Roti en spekkoek of een driegangenlunch, merengue dansen met de kleinkinderen of praten over de eenzame kinderloze oude dag met lotgenoten. Elke Amsterdamse oudere heeft andere wensen en behoeften op zijn oude dag. De trend in vergrijzend Amsterdam is: voor elke groep eigen activiteiten of woonvormen. NAP ging kijken bij een homovriendelijk woonzorgcentrum en bij een verpleeghuis voor dementerende Surinamers.

AMSTERDAM, 14 februari – De afdelingen van verpleeghuis Anton de Kom in de Bijlmer hebben namen als Toekan en Twatwa. Zachtjes klinkt de beat van de trommels van Surinaamse muziek. Het behang is geel en oranje en aan de muur hangen linnen doeken met foto’s van tropische stranden en de Wijdenboschbrug bij Paramaribo. De palmplanten gedijen er goed, want de thermostaat staat standaard op minstens vierentwintig graden. Het is kalm in de woonkamers, want alle vierentwintig dementerende bewoners hebben net hun fruit gegeten en houden ’s middags rust.

Het Anton de Komplein. Foto: Anna Vossers

Alle bewoners hebben een eigen slaapkamer. In de gedeelde woonkamers wordt na het ontbijt gedanst voor de verplichte dertig minuten lichaamsbeweging. Na de middagrust helpen de bewoners, als dat nog kan, met het koken van een Surinaamse avondmaaltijd. De bakbananen en bakkeljauw worden op de markt om de hoek op het Anton de Komplein gekocht. De meeste medewerkers zijn zelf ook Surinaams. Ze praten een mengelmoesje van Sranan Tongo en Nederlands met de bewoners en familieleden.

Levendiger is het tien kilometer verderop, bij de ‘roze ouderen’ in woonzorgcentrum De Rietvinck in de Jordaan. Het huis kreeg net als twee andere woonzorgcentra van zorggroep Osira van homobelangenvereniging COC de ‘Roze Loper’, een keurmerk voor homovriendelijke ouderenzorg. Het is een verzorgingstehuis met zeven aanleunwoningen voor homoseksuele ouderen, het L.A. Rieshuis.

In het zaaltje van Café Rosé zitten deze donderdag drie uur zo’n veertig ouderen. Na een korte inleiding van Jasper Wiedeman van het homodocumentatiecentrum Ihlia gaat de beamer aan. Vandaag kijken de cafégangers de oudste beelden van homo’s op de Nederlandse televisie terug. Wiedeman laat beelden uit 1964 zien van Benno Premsela, de eerste man die openlijk op de Nederlandse tv uitkwam voor zijn homoseksualiteit. “Wie kent Benno allemaal?” vraagt geestelijk verzorger Anton Koolwijk. Van alle kanten klinkt bevestigend gebrom. Mevrouw Grotjohann roept vanaf de bank op de eerste rij: “Hij heeft het COC helemaal opgebouwd, en dat werd de mooiste dancing van Europa.” Ze lacht hard, anderen lachen mee.

Woon- en zorgmogelijkheden voor ouderen zijn er in gradaties. Van vrijblijvende activiteiten tot dagbehandeling, van woongroepen en aanleunwoningen tot verpleeghuizen voor diegenen die het meest afhankelijk zijn geworden. In al die categorieën ontstaan gespecialiseerde huizen: Amsterdam heeft een verzorgingstehuis voor gefortuneerde bejaarden, woongroepen voor oudere Marokkanen en Hindoestanen en woonzorgcentra met een keurmerk voor homovriendelijke zorg. Zorgorganisatie Cordaan opent volgende maand El-Noor, een woonvoorziening voor islamitische senioren.

Dat juist nu kleinschalige woon- en zorginititatieven als paddestoelen uit de grond schieten, is niet zo gek, legt Netty van Triest uit, programmaleider bij de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting: “De babyboomers, die nu met pensioen gaan, zijn erg geïnteresseerd om met elkaar te gaan wonen. Het is een eigenzinnige generatie met een hoger inkomen en meer vermogen.”

“Homovriendelijk” woonzorgcentrum De Rietvinck organiseert elke week activiteiten voor oudere homo’s, zoals films en praatgroepen. Uit de wijde omgeving komt er een vaste groep geïnteresseerden op af. De eerste donderdag van de maand is er Café Rosé, een gratis middag voor roze ouderen. Het café heeft om de maand een serieus thema en om de maand lichter amusement.

Foto: Ladyheart (morguefile)

De generatie homo’s die nu oud wordt, kan meestal niet rekenen op hulp van nageslacht. Adoptie, zaaddonors en draagmoeders waren er toen zij jong waren nog niet voor homo’s, dus kinderen hebben ze meestal niet.

Bij het Anton de Komhuis is juist het tegenovergestelde aan de hand. Anne-Rose Abendanon, die aan de wieg stond van het verpleeghuis, merkte bij ontmoetingscentrum Kraka-e-Sewa voor Surinaamse dementerende ouderen, dat veel van de ouderen bij hun kinderen in huis woonden. Familieleden hadden vaak geen vertrouwen in de Nederlandse zorg. Abendanon zag dat om een dementerende grootouder in huis te hebben, kleinkinderen hun kamer moesten afstaan en veel te veel mensen in één huis woonden. Daarom kwam er in november 2009 een verpleeghuis voor dementerende Surinaamse ouderen.

Anders dan bij Anton de Kom zijn de ouderen die naar de activiteiten van de Rietvinck komen vaak nog gezond. Ze hebben wel behoefte aan aanspraak van mensen die net als zij hebben moeten vechten om uit te komen voor hun seksuele voorkeur, en hun sociale leven wordt met het verstrijken van de jaren kleiner. Het merendeel van de deelnemers aan Café Rosé en De Roze Salon woont dan ook nog gewoon thuis.

Toch komt niet elke oudere zomaar in aanmerking voor elke woon- of zorgvorm. In het Anton de Komhuis wonen alleen ouderen die een verpleeghuisindicatie hebben, die dus 24 uur per dag recht hebben op zorg. Veel aanleunwoningen en woongroepen vallen onder sociale huur, met een bijbehorende inkomens- en vermogensgrens. En particuliere woonvormen zijn weer niet weggelegd voor de minimainkomens.

Mevrouw Grotjohann, vaste bezoekster van Café Rosé, moet er niet aan denken afhankelijk te worden. Ze woont nog zelfstandig in een flat bij de Gaasperplas in de Bijlmer. Twee keer woonde ze lang samen met een vrouw; nu is ze op zichzelf aangewezen. Nu gaat dat nog goed, ze fietst nog veel en wandelt. Haar moeder zei altijd: “Mannen moet je niet aan beginnen, en kinderen zijn hinderen.” Dat advies heeft Grotjohann letterlijk genomen.

Voor het L.A. Rieshuis in de Jordaan zou Grotjohann wel warm lopen, maar ze is te “kapitaalkrachtig” voor zo’n sociale huurwoning. Op een paar honderd meter lopen van haar appartement staat een normaal verzorgingstehuis. “Maar daar word je lastig gevallen door mannen. Daar zit ik echt niet op te wachten.” Haar sociale leven is klein geworden. Hoe het later gaat redden, zonder kinderen? “Ik neem wel een huisknecht. Of een meisje natuurlijk!”

Frank de Wolf. Foto: amsterdam.nl

NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag Frank de Wolf, fractieleider van de Partij van de Arbeid (PvdA).

AMSTERDAM, 14 februari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen euro. Waar valt nog wat te halen? Wat kiest het college? Waarvoor strijdt de oppositie?

De PvdA is altijd de grootste geweest in Amsterdam. Een echte bestuurderspartij, met partijleider Lodewijk Asscher aan het roer. Met vijftien zetels bezetten de Sociaaldemocraten éénderde van de gemeenteraad. Fractievoorzitter Frank de Wolf (1952) benandert de bezuinigingsklus met pragmatische blik. “Ik kan me er ontzettend over opwinden en daar mijn bloeddruk mee omhoog jagen, maar dat helpt natuurlijk niets.”

Leden van de oppositie wilden donderdag niet in debat met het college over de invulling van het pakket aan bezuinigingsmaatregelen. Kunt u zich daar iets bij voorstellen?
“Dat ze liever gingen schaatsen?”

Los van het schaatsen.
“Dat ze wilden gaan schaatsen snap ik, maar niet dat ze deze kans voorbij laten gaan. De vraag aan de raad was: wat zijn de mogelijkheden om oplossingen te vinden voor deze bezuinigingen? Hoe moeten het college dat aanpakken?”

De oppositie heeft het gevoel dat er niet naar geluisterd wordt.
“Dat kan natuurlijk, dat ze dat gevoel hebben Maar ze hebben zelf om deze mogelijkheid gevraagd.”

De oppositie heeft zich buitenspel gezet?
“Ja. Het is nogal wat, om geen ideeën te hebben over hoe je deze bezuinigingsoperatie zou willen aanpakken. Het verwijt dat het college geen rekening houdt met de oppositie, gaat nu ook niet meer op.”

Waarop wordt wat de PvdA betreft nog verder bezuinigd?
“Waarop kan je nog bezuinigen? We moeten nog een keer kijken of de eigen organisatie efficiënter kan en met minder mensen. Waarschijnlijk lopen we daar ook tegen grens aan.

In het programakkoord stond al opgenomen dat al 91 miljoen op de eigen organisatie zou worden bezuinigd. Volgens de oppositieleiders is daar nog weinig van terecht gekomen.
“Dat is niet waar. Het kan zijn dat er nog wat achterstanden zijn, maar het is een langlopend project. Volgens mij is een groot deel van die 91 miljoen nu binnen. Maar we moeten ook geen overdreven verwachtingen hebben van wat we verder nog via efficiëntieverbetering kunnen bereiken. Misschien dat we de helft van die honderd miljoen daar vandaan kunnen halen, maar dat is al een enorm bedrag. Daarna moeten we gaan kijken of we bepaalde subsidies niet meer willen verstrekken.

Op veel subsidies is al enorm gekort.
“Ja, het wordt nu steeds pijnlijker. Dus je kan proberen dat waar mogelijk te vermijden, maar misschien lukt dat niet. Het enige wat ik kan zeggen is: onze prioriteiten liggen bij essentiële onderdelen als sociale cohesie. Je moet proberen om iedereen erbij te houden. Dat betekent dat je voorkomt dat mensen weer in groten getale op straat moeten slapen, zoals je in andere grote steden in Europa wel ziet. Armoedebestrijding blijft een belangrijk punt voor de gemeente.”

Mag daar van de PvdA niets meer vanaf?
“Ik zeg niet dat er helemaal niets meer vanaf gaat. In dit stadium ga ik nog niet zeggen dat er blokkades liggen. Dat vind ik niet zo’n verstandige gedachte. Er moet nog over gesproken worden.”

Het rijk stoot taken af naar de gemeenten, zoals jeugdzorg en de sociale werkvoorziening. Hebt u het gevoel dat de regering problemen over de schutting gooit?
“Wat ik flauw vind, is dat het kabinet wel gemeenten verantwoordelijk maakt voor bepaalde programma’s en eist dat ze die uitvoeren, maar het geld er niet bij levert. Dat gaat wel ver.”

Is er een punt waarop u zegt: nou is het genoeg, we doen het niet.
“Je zit als gemeente niet in de positie om dat te kunnen zeggen. Wij krijgen de opdracht om de maatregelen uit te voeren. Dan kan je in de protestmodus schieten, maar het is zoals het is.

