoenen. Het is de ontwerper in hem. ‘Schoenen zeggen heel veel over iemand. Geen mooie schoenen, geen seks.’
 
Ondertussen lopen er meerdere mannen voorbij. Op vijf meter afstand blijft een wat sullige man met een wit linnen tasje ons een paar minuten gade slaan. Daarna begint hij weer rondjes door de tuin te lopen. Een allochtone man verstopt zich in de capuchon van zijn grote zwarte jas. Hij loopt tot twee keer toe achter ons langs, maar zegt niets.

‘Het is de laatste tijd rustiger hier. Dat komt door de verbouwing, dat vinden nichten niks. Je hebt toch helemaal geen zin om eerst over een hek te klimmen voor je aan de slag kan.’ Hans wijst naar een afgesloten bruggetje. ‘Kijk, dat is ook vervelend, minder vluchtwegen. Daarom gaan veel nichten nu naar andere plekken zoals de Nieuwe Meer.’

Hans voelt zich nog steeds veilig op de homo-ontmoetingsplaats, ook al blijkt uit cijfers van de politie Amsterdam dat het geweld tegen homo’s toeneemt. ‘De sociale controle is goed en de politie gè-wèl-dig!. ‘Als er iets gebeurt, is er altijd iemand die snel 112 belt. Dan komt de politie meteen. Zie je die potenrammers rennen.’

Eén keer had Hans een slechte ervaring, tien jaar geleden. Hij hoorde vlakbij een gil en snelde er naar toe. Een homo werd aangevallen door een andere man. Hij dacht het wel even te sussen, maar voor hij het wist lag hij in de bosjes. De belager ging er vandoor. ‘Ik wilde met die jongen aangifte doen, maar hij was doodsbang.’ Dus ging hij zelf naar het politiebureau waar ze hem een smoelenboek van criminelen lieten zien. ‘Ik zei: heb je geen schoenenboek, want aan zijn schoenen herken ik hem zeker.’

Vanwege privacy-overwegingen is de naam van Hans gefingeerd.

Een erotische film die is gericht op echte filmliefhebbers vergt wat van het publiek en van de acteurs. ‘Ik wil mijn kijkers laten snappen waarom de karakters met elkaar naar bed willen’, zegt regisseuse Jennifer Lyon Bell.

AMSTERDAM – 16 jan. ‘Ik kan mijn acteurs niet vinden bij een doodnormaal castingbureau en aan pornocastingbureaus heb ik ook niets’, zegt de Amerikaans/Amsterdamse Jennifer Lyon Bell (39). Ze is een van de zes organisatoren van het alternatieve erotische filmfestival Rated X, sinds 15 januari in het Amsterdamse filmtheater Kriterion. Haar korte film Matinée gaat daar aankomende zaterdag in première.

Ze moest stapels posters en flyers achterlaten in cafés, kunstinstellingen en kraakpanden voordat ze haar acteurs had gevonden. De mannelijke hoofdrolspeler in Matinée is eigenlijk geen acteur, maar de Schotse balletdanser Steven McAlistair. Zijn tegenspeelster is een in Amsterdam wonende Engelse actrice, die onder het pseudoniem Alicia Whitsover acteert. ‘De traditionele filmwereld ziet de pornografie als een getto, waarin je maar beter niet verzeild kunt raken’, zegt Bell. Ook een regisseur van ‘erotische films voor filmliefhebbers’, zoals Bell zichzelf noemt, ontkomt er niet aan. ‘De meeste acteurs vinden alles dat naar porno riekt gevaarlijk. Als ze er ooit bij betrokken zijn geweest, hoe raken ze er dan weer vanaf?’

Jennifer Bell woont negen jaar in Amsterdam. Ze is medecurator van het Museum of Sex in New York en geeft lezingen over seksualiteit. In de VS werkte ze als reclameconsultant. Ze is mede verantwoordelijk voor de filmkeuze op de tweede editie van het Rated X-festival. In oktober 2007 werd Rated X voor het eerst gehouden. ‘Het plezier staat voorop. Het zijn leuke films over erotiek, maar ze kunnen stuk voor stuk iets interessants toevoegen aan je blik op het onderwerp. Pornografie wordt steeds belangrijker in de samenleving. Dat brengt slechte ontwikkelingen met zich mee, want er is een heleboel commerciële porno met betekenisloze seks. Maar daar tegenover staat dat veel aandacht voor seks ook bevrijdend kan werken.’

Bell is begonnen met het maken van erotische films omdat ze vond dat er geen films waren met onverhulde seks voor vrouwen. In haar eerste film, Headshot (2006) pijpt een vrouw een man, zonder dat ze in beeld is. Bell wilde met de cameratechniek en de scènes om de daad heen emotionele betrokkenheid bij de kijker afdwingen. Ook Matinée (2009) is daar op gericht. De film gaat over twee acteurs die elkaar dagelijks met tegenzin op het podium moeten zoenen. Pas als de actrice besluit zich te laten gaan, gaan de twee elkaar seksueel aantrekkelijk vinden.

‘Ik probeer de voortdurende communicatie tussen de personages zo indringend mogelijk vast te leggen. Ik film telkens het gezicht van de ene acteur over de schouder van de andere. Mijn films zijn gericht op emoties, maar ze zijn niet sentimenteel. Ik wil mijn kijkers laten snappen waarom de karakters met elkaar naar bed willen. Ik gebruik indringende stemmings- en tempowisselingen. Ook tijdens een seksscène kan de stemming omslaan. De acteurs hebben grondig gerepeteerd, maar de repetities voor de seksscènes waren minder uitgebreid. Enige repetitie was wel nodig, maar de eerste keer seks in de film moest overkomen als onwennig.’
 
Inmiddels hoort Bell regelmatig van mannen dat ze haar intieme manier van filmen waarderen. Veel kijkers hebben behoefte aan pornografische films die niet alleen sec gerampetamp in beeld brengen. ‘De wereld heeft betere porno nodig, en vooral ook een breder aanbod.’

Ook de undergroundgenres verdienen aandacht, vindt Bell. De documentaire Born in a Barn die tijdens het festival draait, gaat over het fenomeen pony play. ‘Mensen met deze fetisj vinden het opwindend om zich te gedragen en te kleden als een paard of zien hun partner dit graag doen. Deze mensen worden gewoon gelukkig als ze in de omgeving van paarden zijn. Hun seksuele beleving hangt er gedeeltelijk mee samen. Veel kijkers zullen denken dat het om rare viespeuken gaat waar je niets mee te maken wil hebben, maar de documentaire laat juist heel knap zien dat hun emotionele behoeftes met die van iedereen vergelijkbaar zijn.’

‘Ik ben optimistisch over de ontwikkeling van de pornografie. Over tien jaar zullen meer soorten porno een groot publiek bereiken. Dat hangt samen met nieuwe media, maar ook met de derde feministische golf. Het genre dat ik maak is nog grotendeels onontgonnen terrein. Het is cultureel betekenisvol en heel opwindend.’

Amsterdam Alternative Erotica Film Festival Rated ^[13] X 

Donderdag 15 t/m zondag 18 januari in filmtheater Kriterion.
De film Matinée van Jennifer Lyon Bell gaat op 17 januari in première.