Image By: Laurens Samsom

Rik Winsemius (29) is fractievoorzitter van stadsdeel De Baarsjes voor de Partij van de Arbeid (PvdA). In de aanloop naar de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen op 3 maart geeft hij ook leiding aan bijna driehonderd vrijwilligers.

Amsterdam – Waarin onderscheidt de PvdA zich met uw manier van campagne voeren?
“Met de vrijwilligers gaan we van huis tot huis. We duwen de mensen niet meer zomaar een folder in de hand en we zijn ook minder aan het woord. In plaats daarvan vragen we wat de mensen belangrijk vinden in de buurt en daar reageren we op. Vervolgens houden we hen over die specifieke onderwerpen op de hoogte via email of sms.”

Dat is een wankel evenwicht. Trots Op Nederland (TON) vraagt ook naar de mening van burgers en past daar het partijprogramma op aan. Maar de PvdA staat juist bekend om haar idealen.
“We verzamelen onderwerpen door mensen te vragen wat ze positief en negatief vinden in de wijk. Wat we precies met die onderwerpen doen bepalen we natuurlijk aan de hand van ons partijprogramma. Als wij bijvoorbeeld horen dat iemand de helft van de Koran of de Bijbel wil verbieden, gaan wij niet zeggen: ‘Nou meneer, wat een goed idee.’”

Er is een hoop cynisme ten opzichte van de PvdA. Stuit u daar tijdens de huisbezoeken vaak op?
“Nee. We zouden op heel veel cynisme stuiten als we gaan vertellen wat de PvdA de komende vier jaar allemaal wil bereiken, want dan heb je snel de neiging om grootste idealen op te hangen. Mensen willen concreet weten wat je voor de buurt gaat doen. Dat doen wij dus door de mensen te vragen wat er beter kan.”

Dat is een slimme manier om de partij te presenteren, maar achterliggende sociale idealen blijven groots.
“Die blijven groots. Het heersende cynisme tegen de PvdA kan je alleen maar beetje bij beetje wegnemen door te blijven bouwen aan de samenleving die wij willen, met behulp van de burgers. Wij moeten keihard blijven werken en proberen waar te maken wat we zeggen.”

Verkiezingsuitslag
‘Keihard blijven werken’ klinkt zo gemakkelijk. Maar wordt u nooit neerslachtig als d dag in dag uit uw best doet, terwijl peilingen aangeven dat de PvdA kan rekenen op slechts elf zetels: een halvering van het aantal van vier jaar geleden?
“Ik ben van huis uit politicoloog, ik weet dat de invloed van beeldvorming over onze partij door de televisie en het internet groot is. Bovendien worden de stemmen voor driekwart bepaald door de landelijke politieke tendens. D66 heeft bijvoorbeeld in Amsterdam de afgelopen vier jaar echt niets gedaan, maar door het landelijke succes staan ze nu in de peilingen voor de gemeenteraad op acht zetels. Onze persoonlijke campagnestrategie maakt voor de eerstvolgende verkiezingen misschien maar vijf tot tien procent verschil, maar op de lange termijn zal het meer effect hebben. Wat ik nu doe, is het opbouwen van structureel contact tussen PvdA en iedereen in Amsterdam. Dat heeft tijd nodig.”

Hoe motiveert u uzelf als u naar eigen zeggen maar een klein gedeelte van de uitslag kan beïnvloeden?
“Ik ben een redelijk optimistisch en zonnig persoon. Een klein beetje cynisme helpt dingen te relativeren. Daardoor denk ik niet dat ik met een godswonder bezig ben, of dat Lodewijk Asscher de hemel op aarde is. Dat relativeringsvermogen mag alleen nooit afgaan van je enthousiasme. Ik haal enorm veel genoegen uit elke procent die we kunnen veranderen en ook heel erg uit het werk met vrijwilligers. Ik vind campagne voeren nog steeds het allerleukste wat er is. Wekelijks stop ik dertig uur, op vrijwillige basis uiteraard, in de campagne. Daarvan ga ik ongeveer tien uur langs de deuren, de andere tijd spring ik in als er iets mis gaat. Als mensen niet gemotiveerd zijn of tegen elkaar lopen te bitchen dan zeg ik: ‘Allemaal leuk en aardig, maar we werken met z’n allen keihard en bovendien vrijwillig dus laten we het leuk houden.’”

Kunt u dat volhouden ondanks de dreigende peilingen?
“Absoluut. Als ik me volledig inzet en bijvoorbeeld de laatste twee dagen niet meer slaap omdat we ergens om vijf uur   ’s ochtends al moeten staan, dan kan ik mezelf niets kwalijk nemen. Dan kan het nog steeds zo zijn dat ik een enorme domper krijg als ik op 3 maart de uitslag zie. Maar dan weet ik wel waar we aan hebben gebouwd voor de lange termijn. Tot 3 maart wil ik niemand horen over verkiezingsuitslagen. Men speculeert wel eens over de uitslag, maar daar moeten we ons niet mee bezig houden. We moeten ons gewoon concentreren op het voeren van de beste campagne ooit.”

^[1]

Amsterdam – De stemwijzer ^[2]voor de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam is sinds vandaag online. Door middel van dertig stellingen over onder andere de Noord-Zuidlijn, veiligheid en milieu, komen Amsterdammers te weten met welke partij hun standpunten het meest overeenkomen.

De stemwijzer is gemaakt door het Instituut voor Publiek en Politiek (IPP) ^[3], een politiek onafhankelijke stichting die ook de wijzers voor de Tweede Kamerverkiezingen maakt. “De stellingen gaan over onderwerpen die belangrijk zijn bij de aankomende verkiezingen”, zegt Jochum de Graaf van het IPP. “We hebben ze onder andere opgesteld aan de hand van de verkiezingsprogramma’s van de partijen.”