Wordt u wel eens boos?
“Natuurlijk word ik wel eens boos, maar dat heeft geen zin. Ik kan me er ontzettend over opwinden en daar mijn bloeddruk mee omhoog jagen, maar dat helpt natuurlijk niets.”

Misschien is er een andere manier om nieuwe bezuinigingen enigszins te omzeilen. Is lastenverzwaring een optie?
“Dat is niet wat we het liefste doen. Maar we zouden bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting (ozb) kunnen verhogen. Nu zitten we onder het landelijk gemiddelde. In de verrekening van het gemeentefonds krijgen wij minder geld, omdat wij een lage ozb heffen. Een verhoging van de ozb zou Amsterdam directe inkomsten opleveren, maar ook nog extra bedrag omdat we niet meer gekort worden door het gemeentefonds.”

Zit coalitiepartner VVD te wachten op een lastenverhoging?
“Volgens mij probeert de VVD ook alle opties open te houden. En wordt er op een aantal onderwerpen krachtiger taal gebruikt dan op andere onderwerpen. Dat doen wij voor een deel natuurlijk ook.”

PvdA-wethouder Lodewijk Asscher profileert zich de laatste tijd. Hij treedt veel op zin de media. Dat zou wrevel opleveren bij de VVD.
“Asscher is gewoon politiek leider van de PvdA Amsterdam en doet wat hij doen moet als politiek leider van de PvdA Amsterdam.”

VVD-leider Eric Van der Burg was bijvoorbeeld niet blij met het interview dat Asscher in de Volkskrant gaf over stapelingseffeten van bezuinigingen.
“Dat is net zoiets als mensen verwijten dat ze hard werken. Dan moet hij beter zijn best doen. Ik begrijp niet dat de VVD daar zo ontzettend opgewonden over raakt.”

Maar Asscher is natuurlijk ook gewoon wethouder. Moet het college niet met één mond spreken?
“Het college hoeft alleen maar met één mond te spreken over de uitvoering van het programakkoord.”

Het Amsterdamse stadhuis. Foto: Iijjccoo via wikipedia.nl/Wikimedia

AMSTERDAM, 8 februari – Oppositiepartijen CDA, D66 ^[1], SP, Trots en RED Amsterdam ^[2] geven aan vanavond niet aanwezig te zijn bij een debat over nieuwe bezuinigingen. Zij vinden dat het aandragen van nieuwe bezuinigingsvoorstellen niet hun verantwoordelijkheid is, maar die van het college. PvdA en VVD ^[3] reageren verontwaardigd. De coalitiepartijen hebben het debat geheel afgelast.

Het speciaal ingelaste debat was een voorstel van wethouder Asscher (PvdA) uit november vorig jaar. Het debat stond gepland voor de vergadering van de commissie ICT, Jeugd en Financiën van vanavond. Het debat was bedoeld om de gemeenteraad bezuiningsprioriteiten mee te geven voor toekomstige besprekingen. De stad moet nog 100 miljoen extra bezuinigen.

“Niet erg democratisch”, noemt PvdA-raadslid Maarten Poorter de afzegging van de oppositie.“De oppositiepartijen ontlopen hun verantwoordelijkheid. Bij de aankondiging heeft niemand gezegd niet voorbereid te zijn.” Volgens SP-fractievoorzitter Laurens Ivens ^[4] uitte hij destijds al zijn twijfels over het nut van een debat. “Ik snap dat de coalitie haar tegenstanders medeverantwoordelijk wil maken, maar wij willen wachten op de voorstellen van het college. Die kunnen wij dan waar nodig bijschaven.” Dat de andere oppositiepartijen zijn voorbeeld hebben gevolgd, komt ook voor hem als een verrassing.

CDA-fractievoorzitter Marijke Shahsavari-Jansen ^[5] erkent dat er tijdens de aankondiging van het debat door haar partij geen reactie werd gegeven, “negatief, noch positief”. Ze erkent dat de beslissing tot afzeggen eventueel eerder had gekund, maar vindt het verwijt dat de oppositiepartijen hun verantwoordelijkheid ontlopen “de rollen omdraaien”. Zij sluit zich aan bij Ivens. “Er ligt geen snipper papier op tafel. Dan heeft het geen zin in het luchtledige iets te gaan roepen.”

Marieke van Doorninck

NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag: Marieke van Doorninck, fractieleider van GroenLinks.

AMSTERDAM, 8 februari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen euro. Waar valt nog wat te halen? Wat kiest het college? Waarvoor strijdt de oppositie?

GroenLinks is in Amsterdam de derde grootste speler. Samen met de PvdA en de VVD vormt de partij het huidige college. Marieke van Doorninck (1966) is sinds 2009 fractieleider van GroenLinks. De gemeentelijke bezuinigingen maken haar niet gelukkig. “Het is allemaal ontzettend zuur.”

Het motto van GroenLinks is ‘zin in de toekomst’. Is er wel reden om optimistisch vooruit te kijken nu alles met minder moet?
Marieke van Doorninck: “Je moet altijd zin in de toekomst blijven houden. Maar het zijn zware tijden waar we voor staan. De bezuinigingen die we nu al realiseren kwamen hard aan in Amsterdam, net als de bezuinigingen van het Rijk. En dan moet er nog meer. De tijd van het ‘kaasschaven’ is echt wel voorbij. Een verandering van denken en doen is nodig.”

Waar kan de gemeente Amsterdam de te bezuinigen honderd miljoen euro vandaan halen?
“Door efficiënter te werken, kan de gemeente volgens mij wel vijftig of zestig miljoen bezuinigen. Ik denk dat we niet bij elke bezuiniging moeten denken: wat levert dit morgen op? Daarom heeft GroenLinks het standaard over hervormingen.”

Maar is daar wel tijd voor? Hervormingen zijn belangrijk en goed, maar harde cash is wat er nu moet komen.
“Sommige hervormingen moet je inzetten om ze ook op de lange termijn effect te laten hebben. Want als de gemeente nu ergens in snijdt zonder rekening te houden met de consequenties, dan zit Amsterdam straks met veel duurdere gevolgen. Bovendien hoeven we niet al in 2012 honderd miljoen euro bespaard te hebben.”

Welke hervormingen moet Amsterdam doorvoeren?
“Amsterdam moet in ieder geval naar het gemeentelijke apparaat kijken. De gemeente heeft nu grote diensten, zoals de Dienst Maatschappelijke Ondersteuning, waar een heleboel mensen werken, vaak zonder dat er direct een opdracht vanuit de politiek ligt. Door meer vanuit het opdrachtgeverschap te werken, zullen sommige ambtenaren niet meer nodig zijn.”

Dus daar zullen ontslagen vallen?
“Dat zou kunnen, maar dan gebeurt dat vanuit de inhoud en niet omdat er een taakstelling ligt om een x aantal ambtenaren te ontslaan.”

Wethouder Eric van der Burg (Personeel en Organisatie, VVD) probeerde tijdens deze collegeperiode al in het ambtenarenapparaat te snijden. Dat is nog niet echt van de grond gekomen.
“Het gaat GroenLinks niet om een kleinere overheid. Er is een slimmere overheid nodig die sneller reageert op wat er in de maatschappij nodig is en effectiever werkt. Onze partij denkt ook dat de gemeente moet onderzoeken of er niet meer kan worden samengewerkt met burgerinitiatieven. De gemeente zou kunnen kijken op welke plekken burgers zichzelf organiseren en daar ondersteuning bieden.”

U gaat uit van een actieve, zelfredzame burger die van alles zelf organiseert.
“Lang niet alle initiatieven die ik heb gezien komen van grachtengordeltypes die een leuk buurttuintje aanleggen. Door de hele stad zie je dat bewoners actief meedenken en zich inzetten voor de buurt, zoals bewoners in Noord die meehelpen om hun eigen wijk veiliger te maken. Maar ook als dit soort netwerken er zijn, zullen er mensen buiten de boot vallen. En voor hen moet de overheid er gewoon altijd zijn.”

Welke basisfuncties moeten sowieso vanuit de gemeente geregeld blijven?
“Alles rondom zorg. En Amsterdam moet zorgen dat er plekken zijn waar mensen die eenzaam zijn terecht kunnen. De overheid moet zich niet terugtrekken, integendeel. De overheid moest juist betrokken blijven, maar niet meer alles zelf willen uitvoeren.”

Waar mag geen geld vanaf?
“Ik denk dat we van armoedegelden af moeten blijven. De mensen aan de onderkant van de samenleving, daar moet je als overheid pal voor staan.”

In 2010 ^[6] noemde GroenLinks Amsterdam het ‘niet sociaal’ om in tijden van crisis te korten op mensen met een minimum. Maar er wordt nu wel gekort op regelingen die voorzien in een computer voor kinderen en de plusvoorziening voor arme ouderen.
“Zulke dingen gaan met pijn in het hart. Op een gegeven moment moet je binnen een groep die het zwaar heeft kiezen wie het het allerzwaarst heeft.”

Is het lastig dat u in zo’n brede coalitie zit, waarin GroenLinks samen met VVD en PvdA dit soort beslissingen moet nemen?
“Dat zou lastig kunnen zijn. Maar als deze drie partijen zich ergens in kunnen vinden, dan is er dus kennelijk van links tot rechts draagvlak voor. In de gemeenteraad, maar daardoor ook in de samenleving.”

Maar het is vast moeilijk om uw partijprofiel naar voren te laten komen.
“Alsof het één grijze worst is geworden! Ik neem aan dat mensen investeren in windmolens en zonnecollectoren wel herkennen als GroenLinks.”

Uw collega’s Laurens Ivens (SP) ^[4] en Jan Paternotte (D66) ^[1] vinden dat echte politieke keuzes door de brede coalitie uitblijven.
“Dat kunnen ze zeggen, maar we zullen straks gewoon met elkaar onze handtekening moeten zetten onder tenminste honderd miljoen extra bezuinigen. Nou, noem dat maar eens geen politiek besluit.”

Digitale voorstelling van een Noord/Zuidlijn-station. Foto: Alexander Leeuw

AMSTERDAM, 8 februari – De VVD Amsterdam wil onderzoeken of het mogelijk is om namen van Noord/Zuidlijn-stations te verkopen. De partij gaat dit vanavond voorstellen in de commissievergadering Financiën. Dat zegt fractievoorzitter Robert Flos.

Flos liet zich voor zijn idee inspireren door het metronetwerk in Maleisië. “Daar kunnen bedrijven tegen betaling stations naar zichzelf laten vernoemen.” In Amsterdam valt volgens hem te denken aan stations als Dam/ABN AMRO of Rokin/ING.

De fractieleider ziet de verkoop van stationsnamen als een manier om extra inkomsten te verwerven zonder de lasten van burgers te verhogen. Het zou volgens Flos “enkele tonnen” per jaar kunnen opleveren. Om welk bedrag het precies gaat, wil de VVD laten uitzoeken.

NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag: Robert Flos, fractievoorzitter van de VVD.

AMSTERDAM, 8 februari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen. Waar valt nog wat te halen? Welke keuzes maakt het college?

Robert Flos (1968) is sinds 2010 fractievoorzitter van de VVD.  De bezuinigingen die de gemeente moet doorvoeren, moeten volgens Flos vooral uit eigen zak komen:  “Amsterdam moet slimmer gaan begroten.”

Robert Flos foto: gemeente Amsterdam

In maart wordt een bezuinigingspakket voorgesteld van 150 miljoen. Waar kan volgens de VVD niets meer vanaf?
Robert Flos: “Ik denk dat je in principe bereid moet zijn om overal naar te kijken.”

