AMSTERDAM, 13 feb. – GroenLinks en SP willen een halt toeroepen aan de steeds hardere drugsaanpak in Amsterdam. De partijen willen een denktank oprichten om het Amsterdamse gedoogbeleid van softdrugs te verdedigen. Dat zei SP-gemeenteraadslid Hans Bakker gisteren tijdens het politieke café van GroenLinks en de SP. Volgens de twee partijen moet er een goed georganiseerde lobby komen tegen het steeds strenger optreden van de gemeente tegen softdrugs.

Beide partijen zijn tegen het steeds strengere Amsterdamse drugsbeleid, zoals het verbieden van paddo’s en de plannen om coffeeshops rond scholen te sluiten. Het politieke café werd georganiseerd om te brainstormen over een tegengeluid. ‘We zijn op zoek naar de kleine dingen die tegengas kunnen bieden’, zegt Marieke van Doorninck, gemeenteraadslid van GroenLinks. Van Doorninck staat achter de pogingen van het groen-rode college om coffeeshops meer te verspreiden over de stad, maar is tegen het verbieden van coffeeshops.

Bakker zegt het idee van een denktank serieus te nemen. Volgens hem trekken GroenLinks en de SP zich steeds meer ‘als Calimero terug in de schulp’ terwijl de druk op het gedogen van softdrugs verder wordt opgevoerd. In de gemeenteraad zijn er 23 stemmen nodig om tegen het drugsbeleid in te gaan. Dat halen de SP en GroenLinks met 13 zetels niet. ‘We moeten niet alleen reageren, maar een aanvallende houding aannemen.’ Een denktank zou hier volgens het raadslid bij kunnen helpen.

Volgens Job Joris Arnold van het Cannabis Colllege, een adviesorgaan voor softdrugs in Amsterdam, moet de denktank een ploeg van bestuurlijke elite of politici zijn die een goed georganiseerd  tegengeluid kunnen geven. ‘Mensen die de nota’s kunnen doorspitten en het politieke deel van deze discussie zichtbaar aan de burger kunnen maken.’

Drugsdeskundige August de Loor van de Stichting Adviesburo Drugs meldde zich als eerste lid van de denktank. Hoe de samenstelling van de denktank er verder uit gaat zien, is nog onduidelijk.

Amsterdam legt het lot van zijn coffeeshops in handen van Den Haag. ‘Onverstandig’, zegt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. ‘En bovendien gevaarlijk opportunistisch’, vindt de coffeeshopbranche.

AMSTERDAM, 14 jan. Job Cohen kan niet anders. Het kabinet wil 43 van de in totaal 228 Amsterdamse coffeeshops sluiten omdat ze op minder dan 250 meter van een middelbare school liggen. Liever zou de Amsterdamse burgemeester de maatregel niet uitvoeren, maar het is nu eenmaal rijksbeleid, en daar kan hij niet onderuit. Maar stelt Amsterdam zich niet te dociel op?

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) vindt van wel. ‘De gemeenten moeten zelf kunnen beslissen welke criteria ze hanteren’, zegt VNG-woordvoerder Arjen Konijnenberg. ‘Het is onmogelijk om één uniforme regel van bovenaf op te leggen. Amsterdam is niet Nijmegen, waar maar 14 coffeeshops zijn. Met meer dan tweehonderd coffeeshops binnen een relatief klein gebied is er altijd wel een coffeeshop in de buurt van een school.’

De VNG pleit voor op maat gesneden afspraken op lokaal niveau. Gemeenten kunnen bijvoorbeeld met coffeeshops afspreken dat ze alleen in de avonduren open gaan, als de scholen gesloten zijn. Ook moet iedere stad zelf de minimale afstand kunnen bepalen tussen coffeeshops en middelbare scholen. In Den Haag is deze afstand nu bijvoorbeeld vastgesteld op 500 meter, in Rotterdam op 250 meter en in Groningen op 100 meter.