De Graaf zegt blij te zijn dat alle negentien partijen die 3 maart mee zullen doen aan de verkiezingen in de centrale stad, hebben meegewerkt aan de totstandkoming van de stemwijzer. Bij de gemeenteraadverkiezingen van 2006 deden twee van de 24 partijen, de Nationale Democratische Partij en Vooruitstrevende Integratie Partij, niet mee.

Thijs Kleinpaste, woordvoerder van D66, zegt tevreden te zijn over de stemwijzer, maar vindt het wel een grof middel. “De werkelijkheid is vaak niet zo simpel als een stelling doet denken. Maar voor zwevende kiezers is het wel een hulpmiddel om richting te geven aan hun stem.”

Jeroen van Berkel, PvdA raadslid in Bos en Lommer, is het met Kleinpaste eens. “De stemwijzer is een nuttig middel voor kiezers. Maar omdat de stellingen zo ongenuanceerd zijn en niet altijd helemaal aansluiten op ons verkiezingsprogramma, is het soms moeilijk aan te geven of we het ermee eens zijn of niet.” De woordvoerder van Eric van der Burg, lijsttrekker van de VVD, zegt dat de VVD wel blij is met de stellingen, omdat ”ze goed aansluiten bij het partijprogramma.”

Uit de laatste peiling van de Dienst Onderzoek en Statistiek Amsterdam op 26 januari, blijkt dat 37 procent van de vierhonderd ondervraagden een zwevende kiezer is. Zij weten nog niet op welke partij zij gaan stemmen, of zij überhaupt gaan stemmen of zijn niet op de hoogte dat er 3 maart verkiezingen gehouden worden.

^[4]

“Ik wilde eigenlijk een wereldreis gaan maken en het kalm aandoen. Maar nu krijg ik het opeens weer erg druk.” Vanuit haar huis aan de Prinsengracht vertelt Nelly Frijda (73), nummer 2 op de kieslijst van Red Amsterdam, over de door haar opgerichte partij.

Amsterdam – Red Amsterdam staat vooral bekend als een anti Noord-Zuidlijn partij

Red Amsterdam ^[5] is inderdaad tegen de Noord-Zuidlijn, maar we willen ook de stadsdeelraden opheffen. Al die mooie grote deelraadkantoren die hebben we niet nodig. Amsterdam is New York niet. Wij zijn geen wereldstad, dat moeten we ook niet willen worden.

De bewering dat het alleen een grachtengordelpartij zou zijn is flauwekul. Ik geloof dat er van ons maar twee mensen op de gracht wonen.

De partij is dus met meer bezig dan de Noord-Zuidlijn?

De Noord-Zuidlijn was wel de aanleiding. Maar daaronder zit woede. Ik kan het niet rijmen met het feit dat er kinderen in de Bijlmer zijn die honger hebben. Dat er voedselbanken zijn, terwijl hier in de stad een miljard de grond in wordt gepompt en ze niet weten wat de boel daar beneden gaat doen. Dan denk ik, moet je niet gewoon twintig jaar wachten tot de technieken beter worden? We hebben de Noord-Zuidlijn niet nodig. We hebben al een Oostlijn, er is een tramlijn om Amsterdam  heen. Wat wil je nog meer?

Wat zijn dan andere plannen van Red Amsterdam?

We willen kijken wat we met het geld gaan doen dat overblijft als je geen Noord-Zuidlijn bouwt. Voedselbanken moeten niet nodig zijn. Ik denk dat onderwijs een hele hoop geld nodig heeft. En wat er in de zorg gebeurt wil je ook niet weten. Ik heb een vriendin die in de zorg werkt. Daar zijn bijvoorbeeld niet genoeg handdoeken meer, verplegers moeten de patiënten afdrogen met lakens. Daar wordt allemaal op bezuinigd. Je moet je prioriteiten anders leggen dan nu het geval is.

En wat gebeurt er met de delen van de Noord-Zuidlijn die al gebouwd zijn?

Voor de stations is al van alles geopperd: parkeergarages, champignonkwekerijen, kinderspeelplaatsen, discotheken, het hele Amsterdamse nachtleven onder de grond. Dat lijkt me trouwens enig. Als je een kosten-baten analyse zou maken dan zou het best wat opleveren denk ik. Ik ben geen financieel expert.

Hoeveel zelfvertrouwen heeft u als politicus?

Ik hoef nu niets meer waar te maken. Ik sta voor mijn partij en wil me niet teveel bezig houden met peilingen. Verhaaltjes vind ik het. Als je van tevoren zegt ‘we krijgen tien zetels’, dan krijg je ze sowieso niet. Bovendien moet ik mijn best gaan doen om politicus te zijn, mocht ik in de gemeenteraad komen. Ik heb nog een behoorlijke lesperiode voor de boeg.

Is de gemeenteraad wel een plek waar je nog ‘les’ kan krijgen?

Eigenlijk niet. Ik weet wel iets van de politiek maar ik moet verschillende mensen hebben die achter me staan en die me van alles kunnen uitleggen. Als ik eenmaal in de Raad zit dan zal ik zeker nog een lesje nodig hebben. Ik denk dat het veel werk is. Daar ben ik ook al voor gewaarschuwd. En dan moet ik ook nog leren omgaan met een computer.

U staat nummer twee op de kieslijst van Red Amsterdam, du s de kans is groot dat u in de gemeenteraad komt.

Wie A zegt moet ook B zeggen. Alleen ik ben heel benieuwd of ik het kan. Ik vind het ook een vervelende wereld, met allerlei nare spelletjes. In de politiek wordt altijd gekonkeld. Daar heb ik weinig zin in. Ik zeg gewoon wat ik denk, ga de politiek in als mezelf. Je gaat je niet kandidaat stellen en op het moment dat je gekozen wordt zeggen ‘ik doe het toch maar niet’.

U speelde Ma Flodder in de televisieserie Flodder. Bent u niet bang dat u een soort Arnold Schwarzenegger van de Amsterdamse politiek wordt?

Je hebt heel veel mensen die het over Ma Flodder hebben. Omdat ze het zo bagatelliseren hoop ik júist dat ik op een dag op grandioze wijze uit kan halen.