Een van de kernpunten van de VVD is het parkeerbeleid. De VVD houdt nu nog vast aan het eigen standpunt inzake het bevriezen van de parkeergelden. Maar als straks dat extra bezuinigingspakket er ligt, kunt u dan beloven dat de tarieven niet omhoog gaan?
“Nou, ik kan niets beloven, maar er is een duidelijke afspraak gemaakt in het bestuursakkoord dat de parkeertarieven aan de meter bevroren blijven. Wij zien ook geen aanleiding om de parkeertarieven te verhogen omdat wij denken dat die verhoging zal leiden tot minder inkomsten. Er zal veel minder geparkeerd worden vanwege de hoogte van de tarieven.”

Een aanleiding zou kunnen zijn dat de VVD nu in een college zit met GroenLinks en de PvdA.
“Ja, maar als het financieel niets oplevert… Het is ook een verkeerd signaal naar de bevolking toe als je puur om een gat in de begroting te dichten de tarieven gaat verhogen.”

De VVD moet ook concessies doen. U heeft nooit gezegd dat de tarieven niet verhoogd zullen worden.
“Concessies? Wij hebben gezegd: ik ga nu niet een deur absoluut dichtslaan. Voor iedereen zal er zoet en zuur inzitten.”

Er wordt flink gesneden in de gemeentelijke organisatie, in het programakkoord staat 90 miljoen. De oppositie zegt dat het college achterloopt met de bezuinigingen op de eigen organisatie.
“Dat kunnen zij vinden, maar dat vind ik zeker niet gezegd. Bepaalde bezuinigingen op personeel zijn nog niet ingeboekt, maar dat komt ook omdat de onderhandelingen op bijvoorbeeld de cao voor gemeenteambtenaren nog steeds lopen. En omdat er bij sommige onderhandelingen nog geen resultaat bereikt is, kan het resultaat van de bezuinigingsactie daarop nog niet worden gekwantificeerd.”

Dus u zegt: het komt nog?
“Ja, en bovendien hebben wij als het goed is gewoon aan het einde van deze periode vijfhonderd minder ambtenaren werken dan er in het begin van de bestuursperiode werkten. En wij willen hier veel verder in gaan dan andere partijen, we sluiten ook gedwongen ontslagen niet uit.”

Maar kunt u dat garanderen?
“Ja eh, kun je dat garanderen… Dat is een kwestie van doen. In 2017 willen wij 1.350 minder ambtenaren dan de bijna 15.000 die er nu zijn. Door natuurlijk verloop verlaten al jaarlijks vijf à tien procent van de ambtenaren de gemeenten.
“Bij de 12.500 tot 13.000 ambtenaren die dan overblijven, moet je gaan kijken wat je verder kunt optimaliseren. Het is nu zo’n tienduizend euro dat je per ambtenaar kwijt bent aan huisvesting, ICT-voorzieningen, pennen, potloden en lampjes. Als je daar ook een taakstelling op legt kan dat ook tien à vijftien miljoen opleveren.”

Dan hebben we het over hetzelfde onderwerp, alleen niet over personeel maar over pennen. Gaat u daar 80 tot 100 miljoen vandaan halen?
“Nee, niet bij potloden en pennen natuurlijk. Maar wij willen ook de deelraden volledig opheffen, dat betekent ook ruim tien miljoen minder aan kosten voor politici. Gecombineerd kom je bij de optelling al bij de 70 à 75 miljoen die je enkel uit het ambtenarenapparaat en de politiek kunt halen.”

Dus als de VVD haar zin krijgt hoeven de bezuinigingen verder nergens vandaan te komen.
“Nou nee dat niet, want we willen in totaal voor 150 miljoen aan ombuigingen inventariseren.”

Niet van cultuur, niet van sociaal beleid?
“Ja wij vinden wel dat er heel kritisch naar alle subsidieregelingen gekeken moet worden. Dat kunnen milieu- en kunstsubsidies zijn, maar ook zijn er in de stadsdelen een heleboel integratie en sociale subsidies gegeven waarvan wij ons afvragen wat nu de effectiviteit en het rendement is van deze subsidie. Daar is naar ons idee nog veel te weinig in gesneden.”

De gemeentes krijgen meer taken van de rijksoverheid. Er wordt wel gezegd dat de overheid de problemen over de schutting gooit.
“We zijn blij dat er juist meer zaken naar Amsterdam toekomen die we lokaal kunnen beslissen, zoals de Wet werk en Bijstand (Wwb), de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en de Wet werken naar vermogen (Wwnv). Dat biedt onze wethouder Eric van der Burg (Zorg en Welzijn, VVD) de mogelijkheid om een eigen persoonsgebonden budget (pgb) te ontwikkelen. Dat het rijk daar minder geld voor inboekt door efficiencyvoordelen vind ik niet meer dan terecht.”

Zijn er ook onderwerpen waar te weinig geld voor overblijft?
“We hebben bij de Wet werken naar vermogen  gezegd dat we dat wel heel gortig vonden. Hierbij komen wel heel veel risico’s bij de gemeentes te liggen. Het risico is dan dat het ons veel meer kost aan uitkeringen en participatiekosten dan dat we van het rijk krijgen.”

Dan wordt het dus gedumpt.
“Nou ja, dat is dan wel het enige punt waar we als VVD in de gemeenteraad hebben gezegd: daar schatten wij de risico’s te hoog in. Maar dat hebben we op een hele hoop andere dingen niet gezegd.”

Het moet wel allemaal met minder geld.
“Er is een noodzaak dit te doen, er zijn enorme overheidstekorten. Een deel komt voort uit de extra uitgaven die in de vorige regeringsperiode tijdens de toenmalige crisis gedaan zijn. De staatsschuld is flink toegenomen, dat zal je moeten oplossen. En naar ons idee heeft dat geleid tot terechte bezuinigingen. Sommigen in Amsterdam denken wel eens ‘dit is de Republiek Amsterdam, wij horen niet bij Nederland, wat denken jullie wel’, maar zo werkt het natuurlijk niet. Daarom gaan we 150 miljoen extra inventariseren.”

Wethouder Van der Burg heeft ook gezegd: we zitten niet vast aan de coalitieafspraken van het Rijk, met het pgb bijvoorbeeld.
“Nee, we hebben over verschillende onderdelen gezegd dat we er wat minder over te spreken zijn. Het pgb en ook kunstsubsidies slaan soms wel heel fors op Amsterdam neer, maar over het algemeen steunen we het kabinet.”

Het SP-actiecentrum in Amsterdam, met trommels Foto: Kick Hommes

Waar het de SP in de landelijke peilingen met 33 zetels voor de wind gaat, heeft de partij in Amsterdam moeite leden te vinden na de gemeentelijke verkiezingsnederlaag in 2010. Voor nieuwe leden organiseert de SP een cursus ‘Kennismaken met de SP’, maar de animo voor de eerste bijeenkomst afgelopen maandag was niet heel groot.

AMSTERDAM, 8 februari – Er liggen vier oude trommels te verstoffen op een kast in het actiecentrum van de SP-afdeling Amsterdam. “Waarom worden die trommels niet meer gebruikt?”, vraagt een aanwezige. Paula van Dijnen, voorzitter van de SP-afdeling Amsterdam geeft antwoord. “We wilden er echt mee bezig gaan, maar niemand wilde de kar trekken.” De man haalt zijn schouders op. “Ik wilde wel, had zelfs trommelles willen geven. En weggeven is zonde, het zijn mooie trommels.”

Begon 2012 nog zo goed voor de SP met een drukbezochte Nieuwjaarsborrel, veel enthousiasme voor de ‘Kennismaken met de SP’-avond is er niet. Slechts zeven mensen komen opdagen in het actiecentrum op de Laurierstraat om te horen hoe de organisatie van de SP er eigenlijk uitziet. “Ik hoop echt dat het aan het weer ligt”, verzucht Van Dijnen.

De man die graag trommelles wil geven is Jack Vos. Hij is naar eigen zeggen “al jaren en jaren” lid van de SP en heeft verschillende bestuursfuncties in de stadsdeelraden bekleed. Naar de bijeenkomst van vanavond heeft hij zijn 21-jarige zoon meegenomen. Ook Sharon is aanwezig, tweedejaars antropologiestudente aan de Universiteit van Amsterdam. Hugo is ICT ’er, Ali komt uit Koerdistan en heeft in India veel gedaan voor rechten van vrouwen. Mourad is geen lid maar doet veel vrijwilligerswerk. Op Jack na is niemand ouder dan vijftig.

De SP geeft de cursus ‘Kennismaken met de SP’ ieder half jaar met de bedoeling om mensen die net lid zijn geworden bekend te laten worden met de partij. Dus niet zozeer om nog meer nieuwe leden te werven? Vandaag vertelt Van Dijnen over de organisatie, maar ook zijn er nog avonden over de geschiedenis, de ideologie en de acties van de partij. “Het is een cursus voor mensen die net lid zijn, maar ook oudere leden die even wat willen opfrissen mogen komen”, grapt Van Dijnen. Vos steekt zijn handen omhoog.

Ooit had de SP in Amsterdam nog ongeveer drieduizend leden, vertelt Van Dijnen. Dat was toen de partij in 2006 tijdens de verkiezingen veel stemmen kreeg. In de tijd van Agnes Kant tussen 2008 en 2010 daalde het aantal leden in Amsterdam. “We zijn toen wel afgestraft. In 2010 zijn we van zes naar drie zetels in de gemeenteraad gegaan. Ook betaalden veel mensen niet meer of waren verhuisd”, zegt Van Dijnen. “We kregen post retour.” Dat leidde tot een aantal van 2.630 leden eind 2011. Inmiddels staat de teller volgens Van Dijnen weer op 2.667. “Toch een mooie verbetering.”

Jack Vos vindt het allemaal maar weinig. Hij vraagt zich af of de SP niet meer leden kan pushen om potentiële sympathisanten van de partij aan te spreken. Tienduizend leden wil hij. Van Dijnen is voorzichtiger. Zij vindt vijfduizend leden al mooi. “Maar we bereiken niet veel mensen, dat is waar. Het is een pijnpuntje in de afdeling.”

Het is duidelijk dat de SP moeite heeft om mensen buiten de kern van de partij te bereiken. Normaal gesproken wordt elk nieuw lid gebeld door de fractievoorzitter van het stadsdeel. Bij drie van de zes aanwezige leden in het actiecentrum blijkt dat niet gebeurd te zijn. “Ja, dat zou niet moeten”, zegt Van Dijnen.

De vraag blijft waarom de SP er niet in slaagt mensen te binden. Het is volgens Van Dijnen niet alleen een kwestie van te weinig tijd. “Het is gêne. We durven mensen niet te vragen. We zijn heel goed in acties en daar zijn ook heel veel mensen bij, maar daarna vragen we niet of die mensen wat voor de partij willen doen.”

Een uur vol informatie over de SP later sluit Vos demonstratief de vergadering door met zijn knokkels hard op tafel te slaan. Daarna snijdt hij zich aan wat hij noemt ‘sociaal papier’, SP-papier waarop in mooie plaatjes de organisatie van de SP uitgelegd wordt. Hij kletst met Van Dijnen nog wat na over de trommels. “Daar moeten we toch nog wat mee doen.” De andere aanwezigen staan wat onzeker op en lopen een voor een de deur uit. Geen van hen wordt gevraagd of ze wat voor de partij willen doen.