Amsterdam staat sterker dan het zich voordoet, vindt Michael Veling, oud-CDA-lijsttrekker in stadsdeel Centrum en houder van één van de met sluiting bedreigde coffeeshops. ‘Cohen doet net alsof het om een oekaze vanuit Den Haag gaat, maar dat is het niet.’ Veling diende net als tenminste 25 andere coffeeshophouders een zienswijze in tegen het plan van de gemeente om de 43 coffeeshops te sluiten. Daarin riep hij het college van burgemeester en wethouders op af te zien van de maatregel omdat ‘de vaststelling van het lokale coffeeshopbeleid een bevoegdheid van de Raad is’. Veling verwees daarbij naar het College van procureurs-generaal, het bestuur van het Openbaar Ministerie, dat er tot nu toe steeds vanaf heeft gezien om de door het kabinet gewenste maatregel op te nemen in het landelijke opsporingsbeleid. Het terugdringen van coffeeshops in de buurt van scholen was ook al een van de speerpunten van het kabinet-Balkenende I.

Volgens Veling speelt Cohen politiek dubbelspel. ‘Cohen probeert Haags wisselgeld binnen te slepen. Amsterdam verwacht de komende jaren in grote problemen te komen door financiële projecten als de Noord-Zuidlijn. Daarom wil het college nu een wit voetje halen bij het kabinet.’

‘Cohens dubbelspel is gevaarlijk’, waarschuwt Marc Jacobsen, voorzitter van de Bond van Cannabis Detaillisten. Als Amsterdam de sluitingsplannen doorzet, dan zal de markt voor softdrugs steeds meer het domein worden van straatdealers en drugskoeriers. ‘Het plantje zal nooit verdwijnen, mensen weten er toch wel aan te komen.’ De VNG deelt die vrees: ‘Het is een utopie om te denken dat je softdrugs kunt stoppen. Een gereguleerde verkoop is beter dan dat cannabis in de illegaliteit verdwijnt.”
Jacobsen weet wel wat dat voor gevolgen zal hebben. “Als de gemeente de coffeeshops in de binnenstad sluit, dan kunnen ze beter vast Roemeens, Pools en Bulgaars gaan leren. Want die gaan dan de dienst uitmaken hier op straat.”

AMSTERDAM, 9 jan. 60 procent van de coffeeshops die de gemeente Amsterdam wil sluiten, denkt over drie jaar niet meer te bestaan. 20 procent van de coffeeshops gaat als het moet verder als bar, hotel of broodjeszaak. 13 procent verwacht het einde van dit jaar niet te halen. Dat blijkt uit een steekproef onder de 43 coffeeshops die met sluiting bedreigd worden omdat ze op minder dan 250 meter loopafstand van een middelbare school liggen.

Alle getroffen coffeeshops zeggen geen drugs te verkopen aan middelbare scholieren onder de achttien jaar. De gemeente voert softdrugsgebruik onder scholieren juist aan als hoofdreden om de uitspanningen te sluiten. De coffeeshophouders kunnen tot vandaag bezwaarschriften aan het gemeentebestuur richten. De coffeeshops krijgen geen schadeloosstelling van de gemeente en mogen niet verhuizen.

Burgemeester Job Cohen is geen voorstander van de sluiting, maar zegt zich te moeten houden aan de regelgeving van het Rijk. Vorige maand stemden op twee na nog alle gemeenteraadsleden tegen het verdwijnen van de 43 coffeeshops, die bijna een vijfde van het totale Amsterdamse coffeeshop-aanbod uitmaken. Cohen kondigde toen aan minister van Justitie Ernst Hirsch Ballin om versoepeling van de maatregel te vragen.

AMSTERDAM, 9 jan. Waar zijn de burgemeester en wethouders vanavond tijdens de inspraakavond voor coffeeshophouders op het Amsterdamse stadhuis? En zouden de gemeenteraadsleden nog hun gezicht laten zien? ‘Voor hen was het waarschijnlijk een te kleine zaal’, grapt drugsdeskundige August de Loor meer ernstig dan komisch over de ‘notoire afwezigheid’ van de raadsleden.