Jeanine van Pinxteren (GroenLinks): “Denk bijvoorbeeld aan het Damrak. Daar is sprake van ernstige vervuiling en verrommeling.”

Nederlandse gemeenten houden er in hun begroting voor 2010 rekening mee dat de Tweede Kamer een deel van de precariobelasting zal afschaffen. In Amsterdam wil een aantal partijen de gehele precariobelasting afschaffen.

Amsterdam – Naar verwachting zal de belasting die nutsbedrijven op leidingen en telefoonkabels moeten betalen komend jaar door de Tweede Kamer worden afgeschaft. Deze zogenaamde precariobelasting wordt geïnd door de Nederlandse gemeenten. Zij hebben in hun begroting voor 2010 ingecalculeerd dat de precario-inkomsten zullen dalen met ruim 30 miljoen euro, blijkt uit cijfers die vorige week door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) ^[6] gepubliceerd werden.

De precariobelasting wordt niet alleen opgelegd aan nutsbedrijven, maar ook aan ondernemers die op de stoep of aan de gevel een voorwerp willen plaatsen. Het precariotarief varieert van een paar tot tientallen euro’s per vierkante meter per jaar. In Amsterdam ligt de verantwoordelijkheid voor de precariobelasting bij de stadsdeelbesturen.

Om ondernemers in deze moeilijke economische tijd tegemoet te komen, pleiten de VVD en het CDA in Amsterdam voor de afschaffing van de volledige precariobelasting. “Wij willen kosten vrijmaken voor de ondernemers en tegelijkertijd overbodige regels afschaffen. Ook als dit geld kost”, zegt VVD-raadslid Huub Verweij. Het Amsterdamse CDA heeft de afschaffing van de precariobelasting zelfs opgenomen in het partijprogramma.

SP-voorzitter Laurens Ivens kan zich niet vinden in dit standpunt van de VVD en het CDA: “Het is goed dat de precariobelasting er is, zodat ondernemers niet worden gestimuleerd om overal zomaar borden op te hangen.” GroenLinks-raadslid Ruimtelijk Ordening Jeanine van Pinxteren sluit zich aan bij Ivens: “Het is niet om ondernemers in de weg te staan, maar om de rotzooi op de stoep tegen te gaan. Denk bijvoorbeeld aan het Damrak. Daar is sprake van ernstige vervuiling en verrommeling.”

PvdA-raadslid Michiel Mulder laat het standpunt van zijn partij nog in het midden: “Wij geven geen prioriteit aan het afschaffen van de precariobelasting, maar ik ga niet vooruit lopen op eventuele coalitieonderhandelingen.”

Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart, zullen de Amsterdamse burgers ook nieuwe deelraadsleden kiezen. Als VVD, CDA en PvdA een meerderheid bereiken, zou dit in een aantal stadsdelen kunnen leiden tot de afschaffing van de precariobelasting. In een peiling van de gemeentelijke dienst Onderzoek en Statistiek ^[7] (O+S) van afgelopen woensdag staan VVD, CDA en PvdA gezamenlijk op 21 van de 45 gemeenteraadszetels.

Volgens Kees Verhoeven, directeur van ondernemersorganisatie MKB Amsterdam, “kan het niet zo zijn dat je in het ene stadsdeel nul euro en iets verderop honderd euro moet betalen. Liever zouden we zien dat in alle stadsdelen de precariobelasting helemaal wordt afgeschaft.”

^[8]Trots op Nederland ^[8] (TON) doet mee aan de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam en staat in de peilingen op 1 zetel. Vanavond worden tien speerpunten en veertien kandidaten gepresenteerd. Ans van der Velde, oud maatschappelijk werkster, voert de lijst aan.

Amsterdam- Van der Velde (53),  ‘doet wat ze zegt en zegt wat ze doet.’ Een speldje met het logo van Trots op Nederland ^[9] prijkt op haar grijze colbert. Amsterdam maakte op 11 januari kennis met Van der Velde op AT5. Ze geeft toe dat die kennismaking niet zo soepel verliep als ze had gehoopt. Toen haar werd gevraagd naar het standpunt over de Noord-Zuidlijn stelde zij dat TON als één van de weinige partijen voor het afbouwen van de Noord-Zuidlijn is. Terwijl van de huidige partijen in de gemeenteraad alleen de SP tegen is. “Dat was een beginnersfout maar ik heb ervan geleerd. Kijk, je kan het ook van de positieve kant bekijken: het kan alleen maar beter gaan en het heeft TON wel veel aandacht opgeleverd”, zegt ze strijdlustig.

Van der Velde is inderdaad nog geen doorgewinterd politicus. Ze was een tijdje werkzaam voor de VVD-fractie van stadsdeel Oud-West. Toen Rita Verdonk bij de VVD vertrok en TON oprichtte, verliet ook Van der Velde de liberalen en sloot ze zich aan bij TON. “Ik schaar me heel erg achter Rita Verdonk. Zij is daadkrachtig, sterk, overtuigend en betrokken.”

Inmiddels is ook Arnold Zuidema (33), de nummer drie van de lijst, bij het gesprek aangeschoven. Zuidema, makelaar van beroep, verliet evenals Van der Velde de VVD toen Verdonk een nieuwe partij oprichtte. Ook Zuidema mistte destijds helderheid en daadkracht bij de VVD. Daarnaast spreekt het hem aan dat TON een brede volkspartij is. Van der Velde voegt toe: “bij de VVD zitten toch meer hooggeschoolde mensen dan bij ons.”

Wat zijn naast Verdonks daadkracht en helderheid standpunten waar ze zich in kunnen vinden? Van der Velde: “De duidelijkheid die ze heeft, zeker op veiligheidsgebied. Gewoon niet gedogen maar handhaven. Lik op stuk beleid. Straffen moeten zijn zoals ze bedoeld zijn. Daar toont ze haar kracht in.”