Foto: Southernfriend (Morguefile)

AMSTERDAM, 8 februari – ‘Babygooier’ Raymond A. (39) is veroordeeld tot drie jaar gevangenisstraf en tbs met voorwaarden. A. stond terecht wegens mishandeling van zijn pasgeboren dochtertje. De straf is conform de eis van het Openbaar Ministerie.

De man bekende zijn in oktober 2010 geboren dochtertje in de lucht te hebben gegooid, gestompt, geknepen en ruw te hebben gemasseerd. Daarnaast had hij de baby in haar voetjes gebeten. Ook de zwakbegaafde moeder (25) bekende haar kindje in de lucht te hebben geworpen. Tegen haar was een voorwaardelijke celstraf van acht maanden geëist, maar zij werd niet medeplichtig bevonden aan de mishandeling.

Volgens artsen van het Amsterdams Medisch Centrum (AMC) liep het meisje bij de mishandelingen het risico om te overlijden. Zij hield netvliesbloedingen, botbreuken, blauwe plekken en vochtophopingen in de hersens over aan de mishandeling. Het is nog niet duidelijk of het om blijvend letsel gaat.

Raymond A., die lijdt aan een persoonlijkheidsstoornis, was al eerder veroordeeld voor zware mishandeling van een van zijn kinderen. Volgens de rechter heeft hij nagelaten stappen te ondernemen om herhaling te voorkomen.

Amstel III kwakkelt. Het bedrijventerrein in Zuidoost kampt al jaren met leegstand en de gemeente krijgt het probleem maar niet opgelost. Dankzij initiatieven als Pand 14, een cultureel platform in het hart van het bedrijventerrein, gloort er hoop.

Pand 14 in Zuidoost. Foto: Nadine Spronk fotografie

AMSTERDAM, 8 februari -Tussen hoge donkere kantoorpanden en snelweggeraas valt het redelijk uit de toon: een bord met “warme choco” en een pijl, handgeschreven op een haastig in elkaar geklust bord. De pijl wijst in de richting van een rond gebouw, ingeklemd tussen de A9, een McDonaldsrestaurant en een benzinepomp. In het gebouw huist Pand 14. “Met dit weer moet je wel warme chocomel serveren”, zegt Staas Lucassen (30), terwijl hij een kannetje chocolademelk opwarmt. “Toen het ging sneeuwen hebben we gauw die borden gemaakt.”

Lucassen is één van de initiatiefnemers van Pand 14. Creativiteit en improvisatie staan hoog in het vaandel. Samen met twee anderen runt hij de culturele “vrijplaats”, zoals ze Pand 14 zelf omschrijven. In het gebouw worden feesten, optredens en exposities georganiseerd. “Van underground tot semicommercieel.” In de kelder zijn atelierruimtes voor kunstenaars en oefenruimtes voor bandjes. “Een stukje oud-Berlijn in Amsterdam”, aldus de initiatiefnemers.

In de directe omgeving van Pand 14 is het vergeefs zoeken naar de romantische kunstenaarsgeest. Maar wie binnenstapt, begrijpt beter wat de initiatiefnemers bedoelen. Het gebouw leent zich met zijn ronde vormen perfect voor artistieke experimenten en niet-alledaagse feesten. Beneden is een klein podium en de bar, met aan het plafond een indrukwekkende verzameling discoballen. De ronde ruimte boven doet dienst als dansvloer en expositieruimte. De draaiende vloer is een erfenis uit de tijd dat het pand een Chinees restaurant was. Lucassen: “Nu vooral leuk om twee uur ’s nachts, als iedereen wat drankjes op heeft.”

De initiatiefnemers tijdens de officiële opening van Pand 14. V.l.n.r. Nadine Spronk, nachtburgemeester Isis, Staas Lucassen en Joas Vrouwe. Foto: Nadine Spronk fotografie

Lucassen kraakte het pand aan de Muntbergweg in 2002. “Gewoon door een raampje geklommen”, vertelt hij achteloos. Dan bedenkt hij zich. Met een grijns: “Ik bedoel natuurlijk: de deur stond open.” Direct begon hij allerlei evenementen te organiseren. In 2010 kocht Rijkswaterstaat het pand en sindsdien bestaat Pand 14 legaal, totdat het gesloopt wordt vanwege de verbreding van de naastgelegen A9. Even dreigde het pand al dit jaar te worden gesloopt. Buurman McDonald’s wilde parkeerplaatsen bijbouwen, maar wethouder Maarten van Poelgeest (Ruimtelijke Ordening, GroenLinks) stak daar een stokje voor. Vorige week werd bekend dat de sloop definitief is uitgesteld tot minstens 2014.

Het culturele platform is een vreemde, maar welkome, eend in de bijt tussen de monotone kantoortorens die Amstel III kenmerken. Het bedrijventerrein, gelegen tussen de Amsterdam ArenA en het AMC, kampt al jaren met structurele leegstand. Ongeveer een kwart van de 700.000 vierkante meter kantoorruimte staat leeg. De gemeente vergadert al jaren over het zorgenkindje in Zuidoost, maar vooralsnog zonder veel resultaat. In november werd besloten dat er een nieuw bestemmingsplan moet komen. Amstel III heeft meer “levendigheid” nodig: horeca en winkelmogelijkheden. Op termijn moet het gebied transformeren tot een “dynamisch leefgebied”, waar ook gewoond kan worden.

Vooralsnog wonen alleen Lucassen en zijn vriendin en mede-initiatiefnemer Nadine Spronk (34) op het bedrijventerrein, in Pand 14. Derde initiatiefnemer Joas Vrouwe (31) woont elders. “De Shell is onze supermarkt”, zegt Spronk, wijzend op het naastgelegen lichtgevende pompstation. Andere winkels zijn er niet op loopafstand. De twee wonen helemaal bovenin. Pand 14 mag doordeweeks tot vier uur openblijven, en in het weekend tot vijf uur. Ze hebben een vergunning voor vierhonderd man. Spronk: “Meestal heel gezellig, maar soms wil je gewoon naar bed.”

Aan “levendigheid” in Pand 14 dus geen gebrek, maar in de rest van Amstel III gebeurt er volgens Lucassen en Spronk nog weinig met alle ruimte. Lucassen: “Ideeën genoeg, maar de pandeigenaren willen vaak niet meewerken.” Des te meer reden voor Pand 14 om zichzelf en Amstel III zo goed mogelijk op de kaart te zetten. “We gaan onze programmering uitbreiden en in het voorjaar beginnen we met een terras.” Lekker loungen tussen de snelweg en de McDrive? “We gaan natuurlijk aan de gang met sfeerverlichting, bankjes, plantenbakken en een buitentap”, legt Lucassen uit. “En misschien iets met een kampvuur.” Na een blik op het pompstation: “Nouja, dat laatste misschien ook niet.”

In maart vorig jaar stelde het college van Burgemeester en Wethouders voor de Amsterdamse haven te verzelfstandigen. De gemeente blijft dan aandeelhouder, maar de beslissingen worden door een zelfstandig, commerciëel bestuur genomen. De Rotterdamse haven ging Amsterdam voor en zag haar winst sinds 2004 stijgen, maar zal dat voor Amsterdam ook het geval zijn? Eind maart of begin april zal de gemeenteraad beslissen. Hoe groot zijn de voordelen en wat zijn de risico’s?

AMSTERDAM, 8 februari – De Amsterdamse haven is nu nog een gemeentedienst, anders dan de meeste Europese havens. Zo is de haven van Rotterdam in 2004 verzelfstandigd, en ook de havens van Hamburg, Antwerpen en Le Havre zijn juridisch zelfstandige organisaties. Als het aan wethouder Freek Ossel (Haven en Westpoort, PvdA) had gelegen, was de Amsterdamse haven in januari van dit jaar al zelfstandig geweest.

Foto: Alf van Beem (Wikimedia Commons)

Na kritiek van adviesbureau Policy Research Corporation over de kwaliteit van het vooronderzoek voor de verzelfstandiging, moest Ossel van de gemeenteraad de financiële onderbouwing van het besluit beter laten uitzoeken. Eind maart of begin april beslist de gemeenteraad over het lot van de haven.

Verzelfstandiging zou betekenen dat de haven een zogeheten overheids-NV wordt, waardoor de overheid alle verantwoordelijkheid en inspraak uit handen geeft aan een zelfstandig havenbestuur. De gemeente Amsterdam wordt wel voor honderd procent aandeelhouder; het is geen privatisering. Eventueel kunnen andere overheden zoals de provincie Noord-Holland of het Rijk op lange termijn medeaandeelhouder worden. De gemeente verdient door winstafdracht dan nog wel aan de haven, maar de raad zal niet meer over alle besluiten over de haven gaan.

De haven van Amsterdam is in omzet de vierde zeehaven van Europa, na Rotterdam, Antwerpen en Hamburg. Bovendien is het de grootste benzine- en cacaohaven ter wereld. Volgens de eigen cijfers van de Haven Amsterdam is het totaal aan werkgelegenheid dat de haven oplevert, direct en indirect, 65 duizend personen. In totaal heeft de haven een overslag van zo’n 85 miljoen ton. Het grootste deel daarvan, 38 miljoen ton, bestaat uit olieproducten. Daarnaast zijn de overslag van steenkool (15 miljoen ton) en agribulk -granen, sojabonen en plantaardige oliën- (8 miljoen ton) aanzienlijk.

Economen zien voordelen in de verzelfstandiging van Amsterdamse haven. “De besluitvorming kan zakelijker worden. Er is niet meer voor elke beslissing een stroperig proces nodig, maar de gemeente kan wel invloed houden als aandeelhouder”, zegt Michiel Nijdam, haveneconoom aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. In Rotterdam is de winst van de haven toegenomen sinds de haven zelfstandig werd.

Barbara Baarsma, buitengewoon hoogleraar toegepaste economie aan de Universiteit van Amsterdam, beaamt dit: “Een verzelfstandigde haven staat verder van de politieke dagkoersen af en is minder afhankelijk van de vaak trage besluitvormingsprocessen binnen een gemeente. De haven krijgt zo meer ruimte voor het zelfstandig vormgeven van een langetermijnstrategie.”

Een beslissing die door een zelfstandig havenbestuur eenvoudiger zou kunnen worden genomen, zou de aanleg van een tweede zeesluis bij IJmuiden zijn. Die zou kunnen worden aangelegd zodat ook moderne, grotere schepen naar de Amsterdamse haven zouden kunnen varen, wat via de huidige verouderde zeesluis niet altijd kan. Baarsma waarschuwt wel dat bij dat soort grote projecten belangrijk is zeker te weten dat ze niet alleen de status van de haven verhogen, maar ook echt een toevoeging zijn voor de dienstverlening.

Een ander voordeel van verzelfstandiging, naast snellere besluitvorming en minder politieke invloed op economische beslissingen, is dat het juridisch gemakkelijker wordt samen te werken met andere havens. Dat zegt haveneconoom Bart Kuipers, van de Erasmus Universiteit Rotterdam. “De Rotterdamse Haven kan nu bijvoorbeeld een terminal uitbuiten in Duisburg. Voor een verzelfstandigd havenbedrijf is dat niet te raar, voor een gemeente wel.”

Ook een strategisch samenwerkingsverband tussen de Rotterdamse en Amsterdamse haven is volgens Kuipers gemakkelijker als de havens dezelfde juridische structuur hebben. Voor de concurrentiepositie van Nederlandse havens tegenover andere wereldhavens zou dat gunstig zijn.

