Amsterdam – De wekelijkse ‘Wednesday Night Specials’ ^[1]die de Geneeskundige en Gezondheidsdienst (GGD) Amsterdam sinds 20 januari organiseert, is volgens de instelling een succes. Dit constateren medewerkers na de vierde ronde van deze ludieke vaccinatiecampagne tegen Hepatitis A en B voor homoseksuele jongens tussen de zestien en vierentwintig jaar. De GGD staat echter nog steeds voor een uitdaging om haar doelgroep te bereiken.

Sinds een maand is er elke woensdagavond tussen 17.00 en 20.30 een speciale feestavond voor jonge homoseksuelen. Op de vaccinatiepolikliniek van de GGD Amsterdam ^[2]aan de Nieuwe Achtergracht kunnen ze een cocktail komen drinken. “In een relaxte loungesfeer krijgen ze dan gratis een prik tegen Hepatitis A & B ter waarde van 220 euro”, meldt GGD woordvoerder Martin Hommenga.

Vanaf 2002 kunnen druggebruikers, prostituees en homoseksuelen bij alle GGD-vestigingen in Nederland een gratis Hepatitisvaccinatie ontvangen. Evelien Siedenburg, deskundige infectieziekten bij GGD Amsterdam legt uit dat het voornamelijk homoseksuele mannen van 35 jaar of ouder zijn die zich daarvoor aanmelden. “De groep jonge jongens die zichzelf nog niet of sinds kort als homo beschouwen, maar al wel met andere jongens vrijen, wordt minder snel bereikt. Daarom zijn de ‘Wednesday Night Specials’ ingezet. Op de afgelopen vier avonden kwamen er per keer gemiddeld vijftien mensen voor een prik”, aldus Siedenburg.

Hommenga en Siedenburg zijn beiden tevreden over de opkomst. Daar staat tegenover dat de te bereiken doelgroep van homojongeren tussen zestien en vierentwintig jaar waar GGD Amsterdam zich op richt, naar schatting tussen de vijfenzeventighonderd en tienduizend jongeren beslaat. Siedenburg geeft aan dat het een uitdaging blijft om deze jongens te bereiken, omdat zij niet inzien hoe kwetsbaar ze zijn voor Hepatitis A & B.

Hepatitis A en B zijn virussen die een leverinfectie veroorzaken en allebei door middel van seksueel contact overdraagbaar zijn. Bij anale seks is  het risico op overdracht het grootst. Dat is de reden dat homoseksuelen tot de te vaccineren doelgroep behoren.

Philip Tijsma, woordvoerder van homobelangenvereniging COC Nederland ^[3], is voorstander van het initiatief. “Er worden op deze manier misschien niet zoveel mensen bereikt, maar wel mensen die je anders nooit zou kunnen bereiken. De vaccinatie verbinden aan een laagdrempelige activiteit is een prima oplossing.”

Er zijn nog zes feestavonden gepland. Daarna wordt gekeken of deze avonden worden voortgezet, aldus Hommenga. Voor dergelijke initiatieven ontvangt GGD Amsterdam per jaar vijfenzeventig duizend euro subsidie van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM).

Image by Gay Forcing

De bridgevereniging ‘Gay Forcing’ bestaat deze week twaalfeneenhalf jaar. De vereniging richt zich op homoseksuelen. Waarom bridgen homoseksuelen in Amsterdam in een aparte vereniging?

‘Gay Forcing’. Zo heet de Amsterdamse bridgevereniging, speciaal voor homoseksuelen. ‘Forcing’ is een bridgeterm waarbij een speler tot een bepaalde zet gedwongen wordt.  Zondag 3 januari vierde de bridgeclub met haar tachtig leden een twaalfenhalfjarig jubileum in buurthuis De Boomsspijker aan de Recht Boomsloot. Hier komt de vereniging eens per maand samen.

Homobridgeclubs wereldwijd

Zelf vindt de voorzitter van Gay Forcing, Frank van Moorsel, dit jubileum niet heel spectaculair: “Het is een leuk gegeven, maar over tweeënhalf jaar is het pas echt feest. Daar sparen we nu al voor.” Toch is het bestaansrecht van een homobridgeclub niet vanzelfsprekend. Wereldwijd zijn er tot dusver vijftien bridgeclubs voor homo’s en lesbiennes. Deze bevinden zich onder meer in de Verenigde Staten, Canada, Groot Brittannië, Australië en Italië.

Gay Forcing is de enige in Nederland. Dit terwijl er volgens de Nederlandse Bridgebond 1100 bridgeclubs in Nederland zijn, met in totaal 110.000 leden. Wat zegt dit over de posities van homo’s in de Nederlandse bridgesport?