Veiligheid is ook één van de tien speerpunten van TON in Amsterdam. Twee andere punten zijn bereikbaarheid en ondernemerschap.De rest van de speerpunten wordt vanavond pas onthult. Voorafgaand aan het interview deed de persvoorlichter het verzoek om vooral vragen te stellen over veiligheid. Dus vooruit: hoe denkt TON de stad veiliger te maken? Van der Velde: “We moeten eerst eens goed kijken hoe de geldstromen lopen bij de politie. Dan kan er meer geld naar politie op straat. Ook moet er sneller en harder gestraft worden. Die taakstraffen zijn een lachertje.”

Uiteindelijk gaat het volgens Van der Velde allemaal om respect. Zij pleit voor  een verplicht lespakket binnen maatschappijleer waarin jongeren leren respectvol met elkaar om te gaan.

Een ander punt waar Van der Velde zich druk om maakt, is dat er niet voldoende naar de burgers wordt geluisterd. TON wil dit wel gaan doen. Hoe? Van der Velde: “door naar de mensen toe te gaan en met ze te praten.” Op de vraag of TON dan ook voorstander is van het inzetten van een raadplegend referendum moet zij het antwoord schuldig blijven. Zuidema schiet haar te hulp: “We kijken nog naar de mogelijkheden hoe je de inspraak van Amsterdammers kan meewegen in het beleid. Een referendum kan daar één onderdeel van zijn. Maar wij houden ook peilingen op onze website en ontvangen daar veel reacties op. ”Van der Velde: “Meer luisteren, dat is onze basis.”

De gemeente Amsterdam zal fors moeten gaan bezuinigen de komende periode. TON wil eerst de financiën eens goed doorlichten voordat wordt besloten waar op moet worden bezuinigd: Zuidema: “Eerst kijken waar het geld nu echt noodzakelijk is en waar niet.” Hij vindt het bijvoorbeeld een prachtig gebaar dat er zoveel geld is opgehaald voor Haïti maar verbaast zich wel over een bedrag van veertig a vijftig miljoen dat Koenders ‘in één keer kan ophoesten’. “Terwijl in Nederland debat na debat gevoerd wordt wanneer er meer geld moet komen voor goede zorg in verzorgingstehuizen. Van der Velde haakt hier op aan. “We hebben hier voedselbanken en mensen die leven in bittere armoede. We maken ons terecht zorgen om anderen in de wereld maar kijk eerst eens naar ons naar ons eigen stadje. Wij hebben de antwoorden ook niet maar het zijn wel onderwerpen waar we ons druk om maken.”

Zuidema legt uit dat aan de antwoorden van deze vragen volop wordt gewerkt: “Wij zijn een startende organisatie en kunnen niet nu al een volledig programma hebben op alle punten. Daar zijn we eerlijk in en dat zeggen we ook tegen de mensen.” Hij besluit: “Wij zeggen wat we doen en doen wat we zeggen.”

Misschien bent u ze al tegengekomen de afgelopen tijd? Druk flyerende politici met aanhang, meestal gehuld in windjack of bodywarmer met daarop prominent het partijlogo.  Deel 3 van een serie over de gemeenteraadsverkiezingen.

Amsterdam – Yellie Alkema (65) staat met een plastic tas gele flyers op een besneeuwde Noordermarkt. Het is maandagochtend en ze is klaar om met haar persoonlijke campagne te beginnen. De afgelopen acht jaar was Alkema fractievoorzitter van D66 in stadsdeel Centrum. Voor de deelraadsverkiezingen van maart staat ze op plaats acht. En daar laat ze het niet bij zitten.

Toen haar duo-raadslid Gerrit Brunink afgelopen juli op de ledenvergadering van D66 werd gekozen tot lijsttrekker, had Alkema verwacht dat ze ook op een verkiesbare plaats terecht zou komen. Uiteindelijk belandde ze op plaats acht, met boven haar nieuwere, jonge mensen die ze naar eigen zeggen nog nooit in de partij of in de stad had gezien. Het is niet dat ze tegen verjonging is, maar de partij heeft volgens haar de ervaring nodig die zij na twaalf jaar gemeentepolitiek wel heeft.

De mensen die Alkema op de markt aanspreekt zijn vooral vrouw en vijftig plus. “Daar zit ik mee op één lijn.” Een vrouw van rond de zeventig is het met haar eens: “Die jongeren weten van geen toeten of blazen,” zegt ze terwijl ze de flyer in haar trolley stopt.

Alkema: “Om kans te maken op een plek in de deelraad moet ik 350 voorkeursstemmen krijgen. Dan kom ik op plaats drie, want de lijsttrekker krijgt vanzelfsprekend meer stemmen en de eerste vrouw op de lijst, nummer twee, ook.” Op dit moment heeft D66 in het centrum twee zetels. Maar Alkema verwacht dat het er zes gaan worden in maart, omdat D66 “het goed doet in de peilingen.”

“Kies uw eigen volksvertegenwoordiger,” zegt Alkema tegen de mensen aan wie ze een flyer geeft. De meesten nemen het gele papiertje welwillend aan. Als ze tenminste in het centrum wonen, want veel bezoekers van de Noordermarkt blijken ergens anders vandaan te komen.  “Deze mevrouw ziet eruit alsof ze in het centrum woont,” zegt Alkema terwijl ze haar hand op de arm van een vrouw met lange bontjas legt. “O, hoe zie je er dan uit?” antwoord de vrouw, niet begrijpend waarom ze wordt aangesproken. “Zo, als een gezellige buurtvrouw,” zegt Alkema. “Ik woon in Amstelveen,” zegt de vrouw.

Alkema laat zich niet uit het veld slaan door die reactie. Ze heeft zin in de campagne, die verder vooral bestaat uit het organiseren van debatten en fietstochten door de stad. “Ik zit vol energie. Ik ging vannacht om één uur naar bed en was er om zes uur alweer uit om de flyers te maken. Ik ben een vechter.” Ze groeide op in Friesland, maar woont al 35 jaar in het centrum van Amsterdam. “Ik ken de mensen en ik spreek de taal van het volk hier,” zegt ze.