Zo’n vijftig coffeeshophouders en vertegenwoordigers uit de branche zijn bijeengekomen in de krappe Mirandazaal om hun mening te geven over het Amsterdamse drugsbeleid. Het heetste hangijzer is de voorgenomen sluiting van 43 coffeeshops die te dicht in de buurt staan van een middelbare school. Maar op antwoorden hoeven ze niet te rekenen vanavond. De brief van het ministerie van Binnenlandse Zaken die duidelijk moet maken welke afstand er minimaal tussen scholen en coffeeshops moet zijn – burgemeester Job Cohen gaat uit van 250 meter – is er nog niet. En meer kunnen de ambtenaren Veiligheid en Recht er ook niet over zeggen.

‘Het is een puur Amsterdamse kwestie’, vindt coffeeshophouder Kenneth Westerborg. Waarom dan wachten op een brief uit Den Haag? ‘Iedere gemeente mag zijn eigen grens vaststellen. Amsterdam kan gewoon tegen Den Haag zeggen: wij houden het op honderd meter. Je kunt de binnenstad toch niet vergelijken met een Vinexwijk?’

‘Daar nemen wij nota van’, zegt ambtenaar Karin Wilschut. Het is een mantra die de rest van de avond in verschillende varianten terugkeert: ‘Goed, komt in het verslag’, ‘Uw bijdrage hier zal worden meegenomen’. Zelfs van het door de coffeeshophouders geopperde voorstel om in plaats van 250 meter een grens van 250 centimeter om de scholen te trekken, beloven de ambtenaren nota te nemen.

‘Het lijkt wel alsof de oorlog is verklaard aan de coffeeshops’, zegt horeca-adviseur Khalid Berdouni. De gemeente schildert de coffeeshops af als ‘een criminogene functie’, terwijl ze ‘essentieel zijn om het meest superieure drugsbeleid ter wereld in stand te houden’. ‘Zodra er ook maar enigszins aanwijzingen zijn voor criminele connecties, raakt de coffeeshop zijn vergunning kwijt. De malafide coffeeshophouder bestaat niet meer.’

Drugsdeskundige De Loor komt met nog wat ammunitie tegen de sluiting van de 43 coffeeshops. Hij hield vorig jaar tijdens een internationaal IT-congres in de RAI een enquête onder de buitenlandse bezoekers. Op de vraag ‘Waar gaat u vanavond na het congres naartoe?’ antwoordde 63 procent: naar de coffeeshop. Beseft Amsterdam wel hoeveel toerisme-inkomsten het misloopt door de coffeeshops op te doeken, vraagt De Loor zich af.

Het luidste applaus van de avond is voor de oproep tot ‘burgerlijke ongehoorzaamheid’ van voormalig duoraadslid Leo Jacobs (De Groenen). Jacobs is voor even in Amsterdam neergestreken ‘vanwege enkele crematies en begrafenissen’. Nota bene in het vroeger zo strenge Frankrijk, waar Jacobs een huis heeft, kijken ze met een steeds afgunstiger oog naar het Nederlandse gedoogbeleid, zegt hij. In de streek waar hij woont moeten de Fransen met weinig meer dan een dozijn gendarmes de drugscriminaliteit bestrijden, terwijl de Franse jongeren meer blowen dan de Nederlandse. Waarom zou je het gedoogbeleid afzweren net nu andere landen het beginnen te kopiëren?

‘Of neem Californië’, vult Job Joris Arnold van het Cannabis Tribunaal aan. ‘Daar verkopen nu 430 apotheken medicinale cannabis. Dat levert de schatkist meer dan 110 miljoen dollar per jaar op. Als wij in Amsterdam per se voor de muziek uit willen lopen, dan moeten we wel eerst weten hoe die muziek precies klinkt in het buitenland. Mensen die hier meer over willen weten, kunnen altijd bij me aankloppen.’ Arnold zucht. ‘Dat zeg ik met name tegen de gemeenteraadsleden die er weer niet zijn vanavond.’