Vreemde eend

Dr. Gert Hekma, universitair docent homo- en lesbische studies aan de Universiteit van Amsterdam deed onderzoek naar homosporters en schreef er het boek Queer sports over. Volgens hem wordt homoseksualiteit veelal beschouwd als onderdeel van uitsluitend iemands privé levenssfeer, terwijl een seksuele voorkeur net zo goed onderdeel is van de openbare leefomgeving.

Hekma redeneert: “Sportclubs functioneren  als vanzelfsprekende ontmoetingsplek voor hetero’s, waar over heterogerelateerde onderwerpen wordt gepraat. Zo kunnen homo’s in veel gevallen moeilijk meepraten over ‘hoe het met de kinderen gaat’. Bovendien is de gespreksstof van homoseksuelen veelal toegespitst op erotiek. Niet altijd  wordt dat getolereerd door heterogezelschappen. Het gevolg is dat homo’s zich mogelijk een vreemde eend in de bijt voelen en liever sporten met gelijkgestemden. Dan maakt het niet uit of het een potje volleybal of bridgen beslaat. De verenigingsdrang onder homo’s is dezelfde als die bij andere minderheden. Een Turkse voetbalclub ontstaat, omdat een groep Turken elkaar opzoekt en samen wil sporten.”

Thuis bridgen met Sherry

Hekma merkt vervolgens op: “Het bijzondere is wel dat bridgen een gezelschapsspel is dat je niet per se in clubverband hoeft te doen. Het kan net zo gemakkelijk met wat homovrienden en potten bij iemand thuis. Gezellig, met een glaasje sherry erbij. Homo’s in de Achterhoek zullen, blootgesteld aan de lokale normen, daar eerder voor kiezen.”

Van Moorsel van Gay Forcing bevestigt dit oordeel. Bridgen heeft  volgens hem geen overkoepelende organisatievorm nodig. ”Maar we leven hier in dé stad met genoeg inwoners die het leuk vinden, dat we hebben besloten ons te organiseren als vereniging. Amsterdam is toch het thuishonk van de Gaypride, waaraan we ook zullen deelnemen met een toernooi. Er zijn vast groepjes homo’s en lesbiennes die bij elkaar thuis potjes bridgen, maar een georganiseerde homobridgeclub in Groningen of Friesland lijkt me niet voor de hand liggen. De leden van Gay Forcing zijn wel verspreid over de omgeving van Haarlem tot Utrecht, maar voornamelijk afkomstig uit Amsterdam.”

Van Moorsel schat dat er iets meer mannen dan vrouwen lid zijn. Op  de samenstelling van homo’s, lesbo’s, biseksuelen en hetero’s heeft hij weinig zicht. “Iedereen is welkom bij Gay Forcing; alleen zijn de meeste mensen homo’s en lesbo’s. We gaan echter niet vragen aan de leden: je bent toch wel homo, hé?”

Gezellig

De organisatie van Gay Forcing maakt zich niet nadrukkelijk sterk voor tolerantie ten opzichte van homo’s in de sport. Ze ervaart totaal geen discriminatie door andere bridgers. De leden zoeken elkaar, volgens het bestuur, niet op om een ongemakkelijk samenzijn met hetero’s te vermijden of een taboe te doorbreken. Sterker nog, er wordt maar eens per maand gebridged, omdat 90 procent van de leden ook bij een andere bridgeclub speelt.

Dan rest de vraag waarom ze dan wel een speciale bridgeclub hebben opgericht. Van Moorsel: “Gewoon omdat het een gezellige afwisseling is. En omdat de feesten die bij internationale homobridgetoernooien gegeven worden erg interessant zijn.”

Kijk voor meer informatie over:
De Nederlandse bridgebond op :http://www.bridge.nl/
Gay Forcing op: http://www.gayforcing.nl/

Grappen maken over Jezus is een brug te ver bij de EO, ontdekte presentator Arie Boomsma deze zomer. De recalcitrante domineeszoon stapt over naar de KRO ^[5]. Daar gaat hij zich snel vervelen, denken intimi. Arie Boomsma gedijt het best in een omgeving waar hij tegen heilige huisjes kan schoppen.

AMSTERDAM – Posterboy Arie Boomsma (35) is ijdel, streberig en recalcitrant. Klasgenoten die het domineeszoontje braaf noemden, werden een kopje kleiner gemaakt. Als puber bleef Arie weg als zijn ouders hem thuis verwachtten. En de Evangelische Omroep ^[6] (EO) schopte hij met een fotoreportage in een homoglossy tegen het verkeerde been. Deze maand werd bekend dat de presentator overstapt naar de KRO.

Arie Boomsma, zeggen familie en vrienden, is iemand die ontzettend goed weet wat hij wil. Als hij eenmaal een doel heeft, breng je hem daar niet meer van af. “Hij is gedreven en gedisciplineerd”, vertelt zijn jongere broer Klaas. En ja, hij geeft het grif toe, het is een spanningszoeker met een autoriteitsprobleem. De gedrevenheid en het weerbarstige karakter van zijn broer gingen in huize Boomsma vaak ten koste van de lieve vrede.