In haar persoonlijke campagne benadrukt Alkema dat ze opkomt voor actieve buurtbewoners, ouderen en monumentenzorg. De maandagochtend eindigt dan ook in ouderensociëteit de SOOJ in een zijstraat van de Westerstraat, waar haar doelgroep koffie zit te drinken. Alkema heeft er vertrouwen in: haar campagne gaat lukken.

In maart zal de Partij voor de Dieren (PvdD) voor het eerst meedoen met de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam. “We worden groter dan het CDA”, aldus lijsttrekker Johnas van Lammeren (36).

Amsterdam – Wat doet een partij voor dieren in een stad als Amsterdam?

“We zijn niet alleen voor dierenwelzijn, we staan ook voor natuur en het milieu. Amsterdam is een mooie stad met veel potentie, maar ook een vieze stad. Denk bijvoorbeeld aan de luchtvervuiling. Daar moeten we wat aan doen. De binnenstad hoeft niet autovrij, maar wel autoluw. En stimuleer vanuit de gemeente elektrisch vervoer en rijden op waterstof. Zorg dat de vervuilende vrachtwagens de stad niet meer in hoeven, door distributiecentra aan de rand van de stad te maken. Vanuit daar kan met schoon vervoer verder worden gereden.”

Waar denkt u stemmers vandaan te halen?

“We verwachten stemmers van GroenLinks. De luchtkwaliteit in Amsterdam is de afgelopen jaren slechter geworden, terwijl GroenLinks een wethouder voor milieu heeft. Mensen zullen beseffen dat wij écht het milieu willen verbeteren. Ik verwacht dat we drie zetels gaan halen.”

Waarin verschilt uw partij nog meer van GroenLinks?

“We zijn niet links, we zijn liberaal. Persoonlijke vrijheid vinden we heel belangrijk. De stad is aan het vertrutten. We moeten trots zijn op Amsterdam. Verwar me niet met die partij – alsjeblieft niet - maar Amsterdam moet weer van de Amsterdammers worden. Geef mensen hun eigen verantwoordelijkheid terug. Kijk naar de sluitingstijden van de horeca. We zijn een wereldstad, maar kroegen moeten wel om drie uur dicht. Laat dat de horeca zelf bepalen. Hetzelfde geldt voor de openingstijden van winkels. In de binnenstad mogen winkels op zondag open zijn, maar daarbuiten niet? Onzin, we zijn geen dorp.”

En hoe moet de veiligheid gehandhaafd worden?

“Als iemand over de scheef gaat, moet je die aanpakken. De straffen hoeven niet omhoog, je moet alleen de pakkans vergroten. Door bijvoorbeeld cameratoezicht. Ik vind dat prima, zolang ik weet dat ik gefilmd word en weet wat er met de beelden gebeurt. Als burger heb je het recht om te weten waar camera’s hangen. Dan heb je zelf de keuze of je die gebieden ontwijkt of niet.”

De PvdD wil een wethouder voor dierenwelzijn, wat moet die gaan doen?

“Dat hoeft geen aparte wethouder te zijn, maar er moet wel één wethouder verantwoordelijk worden voor dierenwelzijn. Hij of zij moet zich bijvoorbeeld gaan bezighouden met de opvang van zwerfdieren. En ook problemen als de duivenoverlast in de stad oplossen. Niet door de duiven te vermoorden, maar door alternatieven methoden te gebruiken, zoals duiventillen. Een soort vogelhuis waar een duif eieren legt, die daarna vervangen worden door gipseieren. Een soort geboortebeperking dus.”

Is Amsterdam geschikt om dieren te houden?

“Ja, maar het is wel je eigen verantwoordelijkheid. Op zeven hoog achter, wil ik niet twee grote honden in huis halen. Een hond moet vrij kunnen lopen. Maar als een hond dat al niet kan, moet je nagaan hoe dat dan met de mens zit.”

Amsterdammers hebben te weinig ruimte?

“Alles wordt volgebouwd. Dat komt omdat er een politiek van de korte termijn gevoerd wordt. Het economische belang gaat voor alles. Er gaat in Amsterdam daarom redelijk wat mis. Denk aan de bouw van de Noord-Zuidlijn. Een prestigeplan dat veel geld kost, terwijl we in Amsterdam-Noord voedselbanken nodig hebben. Belachelijk. Met de Noord-Zuidlijn moet je ophouden. Verbind Noord met het Centraal Station, maar ga niet in de binnenstad boren.”

En hoe moet het verder met Artis?

“We zijn niet tegen Artis, maar wilde dieren horen niet in een dierentuin thuis. Tijgers die in hun hok van links naar rechts lopen; dat hoort niet. Artis moet een educatiecentrum worden, waar je alles over dieren kunt leren. Maar moet je daarvoor de wilde dieren echt laten zien? Sommige dieren in Artis vertonen geen natuurlijk gedrag. Daar is weinig educatiefs aan.”

Is iedereen bij uw partij vegetariër?

“Absoluut niet iedereen. Dat hoeft ook helemaal niet.

^[10]

Afgelopen dinsdag was de laatste dag dat politieke partijen zich konden aanmelden om mee te doen aan de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010. In Amsterdam doen 19 partijen een gooi naar raadszetels, waaronder Tulpen voor Amsterdam en Amsterdamsche Belangen (AB). Deel 2 van een serie over de gemeenteraadsverkiezingen.

Amsterdam – Onvrede over de PvdA overheerst bij twee kleine partijen die in 2010 meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Beiden zijn het oneens met de huidige koers van de Partij van de Arbeid (PvdA) in Amsterdam. “De Partij van de Arbeid (PvdA) maakt allerlei nieuwe leuzen, ze creëert alleen maar spannende jongensboeken”, zegt lijsttrekker Joop Dekker (63) van de partij Amsterdamsche Belangen ^[11]. “De PvdA is geen sociaal democratische partij meer, maar waait een beetje met alle winden mee. Het is geen seculiere partij meer, en ook geen partij van de gelijkheid”, zegt lijsttrekker Clyde Moerlie (43) van Tulpen voor Amsterdam ^[12].