Verzelfstandiging vindt Kuipers beter dan privatisering: “De haven blijft zo een publiek goed, met een maatschappelijke functie. Bij privatisering zou elke partij de haven kunnen opkopen.”

De voordelen lijken talrijk te zijn, maar verzelfstandiging van overheidsorganisaties is niet zonder risico. De haven zou een publiek goed blijven, maar de beslissingen worden door een zelfstandig orgaan genomen. Bij zo’n instelling is scherp toezicht van groot belang. Bij woningcorporatie Vestia in Rotterdam hebben we de afgelopen weken gezien dat het verkeerd kan uitpakken als de overheid niet genoeg toezicht houdt. De corporatie zit in financiële problemen door de aanschaf van twintig miljard euro aan derivaten die weinig meer waard zijn. Maar, nuanceert haveneconoom Nijdam: “Aan beslissingen over publiek geld kleeft altijd een risico, maar bij Vestia gaat het om veel meer geld dan bij de Amsterdamse haven.” De gemeente schat de waarde van de haven op 150 miljoen euro.

Foto: Alf van Beem (Wikimedia Commons)

De vooruitzichten voor de nabije toekomst van de Amsterdamse haven zijn gunstig. Nijdam: “Voor de komende dertig à vijftig jaar zit de haven heel goed, voornamelijk wegens de tankopslag die er nu in de Amsterdamse haven is. De brandstoffenmarkt is nog een groeimarkt.” Kuipers: “Er hoeft de komende tijd maar één grote beslissing genomen te worden, namelijk een grote zeesluis bij IJmuiden. En daar wordt al twintig jaar over gesteggeld.”

Wethouder Ossel staat positief ten opzichte van verzelfstandiging. Vorig jaar maart presenteerde hij een rapport over verzelfstandiging, dat een positief beeld schetste van de mogelijke gevolgen van verzelfstandiging. De heer Doorgeest, registeraccountant van ACAM, de accountantsdienst van de gemeente Amsterdam noemde het rapport tijdens een expert meeting in de Amsterdamse gemeenteraad ‘tendentieus’ omdat er nauwelijks naar alternatieven werd gekeken. Daarom heeft Ossel nog 1.75 miljoen euro uitgetrokken voor nieuw onderzoek, bovenop de 1.5 miljoen die het eerdere onderzoek al kostte.

AMSTERDAM, 3 februari – Stadsdeel Oost en de eigenaar van muzyQ zijn het eens geworden over de toekomst van het muziekmakerscentrum. De eigenaar van muzyQ, Stichting Orfeos Studio, blijft eigenaar van het pand, mits ze binnen enkele jaren de hele hypotheeklast kunnen betalen. Eerder lukte dat muzyQ niet en moest het stadsdeel bijspringen.

Een oefenruimte in muziekcentrum muzyQ. Foto: MuzyQ

Dat maken beide partijen vandaag bekend. Vorig jaar bracht het stadsdeel een bod uit op het centrum, waar oefenruimtes voor muzikanten worden aangeboden. Oost staat garant voor het muziekcentrum dat open ging in 2009. Het stadsdeel was daarom verplicht bij te dragen aan de hypotheek toen muzyQ dat in september 2010 zelf niet meer kon.

Dat bedrag is opgelopen tot zes ton. Het stadsdeel wilde het pand toen aankopen, maar het bod van 13,5 miljoen euro werd door Stichting Orfeos Studio geweigerd. Daarop stapte het stadsdeel in december vorig jaar naar de rechter.

De rechter adviseerde de beide partijen om met elkaar in gesprek te gaan. Dat wilde het stadsdeel niet tot een aantal dagen voordat de rechter uitspraak zou doen op 1 februari. Stadsdeelbestuurder Lieke Thesingh (Vastgoed, GroenLinks) noemt de overeenkomst “het beste voor beide partijen”. Als muzyQ ook op de lange termijn niet kan betalen, heeft stadsdeel Oost het recht het pand te kopen zonder tussenkomst van de rechter.

Directeur van muzyQ Chris de Jong is “opgelucht” over de uitkomst van de gesprekken tussen de gemeente en het muziekcentrum. “Eindelijk kan ik me voor de volle honderd procent inzetten voor het muziekcentrum.” In het begin zal muzyQ een “bescheiden deel” meebetalen, aldus De Jong. Wanneer muzyQ volledig op eigen benen moet staan, is nog onbekend.

Een onderzoekscommissie die de stadsdeelraad instelde, oordeelde in december vorig jaar dat voormalig stadsdeel Oost-Watergraafsmeer (nu stadsdeel Oost) grote financiële risico’s nam door garant te staan voor muzyQ. Het pand kostte 26 miljoen euro en daarmee viel de garantstelling meer dan twee keer hoger uit dan de 10 miljoen waar de deelraad mee had ingestemd. Een woordvoerder van stadsdeel Oost laat weten van de situatie “geleerd” te hebben. “We zullen een dergelijke constructie nooit meer aangaan.”

Foto: verbeeldingskr8 (Flickr)

AMSTERDAM, 3 februari – Amsterdamse jongeren uit minimagezinnen ondervinden negatieve gevolgen van de aangescherpte Wet werk en bijstand (Wwb). De nieuwe regels maken het voor hen moeilijker om aan het werk te gaan en veroorzaken spanningen in het gezin. Dat zegt jeugdhulpverleningsorganisatie Streetcornerwork.

Per 1 januari 2012 is de Wwb gewijzigd. Ouders en jongeren die samen in een huis wonen, ontvangen nu samen één bijstandsuitkering. De maatregel moet gezinsleden stimuleren om aan het werk te gaan en elkaar financieel te onderhouden. Om de hoogte van de uitkering te bepalen, worden de inkomens van alle gezinsleden meegeteld. Het inkomen dat thuiswonende kinderen ontvangen, betekent een korting op de uitkering van ouders. Studiefinanciering en loon uit leerwerktrajecten of bijbaantjes van studerende kinderen zijn uitgesloten.

Directeur van Streetcornerwork Robin de Bood signaleert dat ouders hun kinderen bij de gemeente in toenemende mate uitschrijven als inwonend. Zo kunnen zij hun uitkering blijven ontvangen. “Sommige kinderen gaan daadwerkelijk ergens anders wonen. Anderen wonen in de praktijk nog thuis, terwijl ze administratief zijn uitgeschreven. Of ze hoppen van bank naar bank bij vrienden.” Om hoeveel jongeren het gaat, kan De Bood niet zeggen. “Dat zijn we op dit moment aan het inventariseren.”

Ook de Dienst Werk en Inkomen (DWI) merkt dat de nieuwe Wwb “verhuisbewegingen” veroorzaakt. “Het is prima als risicojongeren bij een oom of tante met een stabiele thuissituatie gaan wonen. Maar heen en weer verhuizen, liegen over de woonsituatie of zelfs op straat belanden, is onwenselijk”, zegt een woordvoerder van het DWI. Volgens Streetcornerwork is het kwalijk als jongeren zich niet op een nieuw adres inschrijven en daarmee een postadres verliezen. Een postadres is nodig om hulp te krijgen van instanties.

De nieuwe Wwb-regels maken het volgens directeur De Bood niet aantrekkelijk voor jongeren om een laag betaalde baan te accepteren, omdat de ouders op hun uitkering kunnen worden gekort. “Zo’n situatie levert spanningen op in gezinnen die toch al niet probleemloos zijn.” De DWI kan zich bovendien voorstellen dat thuiswonende jongeren uit bijstandsgezinnen door de nieuwe regeling moeilijker kunnen sparen om uit huis te gaan.

Een woordvoerder van wethouder Andrée van Es (Werk en Inkomen, GroenLinks) laat weten dat de gemeente Amsterdam druk bezig is met het bestuderen van de effecten van de aangescherpte Wwb. “Het komende half jaar zullen we alle gevolgen in kaart brengen.”

AMSTERDAM, 3 februari – UvA-docenten klassieke talen David Rijser en Piet Gerbrandy behouden mogelijk toch hun baan. Frank van Vree, decaan van de Geesteswetenschappenfaculteit, laat weten dat er volgende week drie vacatures worden geadverteerd. “Dat opent perspectieven naar een oplossing.”

De door Van Vree genoemde vacatures komen beschikbaar in het nog op te richten Amsterdam Centre for Ancient Studies and Archeology (Acasa). “Interne kandidaten hebben daarbij voorrang”, zegt Van Vree. De opleidingen Klassieke Talen van de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Vrije Universiteit (VU) gaan ook onderdeel uitmaken van het Acasa.

Vorige maand werd bekend dat de docenten ontslag was aangezegd. Eén van de redenen was deze toekomstige samenwerking tussen de UvA en de VU. Vorige week vond een hoorzitting plaats over de kwestie, nadat de docenten tekenden bezwaar hadden aangetekend. Over de uitslag hiervan is nog niets bekend. Studenten kwamen ook in actie tegen het dreigende ontslag. Gisteren bood studentenpartij Mei decaan Van Vree de petitie ‘Behoud David en Piet’ aan, met meer dan 1200 handtekeningen.

Rijser en Gerbrandy zijn niet bereikbaar voor commentaar. Ze hebben afgesproken geen vragen van media te beantwoorden, “om de werkverhoudingen niet nog erger te verstoren”. Wel bevestigt Gebrandy dat er “het een ander aan het verschuiven is, wat enige hoop op een goede afloop geeft”.

Foto: Rungbachduong (Wikimedia Commons)

Met een gids over de Wallen wandelen is populair onder toeristen. Verschillende bedrijven bieden dergelijke tours aan. De politiek is niet onverdeeld enthousiast. De Amsterdamse CDA-fractie vindt dat de tours een te romantisch beeld geven van prostitutie. Nieuw Amsterdams Peil nam de proef op de som en liep een rondje mee door de rosse buurt.

AMSTERDAM, 3 februari – Bij het monument op de Dam staat een jongen met een bord in zijn hand. Op zijn hoofd draagt hij een bontmuts: het vriest. “Red light district tour?”, vraagt een vrouw. De jongen adviseert haar om nog even koffie te halen bij de Coffee Company, de tour begint om 19.15 uur. “Het is het veiligste gebied van de stad, toch durven veel mensen niet in hun eentje naar de Wallen”, vertelt hij. “Dat verklaart het succes van deze tours.”

De jongen met de bontmuts heet Alex, is 22 jaar en komt uit Sint Petersburg. Hij is de manager van de Nederlandse tak van Sandeman’s New Europe Tours, een organisatie die in grote Europese steden wandeltochten organiseert. “De gidsen zijn freelancers. Ze moeten energiek zijn en humor hebben.”

Sandeman’s New Europe Tours is een van de acht organisaties die walking tours door de rosse buurt aanbiedt op citymarketing-website Iamsterdam.com. In november 2011 leidde de aanprijzing van het Wallengebied op de website tot commotie in de gemeenteraad. “Het beste tijdstip om de fluorescerende rode gloed van de Wallen te zien is als de zon ondergaat”, stond er tot november bijvoorbeeld op de website te lezen.

De CDA-fractie vond de site promotie voor de Wallen. Fractievoorzitter Marijke Shahsavari en duoraadslid Diederik Boomsma schreven een opiniestuk in dagblad Trouw, waarin ze opriepen de promotie op de gemeentelijke website te staken. Iamsterdam.com wordt bekostigd door de gemeente Amsterdam en onder meer het Amsterdamse Toerisme en Congres Bureau en het Amsterdams Uitbureau.