Boomsma werd geboren ‘op Marken’, een schiereiland in het Markermeer. Hij is de tweede in een gezin van vijf. Vier jongens en een meisje. Zijn vader is gereformeerd predikant, inmiddels met emeritaat. Door het werk van vader Boomsma verhuisde het jonge gezin vaak. Het grootste deel van zijn basisschooltijd bracht Arie door op De Paedwizer, een christelijke dorpsschool in het Friese Stiens.

Lastige jongen

Hoofdmeester Jelle van der Laan herinnert zich de jonge Arie nog goed. “Het was een zelfbewust joch. Slank, gespierd, goedgebekt. Een bijdehante jongen”, zegt hij. Arie liet zich niet ‘ondersneeuwen’, zegt Van der Laan. “Toen hij hier op school kwam, ergens halverwege de schooltijd, wilden de andere leerlingen hem zijn plaats wijzen. Dat liet Arie niet gebeuren. Dan verkocht hij ze een klap.”

Klaas Boomsma herinnert zich een ander voorval. Tijdens de gymles was Arie het niet eens met een beslissing van de scheidsrechter tijdens een potje voetbal. “Toen de leraar niet naar hem wilde luisteren, gaf hij hem een duw. Moest hij voor straf dagenlang op de gang staan.”

Vader Boomsma ziet het recalcitrante gedrag van zijn zoon als een tegenreactie. “Iedereen die dacht dat het zoontje van de dominee wel een braaf jongetje zou zijn, kreeg er van langs. Brandjes stichten, ramen ingooien; Arie wilde absoluut niet braaf zijn.”

Geloof speelde een belangrijke rol in de familie Boomsma. “Het was als eten en drinken”, zegt zijn vader. Klaas Boomsma: “Naar de kerk gaan was voor ons net zo normaal als een brood halen bij de bakker. Het hoorde er gewoon bij.” Maar, zegt hij, het was absoluut niet zo dat de kinderen er bewust mee bezig waren. “Wij hielden ons eigenlijk totaal niet bezig met de inhoud van het geloof.”

Arie wilde absoluut niet braaf zijn.

De jeugd van Arie Boomsma stond in het teken van sport. Op de basisschool was hij een van de beste in hardlopen en verspringen, herinnert meester Van der Laan. Later moest en zou hij basketballprof worden. “Hij wierp eindeloos ballen in de basket”, vertelt zijn vader. “Als er bij bal 98 iets misging, dan begon hij opnieuw, totdat er 100 inzaten.”

Arie Boomsma was geen goede leerling. Op het Christelijk Lyceum in Apeldoorn bleef hij twee keer zitten in 3 HAVO. Hij had moeite om zich aan regels te houden en was een lastige puber, zegt zijn vader. Moest hij op tijd thuis zijn; dan bleef hij weg. Kreeg hij een opdracht; dan deed hij die niet. Basketball bracht daar verandering in.

Basketball

Op zijn zestiende kon Boomsma naar de Verenigde Staten, waar hij school kon combineren met basketball. “Daar moest hij wel leren” zegt zijn vader. “Hij kreeg een sportbeurs en om die te houden moest hij voldoendes halen.”

Na een jaar in de VS kwam Boomsma terug om in Nederland zijn HAVO af te maken. Voor zijn studie vertrok hij opnieuw naar Amerika. Na een paar jaar studeren en trainen kreeg hij een ernstige knieblessure. Artsen stelden hem voor de keuze acuut te stoppen met basketball of het risico lopen dat hij de rest van zijn leven in een rolstoel moest zitten.

Het is een van de moeilijkste keuzes in zijn leven geweest, zeggen intimi. Voor een jongen die al zijn kaarten had ingezet op basketball, was het een bittere pil. Er viel een droom in duigen, maar hij moest wel stoppen. “Hij heeft zich maanden zitten verbijten”, zegt zijn vader. Bovendien zette het hem aan het denken. In deze tijd werd geloof pas echt belangrijk.

In zijn tienerjaren shopte Boomsma op de reli-markt en flirte hij kortstondig met het boeddhisme. In de Verenigde Staten kwam hij in een “heel christelijke omgeving” terecht, zegt zijn broer: veel bidden en veel Bijbel lezen. Het wegvallen van de sport en de invloed van die omgeving, deden hem geloven zoals hij dat eerder niet had gedaan.