 Moerlie was lid van de PvdA, maar stapte anderhalf jaar geleden uit de partij. De oud-PvdA’er kon zich niet meer vinden in het integratiebeleid van de PvdA in Amsterdam. “De partij wilde aparte fitnesslessen voor Islamitische vrouwen toestaan, als ze niet samen met mannen willen sporten. Maar mensen afschermen in de samenleving is geen vorm van integratie. De PvdA vindt het bovendien geen probleem als je tijdens je werk uit geloofsovertuiging iemand geen hand wil geven. Wij vinden dat puur discriminerend, want iedereen moet gelijk behandeld worden. De PvdA maakt gewoon een potje van integratie.”

Praten met de burger

 Ook Joop Dekker van Amsterdamsche Belangen spreekt zich uit tegen de arbeiderspartij. “Vroeger heb ik ook wel eens op de PvdA gestemd, want ik dacht dat het een partij was die stond voor de samenleving. Maar ze zijn te groot geworden, te makkelijk, denken ‘o dat doen wij wel eventjes’. Praten met de burger is er niet meer bij.”

Dekker beschrijft de partij als ‘valse hoop PvdA’. “Ze zeggen dat ze mensen die in armoede leven, ondersteunen. Maar dat gebeurt niet.” Ook irriteert hij zich aan de laksheid van politici over de Noord-Zuidlijn. “Bij de Noord-Zuidlijn hebben ze nu een commissie ingesteld, maar die mensen kunnen ook niet zien hoe het onder de grond zit. Het zijn geen profeten.”

Dekker wil met zijn partij “mensen die het moeilijk hebben meer kansen geven.”  Daarom moet er beter nagedacht worden over grote risicovolle projecten die veel geld kosten, zoals de Noord-Zuidlijn, aldus de lijsttrekker.

Kiezers

Tulpen voor Amsterdam heeft maar zeven mensen op haar lijst van verkiesbare politici. “We wilden wel meer mensen op de lijst hebben, maar we zijn natuurlijk vrij laat begonnen.” Wel richt de partij zich tijdens de verkiezingscampagne op een specifieke groep kiezers. “We richten ons vooral op de groep die erg boos is op de PvdA. Mensen die het oneens zijn met het huidige integratiebeleid, maar niet thuishoren bij Trots op Nederland (TON) of de Partij Voor de Vrijheid (PVV).”

Dekker van Amsterdamsche Belangen, die in totaal zestien politici op haar lijst heeft staan, heeft minder duidelijkheid over haar doelgroep. “Er zijn gewoon heel veel mensen die in onvrede leven in Amsterdam. Die moeten op mij stemmen. Maar ik ga niet voor kiezers op sinaasappelkisten staan of zoiets.”

Ageeth Telleman is sinds september 2009 D66-lijsttrekker

Amsterdam – D66 fractievoorzitter Ageeth Telleman sprak gisteren haar eigen partijprogramma tegen tijdens het tweede lijsttrekkersdebat voor de Amsterdamse gemeenteraadsverkiezingen in de Vrije Universiteit (VU). Bij het gedeelte over duurzaam ondernemen stelde Telleman de nieuwe zeesluis bij IJmuiden ter discussie.

In het partijprogramma van D66 staat echter dat de partij voor de aanleg van een nieuwe grote zeesluis bij IJmuiden is, mede omdat de sluis “een basis voor werkgelegenheid” vormt. Eén van de honderdvijftig toehoorders van het debat, Uri Coronel – voorzitter van ondernemingsorganisatie VNO-NCW ^[13] Amsterdam – benadrukte direct het belang voor de werkgelegenheid in de haven: “Het is niet mogelijk alleen maar schone bedrijven op de Zuidas te hebben. De werkgelegenheid in de haven is essentieel.”

Lodewijk Asscher voegde hier aan toe: “We hebben een verantwoordelijkheid naar de 50.000 mensen die in de haven en Schiphol werken. Als je de zeesluis ter discussie stelt, dan begrijp je niet hoe belangrijk het is om dat werk te behouden.”

Volgens D66 voorlichter Thijs Kleinpaste “Staat D66 onverminderd achter de zeesluis.” Met betrekking tot de uitspraken van Telleman deelt Kleinpaste mee: “We bespreken elk debat na, het kan zomaar zo zijn dat hier intern over gesproken zal worden.”

^[14]

Misschien bent u ze al tegengekomen de afgelopen tijd? Druk flyerende politici met aanhang, meestal gehuld in windjack of bodywarmer met daarop prominent het partijlogo.  Deel 1 van een serie over de gemeenteraadsverkiezingen.

Amsterdam – “We delen condooms uit met de tekst: keihard de sociaalste, maar dat is slechts één van de bijdragen die de Jonge Socialisten ^[15] (JS) leveren aan de campagne van de PvdA in Amsterdam”, zegt Mohammed Mohanwis, voorzitter van de JS. “Wij ondersteunen ook drie Jonge Socialisten die op de kandidatenlijst staan van verschillende deelraden. De Jonge Democraten ^[16] (JD) duiken gehuld in D66 T-shirt de kroeg in om het gesprek aan te gaan over de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam en de standpunten van D66. De Jongeren Organisatie voor Vrijheid en Democratie (JOVD) in Amsterdam ^[17] is bezig met het organiseren van een groot lijsttrekkersdebat gericht op jongeren.