Het CDA kreeg bijval van loco-burgemeester Lodewijk Asscher (PvdA). Twee maanden na de klachten van het CDA heeft wethouder Carolien Gehrels (Economische zaken, PvdA) actie ondernomen. “Reclame voor de Wallen is niet aan de orde”, schrijft zij in een brief aan de raadsleden.

Wat er concreet is veranderd: de informatie over de Wallen en rondleidingen in het gebied staan niet meer op de homepage van Iamsterdam.com, en de informatie over rondleidingen is korter en zakelijker geworden.

Maar wie “Red Light District” typt in de zoekbalk, vindt nog steeds 93 resultaten. De informatie over de Wallen staat in enigszins andere volgorde dan in november. Voorheen stond er dat “de meeste stereotypen over het gebied waar zijn” – er zijn sekswinkels, peep shows en bordelen. Dat is nu geworden: “sommige stereotypen over het gebied zijn waar”, met daarachter hetzelfde rijtje.

Van de eerste tien hits zijn acht nog steeds reclamepraatjes voor walking tours over de Wallen. De informatie bij een aantal van die tours is inderdaad wat ingekort, maar bijvoorbeeld bij de rondleiding van Sandeman’s New Europe Tours staat nog steeds: “Onze gidsen vertellen u de verhalen die de Wallen één van de interessantste en populairste attracties van Europa maken”.

Al noemt Gehrels het geen reclame meer, klanten weten de tours nog steeds zonder moeite te vinden. Bij de Coffee Company wacht inmiddels een groep van vijftien mensen voor een rondleiding van New Europe-gids Ged, die uit Manchester komt en sinds 2009 in het Wallengebied woont. Het merendeel van de deelnemers is in de twintig of begin dertig. Meer vrouwen dan mannen, veel stelletjes. De meeste geïnteresseerden vanavond komen uit Australië.

Ged spreekt zijn volgelingen toe: “We zullen veel vrouwen zien in bikini’s, maar neem geen foto’s van ze. Die vrouwen trekken zich niets aan van je camera, die maken ze zo kapot.” Hoewel er geen auto voorbij rijdt op de Dam, wacht het gezelschap netjes voor het rode verkeerslicht. Als de meute richting de Warmoesstraat loopt, vertelt Ged over de geschiedenis van de prostitutie in het oude Egypte en maakt hij zijn gevolg attent op de dvd’s met “oma porn”. “Oma is Dutch for grandmother.”

De zaken met lederwaren en pornofilms waar de groep langs wordt geleid, zijn volgens Ged slechts het voorspel. Iedereen is hier gekomen voor de vrouwen achter roodverlichte ramen. Op de brug bij de Oudezijds Achterburgwal weten de toeristen niet wat ze zien. Stiekempjes kijken ze in de richting van de dansende, bijna naakte prostituees. “Prostitutie is legaal in Nederland. Sinds begin dit jaar zijn de sekswerkers niet meer vrijgesteld van belasting”, vertelt Ged. “Veel vrouwen komen uit Oost-Europa. Het zijn seizoensarbeiders. Ze kunnen hier in korte tijd een vermogen verdienen.”

Dan komen de ramen met transseksuelen aan bod. Ged vertelt over de consumentenwebsites waarop prostituees worden gerecenseerd. Een pasgetrouwd stel scheidt zich van de groep af om een bezoek te brengen aan het Casa Rosso. De groep loopt nog een rondje om de Oude Kerk. Bij het Prostitutie Informatie Centrum (PIC) houdt Ged halt voor een laatste monoloog. “Deze vrouwen verdienen ons respect. In zes minuten zorgen zij voor een lach op ons gezicht.” En tot slot: “Always remember: it’s their career choice.”

Diederik Boomsma, duoraadslid van het CDA, is niet blij met dit soort tours. De informatie is “echt schandalig”. Rondleidingen over de Wallen kun je niet verbieden, geeft hij toe, maar het is “des te belangrijker” dat de gemeente dan wel de waarheid over prostitutie duidelijk maakt op haar website.

Als blijkt dat Gehrels niet meer gaat doen dan de aanpassingen op de citymarketing-website, ziet Boomsma het liefst dat tour operators en reisgidsen door de gemeente “worden aangesproken” dat ze “de realiteit onder ogen moeten brengen van mensen die de Wallen bezoeken”. Het lijkt Boomsma een goed idee om een bord aan het begin van het Wallengebied te plaatsen: “Dear Visitor. Prostitutie is legaal in Nederland, maar bezoekers moeten zich ervan bewust zijn dat het onmogelijk is om zeker te weten in welke mate sekswerkers vrijwillig voor hun beroep hebben gekozen.”

Na bijna twee uur in de kou heeft de groep van Ged genoeg prostituees aan zich voorbij zien trekken. Aan het eind van de tour wacht iedereen een shotje Jägermeister.

In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren een column over Amsterdam naar aanleiding van een tijdstip. Vandaag slaat de klok… onder nul.

Oudhollandse wintertaferelen, door Hendrick Avercamp. Foto: Wikimedia Commons

“Wie is wethouder IJs?” Het was een serieuze vraag tijdens de stadsdeelraadvergadering Centrum deze week. Na enige verwarring werd vastgesteld dat de portefeuille IJs moest vallen onder die van de stadsdeelwethouder Openbare Ruimte. Aanleiding waren de zorgen over ruwe verstoring van prille ijsvorming op de grachten. Verwoesting van de vroege ijsvloer moest koste wat kost vermeden worden, meende D66-deelraadslid Thijs Kleinpaste. “Zou het niet geweldig als we straks kunnen genieten van Avercampachtige taferelen.”, mijmerde het 22-jarige raadslid, refererend aan de Oudhollandse schilder Hendrick Avercamp. “Een scène op het ijs in 2012.”

Amsterdam zou Amsterdam niet zijn als de verantwoordelijke wethouder geen regels had om zich aan te houden. De Amsterdamse ijscodes zijn vastgelegd in de zogenoemde IJsnota uit 1979. Een gewaardeerd document dat niets aan het toeval overlaat. Bij “beginnende ijsvorming” en voorspelling van vijf nachten “minimaal nachtvorst” gaat er een vaarverbod gelden. Meting van ijsvorming is uitbesteed aan Waternet. Weersvoorspellingen aan het KNMI. “Aanhoudende dooi” is het criterium voor opheffing van het vaarverbod, zo valt te lezen in paragraaf 2.2.1. Glashelder.

Toch ging het twee winters geleden gruwelijk mis met de beginnende ijsvloer op de Keizersgracht. Een onwetende rondvaartboot boorde zich genadeloos een weg door de jonge ijskristallen. Er was nog niet genoeg nachtvorst voorspeld om een vaarverbod af te kondigen. Het leidde tot diepe verontwaardiging en schriftelijke vragen aan het stadsdeelbestuur. Was het niet mogelijk om de brandweer het geruïneerde ijs te laten herstellen? En kon de rondvaartrederij aansprakelijk worden gehouden voor de geleden schade?

Een dergelijk debacle zou Amsterdam dit jaar niet weer overkomen. Na de warmste januarimaand in driehonderd jaar, beloofde februari wel winter naar Nederland te brengen. Het kwik was nauwelijks onder nul gedaald of schaatsfanaten drongen erop aan de IJsnota van kracht te laten worden. Hoe eerder hoe liever. De frustratie was groot toen het Waterschap afgelopen dinsdag wel de gemalen stillegde en een vaarverbod afkondigde, maar in de Amsterdamse grachten nog altijd het gebruikelijke vaarverkeer navigeerde.

“We doen constant metingen om te kijken of er al ijsvorming is”, verontschuldigde een woordvoerster van Waternet zich. Dik ingepakte mannen balancerend op de kade, die onophoudelijk verifiëren of het bruine grachtenwater nog steeds waterig is. “Maar het duurt in Amsterdam gewoon altijd langer.” Een zweem van wanhoop klonk door in haar stem. Hoe graag ze ook goed nieuws wilde brengen, de meetinstrumenten van de Waternetwerkers liegen niet.  En de IJsnota is onverbiddelijk: pas bij ijsvorming worden de vaarverbodsborden gehesen.

Het verlossende woord kwam gisteren. Waternet gaf groen licht en het vaarverbod ging officieel van kracht. Wethouder IJs kon opgelucht ademhalen. Kritische vragen over ontnomen schaatsplezier waren voorlopig afgewend. Geen boot zou Thijs Kleinpaste en andere schaatsminnende Amsterdammers nog beletten straks de ijzers onder te binden en een rondje Jordaan te schaatsen.

Zij het niet op de gewenste spiegelgladde ijsvloer. De IJsnota voorziet niet in maatregelen tegen sneeuw.

Pand 14 in Zuidoost. Foto: Nadine Spronk Fotografie

AMSTERDAM, 1 februari – Cultureel platform Pand 14 in Amsterdam Zuidoost mag toch openblijven tot 2014. Het pand waarin de tijdelijke broedplaats gevestigd is, dreigde dit jaar te worden gesloopt. Buurman McDonalds, eigenaar van de grond, wilde het terrein gebruiken voor parkeerplaatsen. Nu is de vervroegde sloop afgeblazen. Dat bevestigt een woordvoerder van Rijkswaterstaat, eigenaar van het pand.

Cultureel platform Pand 14 is een horecagelegenheid, organiseert optredens en tentoonstellingen, en biedt atelierruimte aan kunstenaars. Aan de initiatiefnemers was door Rijkswaterstaat in 2010 beloofd dat ze tot 2014 gebruik mochten maken van de ruimte, tot de verbreding van de naastgelegen A9 Gaasperdammerweg van start zou gaan. Op de belofte dat Pand 14 niet voor 2014 gesloopt zou worden, kwam Rijkswaterstaat afgelopen zomer terug. Reden: McDonalds, eigenaar van het perceel waarop het pand staat, had Rijkswaterstaat verzocht om Pand 14 eerder te slopen.

Fastfoodketen McDonalds beklaagde zich bij Rijkswaterstaat over “overlast” door activiteiten door Pand 14 en drong erop aan sloop te vervroegen. Dat bevestigt een woordvoerder van Rijkswaterstaat. Een woordvoerder van McDonalds ontkent geklaagd te hebben. De grond wil de hamburgerketen volgens Rijkswaterstaat gebruiken voor extra parkeerplaatsen. McDonalds onthoudt zich van verder commentaar.

De gemeente was niet blij met de vervroegde sloop van Pand 14. Volgens wethouder Maarten van Poelgeest (Ruimtelijke Ordening, GroenLinks) heeft Pand 14 een “pioniersfunctie” en draagt als broedplaats bij aan de “gewenste transformatie” van bedrijventerrein Amstel III. Hij ontkent dat Pand 14 voor overlast zorgt. Navraag door de wethouder bij politie leert dat er “geen meldingen van overlast” zijn, en na controle is gebleken dat de beveiliging van Pand 14 “in orde” is. De gemeente heeft formeel geen zeggenschap over het pand, maar desondanks heeft Van Poelgeest er bij Rijkswaterstaat op aangedrongen om Pand 14 pas in 2014 te slopen. Volgens de woordvoerder van Rijkswaterstaat waren de argumenten van de gemeente “overtuigend”, waarop besloten is 2014 toch als sloopjaar te handhaven.