Nadat zijn basketballdroom in het water was gevallen, richtte Arie zijn peilen op een carrière in de showbizz. Hij had zijn studie psychologie en communicatie, met als bijvak filosofie, in de VS afgerond. Terug in Nederland werkte hij een tijd als barman bij het Röntgencafé in Apeldoorn. René Diks, destijds de eigenaar, herinnert zich Boomsma als een heel betrouwbare en goede barman. Een beetje zonderling ook. “Na het werk, dronken we meestal nog een biertje met personeel, en aten we een shoarma’tje. Arie deed daar nooit aan mee. Hij zat in een hoekje een boek te lezen en at een kwarkje.”

Diks vertelt dat Boomsma in die tijd al heel zeker wist dat hij televisieprogramma’s wilde presenteren. Niet lang daarna werd hij aangenomen als omroeper bij Yorin. Daar lag oppervlakkigheid op de loer. Boomsma, die ook een blauwe maandag model was, dreigde weggezet te worden als ‘mooiboy’ zonder inhoud. Dat vrat aan hem. Wilde hij vroeger geen braaf domineeszoontje zijn; hij wilde ook weer niet gezien worden als een mooie jongen zonder inhoud. De onverwachte overstap van Boomsma naar de Evangelische Omroep (EO), was volgens zijn vader in de eerste instantie dan ook uit verzet tegen dit beeld.

Een brug te ver

Eenmaal ingelijfd bij de EO bleek Boomsma niet van plan de orthodoxe achterban van de omroep naar de pijpen te dansen. Zo raakte hij in opspraak nadat hij bijna naakt poseerde in het blad L’Homo, een homo-editie van het blad Linda. Naar eigen zeggen werkte Boomsma mee aan het blad om de homo-emancipatie binnen het christendom te bevorderen. De EO nam het de atletische presentator niet in dank af, en schorste hem voor drie maanden.

Het conservatieve deel van de EO-achterban keek al langere tijd met argusogen naar de jongerenmagneet met zijn getatoeëerde lichaam. Zo lag hij binnen de EO eerder onder vuur toen hij tieners op seksdieet zette in het programma 40 dagen zonder seks.

Deze zomer kondige Boomsma aan dat hij een tv-programma over grappen over Jezus wilde maken. De reuring was compleet. Duizenden EO-leden zeiden hun abonnement op. In september werd bekend dat Boomsma overstapt naar de KRO.

Het was allemaal bedoeld om te provoceren, zeggen betrokkenen. Boomsma wil mensen aan het denken zetten. Zijn vader waarschuwde hem af en toe. “Ik zei: jongen, zorg nou dat je geen seksboer wordt. Dat gaat zich tegen je keren.” Het mocht niet baten. Boomsma moest en zou binnen de EO-gelederen ‘het gesprek op gang brengen’. En er was, zo vond hij, ook ruimte voor discussie.

Zijn ex-collega’s willen er niet over praten. Een van hen laat per mail weten dat door de EO ‘het verzoek is gedaan niet over interne perikelen te praten met de pers’.

Bij de EO was Boomsma een gekooide tijger die niet kon doen wat hij wilde, zegt zijn vader. Maar aan die wilde plannen ontleent hij ook zijn bekendheid. Hij lijkt vooral goed te gedijen in een omgeving waar het schuurt. Ruzie houdt hem scherp. Nu hij overstapt naar de KRO, zijn er veel minder heilige huisjes om tegenaan te schoppen. Gezien zijn karakter, is er een goede kans dat hij verveeld raakt.

^[7]

Amsterdam Rauw: een serie over wakker Amsterdam. Op zoek naar eigenzinnigheid waar de betutteling geen grip op krijgt. Vandaag is Rauw in de Church, een homoclub waar kleren vanavond verboden zijn.

AMSTERDAM – 17 febr. Achter de donkere ramen van club Church aan de Kerkstraat wacht het Grote Onbekende. Ik stal mijn fiets, steek de straat over en duw de deur open. Een portier, gestoken in een tuinpak, begroet me amicaal. Samen met eigenaar Wim Peeks (49) en wat vrijwilligers is hij hier de enige met kleren aan. Vanavond is het thema “Swing your Thing.”

‘Je weet dat je alles uit moet doen?’, zegt Peeks resoluut. Het idee dat ik hier in spijkerbroek de avond ga doorbrengen verdampt. De portier overhandigt me een witte kleerhanger. Het blijkt niet eenvoudig om onder toeziend oog van mijn naakte, mannelijke medemens mijn volledige garderobe aan één hangertje op te hangen. Op de toonbank valt in grote letters te lezen “barebacking verboden”. Oftewel: seksen zonder condoom is hier niet toegestaan.

Aan de bar vertelt Peeks dat hij in een vorig leven werkte met drugsverslaafden en geestelijke gehandicapten in Assen. Sinds augustus 2008 is hij de trotse eigenaar van club Church. De enige club in Amsterdam waar homo’s naakt rondlopen, seks kunnen hebben en in de rookruimte een jointje mogen roken. Vrijwel elke dag van de week worden hier feesten georganiseerd, variërend van “naked bar“, tot de tweewekelijkse fistfuckavonden.