ROOD heeft geen speciale acties op touw gezet in het kader van de verkiezingen. “We ondersteunen de SP campagne onder andere door het uitdelen van flyers en het plakken van posters. Verder gaan we door met acties die we normaal gesproken ook voeren zoals de verkiezing van de huisjesmelker van het jaar ^[18], die in januari plaatsvindt”, aldus Burcu Eyidogan, contactpersoon van ROOD Amsterdam. ^[19]

Politieke jongerenorganisaties laten zich doorgaans voorstaan op hun onafhankelijkheid. Alleen Rood, de jongerenafdeling van de SP, is nog onderdeel van de moederpartij. Tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen trekken ze gezamenlijk op met de politieke partijen waaraan ze zijn gelieerd. “Op de JD kan je niet stemmen en onze standpunten komen nauw overeen met die van D66, dus voeren we gezamenlijk campagne om D66 met zoveel mogelijk zetels in de gemeenteraad te krijgen”, zegt Melanie van der Horst, voorzitter van de JD in Amsterdam ^[20].

“De JOVD zit samen in het campagneteam met de VVD”, meldt Sebastiaan van Niele, waarnemend voorzitter van de JOVD. De Jonge Socialisten nemen eveneens plaats in het campagneteam van de PvdA Amsterdam. Ook DWARS Amsterdam ^[21] voert samen met GroenLinks campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen. “Wij kiezen daarbij de thema’s uit die bij DWARS passen. DWARS hoort bij GroenLinks, maar we zullen wel ons eigen profiel neerzetten, aldus Socrates Schouten die deel uitmaakt van de kopgroep van DWARS Amsterdam.

Ook de andere politieke jongerenorganisaties leggen in de campagne nadruk op thema’s die zij belangrijk vinden. Punten die in bijna alle campagnes terugkomen: studentenhuisvesting en het nachtleven in Amsterdam. De jongeren willen minder regels in de horeca en verruiming van de sluitingstijden. “Het is toch een belachelijke regel dat je niet met je biertje op het terras mag staan” zegt Van Niele van de JOVD. Ook DWARS is geen voorstander van dergelijke regels,maar wil het thema breder trekken. “Het gaat ons meer om de vrijheid in het gebruik van de publieke ruimte in het algemeen”, aldus Schouten van DWARS. Alleen Micha Lubbers, voorzitter van de JS Amsterdam, geeft aan dit niet zo’n interessant thema te vinden voor de komende verkiezingen.

De meeste jongerenorganisaties hebben geen actief beleid gevoerd om ook het verkiezingsprogramma te beïnvloeden van de partijen waaraan ze zijn gelieerd. “Wij hebben ons eigen gedachtegoed, de VVD is daarvan op de hoogte en doet ermee wat ze goed dunkt” aldus Van Niele. Eyidogan van ROOD: “de SP is al een hele jongerenvriendelijke partij dus het was niet nodig om bepaalde punten in te brengen.”

De JD hebben wel met succes het verkiezingsprogramma beïnvloed. Zij deden acht voorstellen voor aanpassing van het verkiezingsprogramma van D66 Amsterdam, die allen werden aangenomen. Zo pleitten de JD onder meer voor meer controle op, en voorlichting over XTC-pillen in plaats van repressieve maatregelen.

En als de verkiezingen voorbij zijn? “Dan zullen wij D66 weer kritisch volgen in de gemeenteraad om te kijken of ze ook echt doen wat ze tijdens de verkiezingen hebben beloofd”, aldus Van der Horst van de JD.

In Almere is de PVV twee keer zo populair als in Amsterdam. Waarom scoort Geert Wilders niet in de hoofdstad, maar wel aan overkant van het IJmeer?

ALMERE - Wie op maandagmiddag door het stadscentrum van Almere loopt, is bijna alleen. Op de winderige pleinen loopt een handvol mensen. Het contrast met Amsterdam, met zijn groepen toeristen, hordes fietsers en piepende trams, kan nauwelijks groter.

Ook in de woonwijken van Almere-Haven zijn de straten leeg. Daar woont fractievoorzitter Frits Huis van Leefbaar Almere. In zijn woonkeuken spreekt hij met fractiegenoot Nico van Duijn. Ze wonen allebei meer dan dertig jaar in Almere. Huis was de eerste journalist, Van Duijn de eerste huisarts. Zij behoorden tot het groepje van zes dat tijdens de lange kaartsessies aan de grote tafel – zwikken en klaverjassen – klaagde over de lokale politici van PvdA, VVD en CDA ‘die de stad aan het verprutsen waren’. Ze richtten hun partij in 2000 op naar het voorbeeld van de gelijknamige protestpartijen in Hilversum en Utrecht. Leefbaar Almere viel in vruchtbare aarde: het belandde in 2002 in een klap in het college en Huis werd wethouder.

Huis en Van Duijn geven toe dat ze hebben meegelift op de hype rond Pim Fortuyn. ‘En dat terwijl we heel anders zijn dan de LPF. Op sociale onderwerpen stemmen we vaak mee met links.’ De vier zetels die Leefbaar Almere in 2006 overhield, staan op de tocht nu de Partij voor de Vrijheid in Almere gaat meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen van 2010.

Bij de Europese verkiezingen van afgelopen juni werd duidelijk dat er in Almere een grote groep Wilders-stemmers woonde. De PVV werd met 27 procent van de stemmen ^[23]veruit de grootste partij. Een wereld van verschil met Amsterdam, die andere stad aan het IJmeer. In Amsterdam, net als Almere tot voor kort een PvdA-bolwerk, kwam Wilders niet verder dan 12 procent van de stemmen ^[24].

Hoe kan het dat de PVV in Almere ruim twee keer zo populair is als in Amsterdam?

Angst voor afglijden

Het kan in ieder geval niet liggen aan het aantal niet-westerse allochtonen in de twee steden. Dat ontloopt elkaar niet veel: 27 procent in Almere tegenover 35 procent in Amsterdam.

De geboren Amsterdammer Frits Huis wil wel een poging doen om de opmars van de PVV in Almere te verklaren. ‘Veel Almeerders zijn hier naartoe gekomen omdat ze ergens wilden wonen waar het rustig en veilig was. Dit jaar is het aantal overvallen geëxplodeerd. Mensen zijn bang dat Almere afglijdt naar het niveau van Amsterdam of Rotterdam. De PVV is er heel goed in om zulke angstbeelden te bevestigen en profiteert daarvan.’