Pand 14 kreeg afgelopen zomer een evenementenvergunning, die in feite een legalisering is van de activiteiten die al enkele jaren werden georganiseerd toen het pand nog gekraakt werd. De gemeente heeft het cultureel centrum gelegaliseerd, omdat het aansluit bij de plannen om Amstel III aantrekkelijker te maken. Dit bedrijventerrein, het gebied tussen de Amsterdam ArenA en academisch ziekenhuis AMC heeft al een tijd te kampen heeft met leegstand.

Pand 14 mag nu openblijven tot het pand gesloopt wordt om de uitbreiding van de A9 mogelijk te maken, zoals in de oorspronkelijke plannen is overeengekomen. De initiatiefnemers van Pand 14 zeggen blij te zijn met het resultaat. “Gelukkig is de gemeente zich ermee gaan bemoeien”, zegt Staas Lucassen, één van de initiatiefnemers. “Als kleine partij hadden wij het nooit gered.” Pand 14 maakt plannen om komende maanden uit te breiden, met meer doordeweekse activiteiten en opening van een terras in het voorjaar.

Amsterdam, 1 februari – Stefano L. (20) is maandag veroordeeld tot vijftien jaar gevangenisstraf voor moord op zijn vriend Quincy (16). De toen achttienjarige L. schoot in september 2010 vijfmaal op het slachtoffer na een woordenwisseling over een gebroken duim.

Foto: Alvimann (MorgueFile)

De rechter rekent het de verdachte extra zwaar aan dat hij het leven van zijn ‘vriend’ op een “onvermoeds moment”, na een “futiele ruzie”, beëindigd heeft. Wel is er strafvermindering toegepast, omdat de verdachte op het moment van de moord “nog niet volledig uitgerijpt” was: hij was op het moment van het delict pas 18 jaar. De rechter heeft hem vijftien jaar onvoorwaardelijke celstraf opgelegd.

De vrienden hadden op 2 september 2010 ruzie gekregen. De verdachte vond dat Quincy ervoor had gezorgd dat L.’s duim was gebroken bij een scooterongeluk eerder die week. Hij was gefrustreerd dat Quincy hem niet financieel wilde compenseren voor de gebroken duim. In een huis in Amsterdam vuurde L. vervolgens minimaal vijf kogels af op het slachtoffer, waarschijnlijk met een omgebouwd gaswapen. De jongen overleed dezelfde dag in het VU Medisch Centrum.

Volgens de rechter heeft Quincy de verdachte tot het laatste moment vertrouwd en zou hij na de schoten nog hebben gevraagd of het echt waar was dat zijn ‘maatje’ hem had neergeschoten. L. ontkent schuld.

Ondanks de ontkenning van L. acht de rechter de moord bewezen. In een afgetapt telefoongesprek in straattaal tussen L. en een derde vriend, kort na de moord, beschuldigt die vriend L. van de moord.

Twee mensen waren getuige van de moord. Een andere persoon verklaarde dat L. hem vlak na de moord had bezocht en zou hebben gezegd dat hij iemand had neergeschoten.

Amsterdam, 1 februari – Bouwprojecten in Amsterdam lopen door de economische crisis vertraging op. Er is geen geld bij corporaties en de overheid om dure gebouwen neer te zetten. Braakliggende kavels worden nu aan buurtbewoners en initiatiefnemers aangeboden om het gebied tijdelijk een nieuwe bestemming te geven.

Braakliggende terreinen in Amsterdam: ruimte voor creatief gebruik. foto:rood.amsterdam.sp.nl

De gemeente Amsterdam ziet graag dat braakliggende kavels een tijdelijke functie krijgen. Zo werd in overleg met het stadsdeel Nieuw-West op 26 januari een avond georganiseerd om bewoners te laten nadenken over een braakliggend stuk terrein aan de Sloterplas. Ook wordt 3,6 hectare van het Zeeburgereiland voor één euro tien jaar verhuurd aan iemand met een creatief idee. “Op sommige terreinen is flink gesloopt om erop te bouwen en dat heeft soms pijn gedaan in de buurt. Het zou mooi zijn om de mensen de ruimte tijdelijk terug te geven”, zegt Barbara Ponteyn, planoloog van de Dienst Ruimtelijke Ordening (DRO).

“Iedereen met een goed initiatief kan in aanmerking komen om een kavel tijdelijk in te vullen”, zegt Ponteyn. “Er is geen gemeentelijk beleid dat bepaalt dat er hier een moestuin moet komen en daar een natuurspeelplaats.” Het restaurant/café Hannekes Boom langs het IJ en het Magneetfestival op het Zeeburgereiland in augustus en september 2011 zijn voorbeelden van initiatieven die tot op heden tot stand zijn gekomen. “Ook zijn we bijvoorbeeld bezig met een doolhof van bamboe in Amsterdam Zuidoost”, zegt Ponteyn.

Amsterdam heeft ongeveer 150 hectare braakliggend terrein. Deze kavels liggen voornamelijk bij Zeeburg, IJburg, de ZuidAs, Nieuw-West en bij station Sloterdijk. Plekken waar de grote bouwprojecten van de stad door geldgebrek niet meteen door kunnen gaan. 25 hectare (26 kavels) is direct beschikbaar voor creatieve initiatieven. Zeventig hectare komt mogelijk binnen een paar jaar vrij. 52 hectare is inmiddels ingevuld met tijdelijke initiatieven.

In juni 2011 publiceerde de Dienst Ruimtelijke Ordening een kaart van braakliggende kavels in Amsterdam. “Zowel vanuit de samenleving, de wijkaanpak als de gemeentepolitiek was er een roep voor een kaart met meer gegevens”, zegt Ponteyn. “De kaart is gemaakt om geïnteresseerden te laten zien waar er braakliggende terreinen liggen, hoe het staat met de beschikbaarheid van de stukken grond en met wie er contact opgenomen kan worden voor plannen.”

De braakliggende kavels in Amsterdam. Groen is direct beschikbaar Foto: gisdro.nl

Het doel van de gemeente is volgens Ponteyn om de kwaliteit van de leefbaarheid van de stad te verbeteren. “Een kavel waar een tijdelijke invulling voor is, is altijd beter dan dat een kavel braak ligt. Maar we willen de insteek echt ‘bottom-up’ houden: de initiatieven moeten vanuit de samenleving komen, niet vanuit de gemeente. En het feit dat de gemeente geen geld heeft speelt daarin wel mee, maar het is ook een manier om creativiteit in Amsterdam te stimuleren.”

Een belangrijk aspect is wel dat de initiatiefnemer wel zelf geld mee moet brengen. Ponteyn:  “er is geen gemeentelijk potje voor braakliggende terreinen. Er zijn wel zeer beperkte budgetten vanuit bestaande potjes als de wijkaanpak en de buurtbudgetten, maar daar moeten de stadsdelen over beslissen.”

De stadsdelen zijn verantwoordelijk voor de braakliggende terreinen in hun gebied. Adri Hofstra, projectmanager van het stadsdeel Nieuw-West, ziet graag dat er ideeën komen vanuit bewoners. “Nieuw-West maakt er een punt van en het is mooi dat er initiatieven komen. Wij gaan dan in overleg en kunnen dan de randjes van de regelgeving opzoeken van wat wel en wat niet mag. Veel geld om te helpen is er bijna niet.”

DRO is in overleg met het Rijk om de regelgeving voor de tijdelijk braakliggende terreinen te versoepelen, zegt Ponteyn. “We willen de regelgeving voor bijvoorbeeld de ontheffing van het bestemmingsplan voor deze terreinen verruimen van vijf naar tien jaar. Dus als je horeca op zo’n plek wil, maar in het bestemmingsplan staat dat mensen er moeten wonen, dan willen we een tijdelijke vergunning voor horeca makkelijker maken. Maar ook dat gaat in samenspraak met het Rijk.”

In 2011 zijn honderd initiatieven voor tijdelijk gebruik bij de stadsdelen ingediend, verspreid over veel verschillende kavels. De ZuidAs, waar zes kavels braak lagen en er vier zijn ingevuld, is volgens adjunct-directeur Robert Dijkmeester van het project ZuidAs heel aantrekkelijk. “Er komen hier veel mensen en we krijgen veel positieve reacties.” Een speciale commissie kijkt naar de initiatieven voor de kavels en kijkt naar of een plan bij de omgeving past. “We hebben nu hier een golfbaan, dat past goed bij de doelgroep.”

Toch zijn er ook gebieden waar er moeilijker initiatieven van de grond komen. Het gebied Teleport, rondom station Sloterdijk, is een ingewikkelder gebied om kavels te vergeven. “Sommige kavels staan al jaren leeg, vanaf het moment dat Teleport gestart werd. Die liggen nu eenmaal niet op de aantrekkelijkste plekken”, zegt Delphine van Wageningen, projectmanager van de regio Teleport.

Van de honderd initiatieven zijn er maar een aantal die uitgevoerd kunnen worden. “We kiezen natuurlijk zorgvuldig wat bij de buurt past”, zegt projectmanager van Nieuw-West Hofstra. Ook Ponteyn is het daarmee eens. “We bieden de ruimte om nieuwe dingen uit te proberen, maar mensen moeten wel een goed plan hebben.”

AMSTERDAM, 27 januari – Deelraadslid Serdar Akyol van GroenLinks Nieuw-West beticht zijn voormalige fractievoorzitter van leugens. Akyol stapte woensdag uit de fractie vanwege problemen met fractievoorzitter Avni Turgut en verschillende bestuursleden.

Volgens Turgut was de situatie in de fractie onhoudbaar, omdat Akyol vaak niet bij vergaderingen was, afspraken niet nakwam en zijn aandacht niet bij de politiek lag. Tegen Het Parool zei Turgut gisteren dat Akyol training was aangeboden om te leren hoe hij met zijn rol als volksvertegenwoordiger om moet gaan. “Leugens”, aldus Akyol.

Afbeelding: GroenLinks-logo

Akyol is de tweede in nog geen jaar die de fractie verlaat na een ruzie. Turgut is het enige overgebleven lid van de fractie. In juni 2011 vertrok Martie Spork vanwege “een gebrek aan wederzijds vertrouwen”. Ze ging door als eenmansfractie. Ook Akyol geeft zijn zetel niet op en gaat zelfstandig verder.

Spork gaf vandaag te kennen dat haar vertrek destijds vooral te maken had met het optreden van Turgut. Ook is ze van mening dat de fractie geen goede begeleiding heeft gekregen. Volgens Turgut wordt er echter standaard coaching aangeboden, zowel door de partij als door de gemeente. “Of zij er gebruik van maken, dat is een tweede. Nu denk ik: hadden we het maar verplicht gesteld.”

Turgut noemde Akyol gisteren in Het Parool “licht ontvlambaar” en zei dat Akyol “snel boos en emotioneel wordt als hij kritiek krijgt”. Akyol is er niet blij met het commentaar en herkent zich bovendien niet in de kritiek. “Ik ben vrijwilliger, voetbaltrainer, ondernemer, ik heb personeel rondlopen. Als ik altijd boos zou zijn, dan zou mij dat toch nooit lukken?”, zegt Akyol, die zijn shoarmazaak in Nieuw-West verkocht om de schijn van belangenverstrengeling tegen te gaan. Voor Turgut was het noodzakelijk om in het dagblad de redenen van de breuk toe te lichten. “We moeten verantwoording afleggen aan onze leden en kiezers.”