Eén van de weinige vergelijkbare locaties, het Vagevuur in Eindhoven, werd vorig jaar na een reportage in EO’s Netwerk gesloten. Peeks zegt evenwel geen moeite te hebben met media-aandacht. ‘Het is wat het is. Wij hebben hier niets te verbergen.’ Hij voegt de daad bij het woord en geeft me een rondleiding. Voorin de zaak wordt een biertje gedronken en ontmoeten de mannen elkaar. Sommige zien er met een cockring (een ring die om de stijve penis wordt geschoven, zodat het bloed niet terugstroomt) en een Prince Albert (penispiercing) extravagant uit, maar het merendeel had ik ook in de sauna tegen het lijf kunnen lopen.

Achterin, op de dansvloer worden twee mannen oraal bevredigd. Vijf andere mannen kijken toe. Als ik de trap oploop, knikt een Japanse toerist me stoïcijns toe. Op de eerste etage worden twee oudere mannen geneukt terwijl ze in één van de drie zogenaamde “slings” hangen, een soort schommel, maar dan van kettingen en zwart leer. Zonder condoom worden er hier geen zaken gedaan. ‘We hebben hier wel eens mensen die denken: “Hé een nieuwe tent, laten we gaan barebacken”, zegt Peeks. “Daar zijn we heel strikt in. Overal liggen hier gratis condooms en het is de bedoeling dat die gebruikt worden. We hebben wel eens een waarschuwing moeten geven, maar er is nog nooit iemand uitgegooid.’ Het verbaast me daarom dat er op de televisieschermen boven de bar homoporno wordt gedraaid, waarbij er zonder een condoom geneukt wordt.

Bij de garderobe tref ik Danny (36) uit Utrecht. De eerste keer dat hij in de Church kwam was hij met een man of tien, Vandaag is hij alleen. Hij bewaart zijn geld en garderobeticket in een leren polsband met rits. ‘Nee, ik ben niet op zoek naar een relatie. Toen ik achttien was, was ik op zoek. Ik kom hier om te relaxen en om te seksen’, zegt hij desgevraagd. We lopen naar de bar. Na een tweede biertje besluit ik een lastig thema aan te snijden: de opzettelijke verspreiding van HIV, zoals dat in 2007 in Groningen gebeurde. ‘Als je daar rekening mee moet houden, kun je net zo goed je kinderen van school halen omdat ze neergestoken kunnen worden. Mensen die opzettelijk HIV verspreiden zijn moordenaars en moeten opgesloten worden. Dat je die vraag stelt, geeft wel aan hoe mensen denken over dit soort plekken.’

Als ik van de wc gebruik wil maken, hoef ik nu eens niet bang te zijn de verkeerde binnen te lopen. Ik probeer een praatje te maken met mijn buurman, maar zodra ik een pen pak, maakt hij dat hij wegkomt. In de rookruimte heb ik meer geluk. ‘Ik ben blij dat hier een rookruimte is’, grapt Erik (29), biseksueel en medewerker bij een woningcorporatie. ‘Zie je veertig naakte homo’s al buiten staan?’ Bang om collega’s tegen het lijf te lopen is hij niet. ‘Dan vallen ze zelf ook door de mand.’ Vanwege zijn lange haren en voorliefde voor death metal schaart Erik zichzelf onder de “mannelijke” homo’s. ‘Ik ben niet zo’n verwijfd type als je begrijpt wat ik bedoel.’ Als ik hem vraag naar de tweewekelijkse fistfuckavonden trekt hij een vies gezicht. ‘Dat is echt smerig. Net als barebacken. Als ze dat bij mij flikken, geeft ik ze een klap op hun harses. Ik laat me bovendien niet naaien. Dat doen wij mannen niet.’

Hoewel geweld tegen homo’s in Amsterdam vorig jaar met 30 procent steeg, is het de vraag of het geweld daadwerkelijk is toegenomen. De stijging wordt mogelijk veroorzaakt doordat slachtoffers meer naar buiten treden en de politie het geweld beter registreert.

AMSTERDAM, 17 feb. In Amsterdam lijkt het geweld tegen homo’s toe te nemen. Vorig jaar noteerde de Amsterdamse politie 300 voorvallen van geweld tegen homo’s en lesbiennes, terwijl er in 2007 231 incidenten waren. Van de 300 geweldsincidenten, waren er 54 gevallen van fysiek geweld en 44 bedreigingen. In de overige 202 gevallen ging het bijvoorbeeld om discriminerende opmerkingen en berovingen.