Mensen zijn bang dat Almere afglijdt.

De 20-jarige Suzanne verhuisde zeven jaar geleden vanuit Amsterdam-Noord naar Almere. De studente juridisch medewerker stemt op de PVV. Ze vindt dat er in Nederland te weinig wordt gehandhaafd en ziet dat als belangrijke oorzaak van problemen in het onderwijs en op straat. Scholieren kunnen te simpel spijbelen en zware verkeersovertreders krijgen geen zware straffen, vindt ze. ‘En het hele gebeuren rond de islam loopt de spuigaten uit. Zelfs in schoolkantines word je vuil aangekeken en roepen ze iets naar je in een andere taal.’

Volgens Suzanne leven de verschillende bevolkingsgroepen in Almere langs elkaar heen, terwijl Surinamers, Marokkanen, Turken en Nederlanders in Amsterdam veel met elkaar omgaan. ‘Daarom stemmen veel Almeerders op de PVV, omdat de Nederlanders daar meer gelegenheid hebben om onderling te praten over wat er mis is in de politiek.’

Wilders-stad

Almere heeft de afgelopen twintig jaar een ontwikkeling doorgemaakt van VVD-gemeente tot PvdA-bolwerk tot Wilders-stad. Niet vreemd als je naar de bevolkingsopbouw kijkt, zegt Gerhard Dekker, hoofd Onderzoek en Statistiek van de gemeente Almere. Twintig jaar geleden was Almere nog een bovengemiddeld rijke gemeente. Inmiddels is door de -voor Randstad-begrippen- lage huizenprijzen in Almere de lagere middenklasse er oververtegenwoordigd. Het grote verlies van de PvdA en de grote winst van de PVV bij de Europese verkiezingen van juni kwam in veel gemeentes voor, maar in Almere veel extremer.

Op 3 maart doet de Partij voor de Vrijheid voor het eerst mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. Alleen inwoners van Almere en Den Haag kunnen op de partij stemmen. Geert Wilders heeft weinig geschikte kandidaten voor gemeenteraden kunnen vinden en wil ‘LPF-achtige toestanden’ voorkomen. De kandidatenlijst van de PVV in Almere is in nevelen gehuld. Het voormalige Almeerse VVD-raadslid Joram van Klaveren heeft ooit overlegd met een vertegenwoordiger van de PVV, ‘maar dat is minstens drie jaar geleden, en ik wil niet meer in de plaatselijke politiek’. Ook de Almeerder Harry Wijnschenk, voormalig fractieleider van de LPF, heeft geen interesse in een plek op de lijst. Wijnschenk zegt ‘in principe geen ja en geen nee’ tegen een functie op landelijk niveau in de PVV. ‘Maar dat is hypothetisch, want niemand heeft mij benaderd.’

‘In Almere zijn we het gewend dat de ene keer D66 enorm groot is, en de keer erop weer de VVD’, zegt burgemeester Annemarie Jorritsma. ‘Landelijke trends slaan in Almere altijd uitvergroot toe. De enige verklaring die ik kan bedenken, is dat mensen hier minder traditioneel zijn. Ze stemmen niet volgens ingesleten patronen.’

Contramallen

Peter Slot van de Amsterdamse Dienst Onderzoek en Statistiek legt uit waarom het stemgedrag in Amsterdam, ondanks recente PVV-overwinningen in de stadsdelen Noord en Slotervaart, overwegend links blijft. Hij rekent voor het gemak D66 hier ook bij. Allereerst werken veel Amsterdammers in het onderwijs en in de culturele en creatieve sector. Deze beroepsgroepen stemmen vaker links dan rechts, in het bijzonder op D66 en GroenLinks. Ook het geringe autobezit is een teken aan de wand. Minder dan de helft van de Amsterdamse huishoudens heeft een auto. ‘Een enorm verschil met Almere, waar tweeverdieners zonder auto bijna ondenkbaar zijn. Autobezitters stemmen nu eenmaal weinig op GroenLinks.’

Het verschil tussen het stemgedrag in de beide steden wordt versterkt door hoge huizenprijzen in de hoofdstad, vertelt Slot. Mensen die op zoek zijn naar een betaalbare koopwoning kiezen voor vaak Almere en het is bekend dat huizenbezitters vaker op rechtse partijen stemmen. ‘Door de verschillen kom je dicht in de buurt van de gemiddelde verkiezingsuitslag in Nederland als je Almere en Amsterdam bij elkaar optelt. De steden zijn contramallen van elkaar.’

Een derde van de Almeerders is geboren in de regio Amsterdam. Zijn veel potentiële Amsterdamse Wilders-stemmers in Almere gaan wonen? Peter Slot: ‘Dat is nooit precies onderzocht, maar er zijn zeker tekenen die daarop wijzen. De meeste Amsterdammers die naar Almere verhuizen zitten in de middenklasse en de lage middenklasse. Ze verdienen één of anderhalf keer modaal. Juist in die inkomensgroep zitten veel Wilders-stemmers.’

Zal de PVV bij de aankomende gemeenteraadsverkiezingen even hoog scoren als bij de Europese verkiezingen van juni? Fractievoorzitter Huis van Leefbaar Almere denkt van niet. Leefbaar en de andere lokale partijen deden immers niet mee aan de Europese stembusstrijd. ‘En wij hebben een goede naam opgebouwd, onder andere omdat we in actie komen tegen geldverslindende projecten zoals het sportcentrum Omniworld en de nominatie van Almere als Europese culturele hoofdstad’ ^[25], zegt Huis. ‘Mensen zien in dat wij inhoudelijk wel iets inbrengen in deze stad. Geert Wilders heeft geen ideeën die nuttig zijn in de lokale politiek.’

Huis heeft Wilders uitgedaagd om met hem in debat te treden. ‘Hij kan moeilijk een kopvoddentaks in Almere gaan invoeren. Wilders heeft mijn open brief gekregen, maar hij heeft niet geantwoord.’