Een flinke stijging van het geweld tegen homo’s? Volgens Pierre van der Steen, verantwoordelijk voor de operationele zaken van het homonetwerk Roze in Blauw van de Amsterdamse politie, is deze vraag niet te beantwoorden. Roze in Blauw maakt zich sinds 2007 sterk voor betere registratie van zowel fysiek als verbaal geweld tegen homo’s. Voorheen kon de politie in haar registratiesysteem wel aangeven dat er sprake was van geweld tegen homo’s. Veel agenten wisten dat echter niet.

Roze in Blauw lanceerde in 2007 een campagne om politieagenten meer bewust te maken van homogerelateerd geweld. Door een paar extra vragen te stellen aan slachtoffers, kan nu beter in kaart worden gebracht of een klap in het gezicht ‘zomaar’ plaatsvond of mogelijk met de seksuele geaardheid van het slachtoffer te maken had, aldus Van der Steen. Bovendien is er voor slachtoffers sinds 2007 de mogelijkheid om incidenten anoniem te melden, telefonisch of via hatecrimes.nl ^[8]. Hierdoor is de drempel om aangifte te doen lager. Zowel politiemensen als homo’s weten nu beter hoe ze moeten handelen bij homogeweld.

Aan de Universiteit van Amsterdam werd vorig jaar onderzoek ^[9]gedaan naar geweld tegen homo’s. Het onderzoek ‘Als ze maar van me afblijven’ claimt op basis van een rapport uit 1987 dat het werkelijke geweld tegen homo’s mogelijk 90 procent hoger ligt. Het ‘dark number’ van geweldsincidenten tegen homo’s in Amsterdam zou tussen de 800 en 5000 per jaar liggen. Van der Steen denkt ook dat er een ‘dark number’ is, maar ‘verwacht niet dat het een gigantisch aantal is.’ Roze in Blauw heeft homo’s in Amsterdam namelijk aangespoord om (anoniem) aangifte te doen van geweldsincidenten. Dat gebeurde via advertenties en contact met homobelangenvereniging COC. ‘Want we kunnen alleen iets doen met wat we weten.’

Dennis Boutkan, voorzitter van de Amsterdamse tak van het COC, vindt het moeilijk om te zeggen of het aantal geweldsincidenten tegen homo’s daadwerkelijk is toegenomen. ‘We zien het wel terug in de cijfers, maar hebben niet het idee dat mensen ons meer bellen.’ Hoewel harde signalen van de achterban ontbreken, merkt hij op dat de laatste jaren wel sprake is van een toename van onveiligheidsgevoelens onder homo’s en lesbo’s.

Nu het geweld tegen homo’s beter wordt geregistreerd en homo’s eerder aangifte doen, lijkt het alsof er meer geweld is tegen homo’s. De roep komen om een harde aanpak vanuit de samenleving is te verwachten. Wat denkt het COC? Boutakan benadrukt dat de politie, Roze in Blauw in het bijzonder, al veel heeft gedaan om geweld tegen homo’s op de agenda te zetten. ‘De pakkans bij geweld in uitgaansgebieden in Amsterdam Centrum is redelijk hoog. De politie treedt adequaat op en daarmee moet ze vooral doorgaan.’ Er zijn echter gebieden waarop de politie nog meer vooruitgang kan boeken. ‘De politie zou haar agenten nog sensitiever kunnen maken op het gebied van homogeweld door ze te trainen’

Het homonetwerk Roze in Blauw van de Amsterdamse politie werd tien jaar geleden opgericht. Het heeft als doel om het contact tussen de homoseksuele gemeenschap in Amsterdam en de politie te verbeteren. In die jaren heeft het netwerk geprobeerd om de aangiftebereidheid te vergroten onder homo’s die slachtoffer zijn van (verbaal) geweld. Hiertoe is ondermeer de website hatecrimes.nl gelanceerd en is er een telefoonnummer geopend waar homo’s (niet anoniem dus!) geweld kunnen melden bij politieagenten die zelf homoseksueel zijn. Dit nummer is 020 – 559 5385.
Binnen de politie fungeert het netwerk als aanspreekpunt voor homoseksuele collega’s en adviseert het rechercheafdelingen bij specifiek homogerelateerde zaken of over zaken die met de homogemeenschap en politie te maken hebben. Roze in Blauw heeft 30 leden nog een 100-tal inactieve leden. In Nederland hebben 11 van de 26 politiecorpsen een homonetwerk.

Homoseks in het Vondelpark is bijna net zo oud als het park zelf.

AMSTERDAM, 6 feb. Seks tussen homoseksuelen wordt sinds vorig jaar officieel gedoogd in de bosjes bij het Rosarium in het Amsterdamse Vondelpark. Het besluit van stadsdeel Oud-Zuid werd tot in Den Haag bejubeld en verguisd. In de Rozentuin veranderde er niets. De plek geldt vanaf het moment dat deze in 1959 werd verbouwd als dé homo-ontmoetingsplek van de stad.

Homo-ontmoetingsplekken, vaak aangeduid als cruisingzone, hebben een lange geschiedenis in Nederland. Zeventiende-eeuwse bronnen spreken van plekken waar mannen in ‘banen’ langs elkaar ‘cruysen’ op zoek naar homoseksuele contacten. De huidige wereldwijd gebruikte term cruising is dan ook afkomstig van het Nederlandse woord cruysbaan.

Begin twintigste eeuw kwam het Vondelpark op als ontmoetingsplek. Homo’s troffen elkaar in de bosjes, maar vooral, zoals overal in de stad, in de openbare toiletten. De stadstoiletten waren destijds nog op twee personen ingericht. Van buiten was niet zichtbaar wat binnen gebeurde. Een oudere bezoeker van de Rozentuin herinnert zich die toiletten. ‘Overal in de stad kon van alles gebeuren. Dat was geweldig.’

Halverwege de jaren vijftig ging de politie actief optreden tegen seks in openbare toiletten. Honderden mannen werden opgepakt voor onzedelijk gedrag. De stringentere aanpak van seks in de publieke ruimte ging gepaard met het gedogen van homobars, die dan ook als paddenstoelen uit de grond schoten. Het gedoogbeleid was een groot succes voor de Amsterdamse homo-emancipatie. In de jaren zeventig groeide de stad uit tot Gay Capital van de wereld.

Met de opkomst van de homobars verdween de ‘noodzaak’ cruisingzones te bezoeken. Het cruisen ging echter onverminderd door. Verdreven uit de openbare toiletten in de stad, concentreerden de homo’s die niet houden van de gayscene of heimelijk homoseksueel waren zich bij het net verbouwde Rosarium. Niet of nauwelijks gestoord door de autoriteiten groeide de plek in de decennia daarop uit tot de bekendste cruisingzone van de stad.

In 1990 erkende de gemeente de ontmoetingsplek impliciet door het sluiten van het Maai-akkoord. Daarin spraken de gemeente en homobelangenorganisatie COC af dat het gras in de Picassoweide nabij de Rozentuin voortaan hoog mocht groeien om homo’s meer privacy te geven. In 2008 kwam de expliciete erkenning. In de nota ‘Gebruik Vondelpark’ besloot stadsdeel Oud-Zuid om seks in de rozentuin officieel te gedogen.

In de Rozentuin komen verschillende soorten homoseksuele bezoekers. Vrijwel allen ‘stoere’ mannen. De stereotype ‘verwijfde’ nichten vind men er niet. Er is een mix aan bezoekers. Jongens en oudere mannen. Nederlanders en toeristen. Autochtonen en allochtonen.  Tijdens twee nachtelijke bezoeken aan de Rozentuin in januari waren ondermeer een politieman en modeontwerper op zoek naar seks.
Uit gesprekken met bezoekers in het park blijkt dat er in de Rozentuin soms sprake is van prostitutie, in het bijzonder van Marokkaanse jongens. Beweringen die worden ondersteund door het onderzoek over geweld tegen homo’s in Amsterdam ‘Als ze maar van me afblijven’(2008) van de Universiteit van Amsterdam.
De politieman op zoek naar seks beaamt dat Marokkaanse jongetjes zich te koop aanbieden in het park, maar moet er zelf niets van hebben. ‘A-Ik ben geen pedo en B ik betaal niet voor seks.’ Volgens de modeontwerper is de homoprostitutie in Nederland kleinschalig, ‘Nederlandse nichten betalen niet voor seks, hooguit vieze dikke oude mannen.’

Ook in de vrieskou cruisen homo’s in de Rozentuin. Noem-me-maar Hans heeft al veertig jaar seks in het Vondelpark.  

AMSTERDAM, 6 feb. ‘Als ik in het Vondelpark boodschappen doe, kom ik voor fastfood. Want ik eet het hier op.’ Hans is goed ingepakt tegen de kou. Over zijn petje draagt hij een zwarte muts. Zijn dikke jas en broek zien er gewoontjes uit, bijna shabby. Alleen het dikke zwarte designer montuur van zijn bril verraad dat hij een welgestelde inwoner van Oud-Zuid is.

Hans komt hier al bijna veertig jaar. Zijn eerste seksuele contact, ‘snackje’, had hij op zijn twaalfde. ‘Daar!’ Hij wijst naar de bosjes tien meter verderop. ‘Het was met een oudere Engelsman en echt reuze spannend. Ik keek er blijkbaar raar bij, want na afloop vroeg hij: are you sick?’
 
In de loop der jaren had hij een heleboel ‘vriendjes’: lange relaties en kortstondige contacten. Hij ‘ging’ ook een tijdje met een telg van de Brenninkmeijers maar die is uiteindelijk getrouwd omdat homoseksualiteit in zijn kringen niet geaccepteerd werd. Dat merkte Hans als jongen thuis ook. ‘Mijn vader probeerde het eruit te slaan. Ik heb alle hoeken van het huis gezien. En het was een groot huis. Misschien ben ik daarom wel ontwerper geworden.’

Hans heeft momenteel geen relatie, daarom is hij hier. Voor de seks. Seks die hij toch ook in een homobar in de Reguliersdwarsstraat zou kunnen vinden? ‘Wat moet ik daar? Dat is toch niks joh, die blije verwijfde nichten!’ Hij neemt stevige halen van zijn Gauloises. Echte Gauloises; het soort dat Jacques Brel rookte.
 
Als Hans scoort dan gaat dat snel. Hij kijkt of iemand hem bevalt en gaat tot actie over. Geen woorden, maar daden. ‘Als je begint te praten dan is de spanning eraf.’ Maar hij doet het niet met iedereen. ‘Dat doe jij toch ook niet?’ Voor Hans zit aantrekkingskracht vooral in schoenen. Het is de ontwerper in hem. ‘Schoenen zeggen heel veel over iemand. Geen mooie schoenen, geen seks.’
 
Ondertussen lopen er meerdere mannen voorbij. Op vijf meter afstand blijft een wat sullige man met een wit linnen tasje ons een paar minuten gade slaan. Daarna begint hij weer rondjes door de tuin te lopen. Een allochtone man verstopt zich in de capuchon van zijn grote zwarte jas. Hij loopt tot twee keer toe achter ons langs, maar zegt niets.

‘Het is de laatste tijd rustiger hier. Dat komt door de verbouwing, dat vinden nichten niks. Je hebt toch helemaal geen zin om eerst over een hek te klimmen voor je aan de slag kan.’ Hans wijst naar een afgesloten bruggetje. ‘Kijk, dat is ook vervelend, minder vluchtwegen. Daarom gaan veel nichten nu naar andere plekken zoals de Nieuwe Meer.’

Hans voelt zich nog steeds veilig op de homo-ontmoetingsplaats, ook al blijkt uit cijfers van de politie Amsterdam dat het geweld tegen homo’s toeneemt. ‘De sociale controle is goed en de politie gè-wèl-dig!. ‘Als er iets gebeurt, is er altijd iemand die snel 112 belt. Dan komt de politie meteen. Zie je die potenrammers rennen.’

Eén keer had Hans een slechte ervaring, tien jaar geleden. Hij hoorde vlakbij een gil en snelde er naar toe. Een homo werd aangevallen door een andere man. Hij dacht het wel even te sussen, maar voor hij het wist lag hij in de bosjes. De belager ging er vandoor. ‘Ik wilde met die jongen aangifte doen, maar hij was doodsbang.’ Dus ging hij zelf naar het politiebureau waar ze hem een smoelenboek van criminelen lieten zien. ‘Ik zei: heb je geen schoenenboek, want aan zijn schoenen herken ik hem zeker.’

Vanwege privacy-overwegingen is de naam van Hans gefingeerd.

De homotolerantie in Amsterdam is flinterdun. Dit concludeerde de voltallige raadscommissie gisteren naar aanleiding van het in oktober gepubliceerde onderzoek ‘Als ze maar van me afblijven’ van de Universiteit van Amsterdam. ‘We kunnen er niet meer omheen, ongeacht de windrichting waar we vandaan komen’, was de reactie van wethouder Ossel (PvdA) van Diversiteit.

In 2007 waren er 201 meldingen van geweld tegen homo’s. Volgens Ossel is dit slechts ‘het topje van de ijsberg’, aangezien de overgrote meerderheid geen melding maakt van het geweld. Verontrustend vindt de PvdA het dat het bij hulpinstanties aan sensitiviteit ontbreekt om adequaat te reageren. ‘Als het erop aankomt geven ze niet thuis’, laat raadslid Straub (PvdA) weten. Ook scholen nemen hun verantwoordelijkheid niet. Slechts achttien procent van de jongeren is in 2007 op school voorgelicht over homoseksualiteit.

De VVD dringt aan op een zerotolerancebeleid om het geweld tegen te gaan. De rechter legt nu uitsluitend taakstraffen op. Robert Flos (VVD) pleit voor celstraffen bij dreiging en geweld tegen homo’s.

In november van 2007 waren een toenemend onveiligheidsgevoel onder homo’s en een groeiend aantal incidenten van anti-homoseksueel geweld aanleiding voor de gemeente opdracht te geven tot het onderzoek. Homobelangenorganisatie COC drong als eerste aan op het onderzoek en laat weten blij te zijn dat de ernst van het probleem nu tot de politiek is doorgedrongen.