“Begin december hadden we een fractievergadering. Akyol liep boos weg”, vertelt Turgut. “Hij dreigde toen al dat hij voor zichzelf zou beginnen. Ik heb toen meteen een bemiddelaar van de partij ingeschakeld.” Sinds december hadden de twee geen contact meer met elkaar. “Het bestuur en ik hebben wel initiatief daartoe genomen. Er zouden twee gesprekken zijn, maar bij het tweede kwam hij niet opdagen”, zegt Turgut.

Akyol bestrijdt dat hij wegbleef bij het gesprek. De partij verwijt hij niets. “Ze hebben genoeg gedaan om te bemiddelen. GroenLinks blijft mijn partij.” Om als eenmansfractie door te kunnen gaan, heeft hij wel zijn lidmaatschap opgezegd.

NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag: Jan Paternotte (27), sinds oktober 2011 fractievoorzitter van D66 en daarnaast masterstudent Europees Recht.

AMSTERDAM, 27 januari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen. Waar valt nog wat te halen? Wat kiest het college? Waarvoor strijdt de oppositie?

Waarop kan wat D66 betreft nog bezuinigd worden in Amsterdam?
Jan Paternotte: “De Rode Loper moeten we versoberen. Dat is een project voor het opknappen van de straat tussen Centraal Station en het Weteringcircuit, waar dertig miljoen heen gaat. De gemeente moet het gebied wel opknappen tot een mooie boulevard met bankjes en bomen, maar niet met heel dure materialen en grote frutsels die mensen niet in eerste instantie op zullen vallen. En er staan allemaal fonteintjes ingepland langs de route.”

Jan Paternotte. Foto: Jean-Pierre Jans

Moet er worden bezuinigd op de Olympische ambitie?
“Natuurlijk. Ik denk dat we in Nederland taken moeten verdelen. Toen Amsterdam in 2010 de Giro d’Italia organiseerde had Rotterdam de Tour de France, waar toch wat meer mensen naar kijken. Rotterdam is de stad die zich profileert als sportstad, Amsterdam als cultuurstad. Dat is op zich een heel goede verdeling. Het probleem is dat Amsterdam nu meer geld uitgeeft aan de Olympische ambitie dan het Rijk nu doet. En als Nederland er niet achter staat, is de kans zeer klein dat de Olympische Spelen naar ons land komen.”

Dat geld is ook bedoeld voor ontwikkeling van sport in Amsterdam.
“Ja, dat is de draai die wethouder Van der Burg (sport, VVD) probeert te maken. Er gaat nu anderhalf miljoen naar de verbouwing van het Olympisch Stadion om dat klaar te maken voor het EK atletiek in 2016. En in 2016 gaan er in het kader van het ‘breedtesportprogramma’ heel veel jongeren in de VIP-lounge zitten kijken naar sport. Dat is eigenlijk helemaal niet zo goed want dat doen ze natuurlijk met popcorn. Ik geloof niet dat er minder jongeren zouden gaan sporten als wij het EK atletiek niet zouden organiseren.”

Wat vindt u van de bezuinigingen die de gemeente het afgelopen jaar heeft doorgevoerd?
“De gemeente bezuinigt op kunst en cultuur, een sector die juist geld oplevert. De cultuursector levert jaarlijks 500 miljoen euro welvaartswinst voor Amsterdam op. En misschien wordt op musea niet zo veel bezuinigd, maar wel op het grote aanbod van theaters, het Concertgebouw, het Nationaal Ballet, de Opera. Die bezuinigingen gaan uiteindelijk ten koste van de positie van Amsterdam als hoogwaardige cultuurstad.
“Veel andere landen stoppen juist in deze tijd van crisis meer geld in kunst en cultuur. Engeland is een goed voorbeeld, dat heeft de kunstbegroting opgevoerd als enige van alle begrotingen, omdat kunst en cultuur een goed promotiemiddel zijn.”

Amsterdam bezuinigt acht miljoen extra op de grote cultuurinstellingen.
“Ja, dat is erg. Het is vooral erg dat vorige week burgemeester Van der Laan zei dat Amsterdam vanuit het rijk een ‘grimmige wind’ voelt, maar dat Amsterdam tegelijkertijd net zo hard bezuinigt. Naar verhouding bezuinigt het Rijk met zeventig miljoen euro bezuinigingen maar ietsje meer dan Amsterdam. Wie is er dan grimmig bezig?”

Achter welke bezuinigingen die het college heeft doorgevoerd staat D66 wel?
“Wij staan volledig achter de bezuinigingen op personeel en organisatie. Alleen de gemeente slaagt er niet in om die door te voeren.”

Waarom niet?
“Dat is niet helemaal duidelijk, maar in 2011 hoefde de gemeente slechts 14 miljoen euro te bezuinigen op het eigen personeel. In september 2011 was daarvan nul gerealiseerd, nul miljoen. De VVD was in hun campagne voor het snijden in eigen vlees, maar wethouder Van der Burg (Personeel en Organisatie, VVD) zei in november in Metro nog dat hij er alles aan zou doen om niemand te ontslaan. Oftewel: de tegenstelling tussen de campagne en wat hij doet als wethouder, is gigantisch.
“Het probleem is misschien dat hij niet mag van zijn collegepartners, maar daarom zit het personeelsbeleid helemaal vast. De PvdA is natuurlijk bang om maatregelen te nemen die de SP asociaal zal noemen, zoals mensen ontslaan.”

Kan D66 invloed uitoefenen op voorstellen van het college?
“Ja, af en toe. Maar over het algemeen houden de collegepartijen elkaar in een soort houdgreep.
“Wat Amsterdam trouwens wel goed doet, is investeren in het basisonderwijs. Daar wordt niet op bezuinigd. Dat is ook heel verstandig, maar misschien zou er zelfs meer geld naartoe moeten. De Amsterdamse arbeidsmarkt is namelijk verdeeld in twee delen. Er is veel vraag naar hoogopgeleiden en weinig vraag naar laagopgeleiden, omdat er weinig productiearbeid is. Dat kan opgelost worden met meer beroepsopleidingen voor de onderkant van de arbeidsmarkt. Er is al een Schiphol College, maar zoiets willen wij voor meer sectoren. Horeca is daarvan een goed voorbeeld. De haven ook, er is geen Haven College bijvoorbeeld. De gemeente investeert daar niet in.”

Er was tot januari een Haven College, maar dat is dichtgegaan, omdat er geen vraag naar was vanuit het bedrijfsleven.
“Omdat er geen vraag naar was vanuit de haven? Serieus?” Paternotte pakt zijn iPhone en maakt een notitie. “Dat ga ik eens even met mijn woordvoerder bespreken.”

AMSTERDAM, 27 januari – Feesten met meer dan 2000 bezoekers zijn dit jaar tijdens Koninginnedag niet meer toegestaan in en bij het centrum. Organisatoren moesten daarom op zoek naar nieuwe locaties aan de rand van de stad. Binnen een maand is bekend op welke locaties de grote Koninginnedagevenementen in Amsterdam dit jaar plaatsvinden. Dat zegt de woordvoerder van burgemeester Van der Laan.

Koninginnedag in Amsterdam. Foto: DirkvdM via Wikimedia Commons

De grotere feesten Loveland, SLAM!FM, GirlsLoveDJ’s en Apenkooi moeten dit jaar verhuizen. Van der Laan verbood deze evenementen op locaties in en dicht bij het centrum, omdat die volgens de burgemeester een “landelijke aantrekkingskracht” hebben. In 2011 vierden 800.000 mensen Koninginnedag in Amsterdam. Dat vindt de gemeente te veel. “We gaan niet wachten tot de eerste dode is gevallen,” aldus de woordvoerder van Van der Laan. Deze week werd bekend dat het Radio 538-feest, dat vorig jaar 300.000 bezoekers trok, niet door zal gaan.

Tom Veldhuis, managing partner van het feest Apenkooi dat vorig jaar voor de vijfde keer op het Marie Heinekenplein in de Pijp werd georganiseerd, ontkent dat het feest veel bezoekers van buiten de stad trekt. “Dat geldt misschien voor het evenement dat Radio 538 organiseert op het Museumplein. Maar op ons feest komen vooral Amsterdammers af.” Als de vergunning rond komt wijkt Apenkooi uit naar het NDSM-terrein op Amsterdam Noord, aldus Veldhuis. De organisatie GirlsLoveDJ’s krijgt daar een podium. Dat bevestigde Veldhuis gisteren. 

Ook Rachelle Leijting, woordvoerder van het dancefeest Loveland, benadrukt het Amsterdamse karakter van hun evenement. Vorig jaar werd Loveland in het Wertheimpark in het centrum georganiseerd. “We waren boos en teleurgesteld dat we op zoek moesten naar een andere locatie. We hadden echt het idee dat we dit feest voor de stad organiseerden,” aldus Leijting. Loveland heeft een vergunning aangevraagd voor een evenement in het Oosterpark. SLAM!FM, dat voorheen op het Rembrandtplein zat, wil naar het Java-eiland in stadsdeel Oost of naar de Zuidas.

Waarschijnlijk zullen er hekken om het feestterrein gezet worden, om het aantal bezoekers te reguleren. Zowel Leijting als Veldhuis sluit niet uit dat bezoekers straks een toegangskaartje moeten aanschaffen om binnen te komen. “We denken aan een symbolisch bedrag. Of het toegangsbewijs zou bijvoorbeeld inclusief een aantal consumpties zijn,” aldus Veldhuis. De typische K0ninginnedagsfeer gaat dan misschien verloren, denkt Leijting. Het evenement gaat meer lijken op een “minifestival”.

Foto: Felix Poortman (Flickr)

Op 5 februari 2011 kon er bij Multi-Vlaai in Diemen van de grond worden gegeten. Een 21-jarig heethoofd gooide vlaaien door de winkel en zou een medewerkster hebben mishandeld. Gisteren veroordeelde de politierechter hem tot zeventig uur werkstraf en twee weken voorwaardelijke gevangenisstraf.

AMSTERDAM, 27 januari – De taarten lagen op 5 februari vorig jaar letterlijk voor het oprapen, in het Diemense filiaal van gebakketen Multi-Vlaai. Een jongen was met een brandende sigaret tussen zijn vingers de winkel aan het Claas van Maarssenplein binnengestapt. Een medewerkster van de zaak, niet geheel ontoevallig zijn ex-vriendin, verklaart dat hij de peuk in haar oog probeerde uit te drukken. Ook zou hij het meisje aan het haar hebben getrokken, op de grond hebben geduwd en enkele rake trappen hebben verkocht. Vervolgens ging hij over tot het vernielen van vlaaien, potten, plantenbakken, posters en reclamemateriaal van Multi-Vlaai.

Vandaag, bijna een jaar later, heeft de verdachte zijn woordje klaar voor de politierechter in Amsterdam. Gedurende de hele zitting houdt Ramazan Y. (21), klein van stuk, zijn zwarte bomberjack aan. “Ik wilde haar geen pijn doen, dus heb ik mijn boosheid op de goederen afgereageerd.” Hem wordt een poging tot zware mishandeling en vernieling ten laste gelegd.

Zijn voorbije vlam en een andere medewerker van Multi-Vlaai die in de winkel aanwezig was, verklaren dat Y. die bewuste dag al driftig was toen hij binnenkwam. Y. ontkent: “Ik wilde gewoon rustig met haar praten. Zij had daar geen zin in en duwde me weg. Daarbij is mijn sigaret op de grond gevallen.” Wel geeft hij toe dat hij het meisje op de schoenen heeft getrapt. “Dat ze niet met me wilde spreken, maakte me kwaad. Maar ik heb haar niet omver geduwd of aan haar haren getrokken. Ze viel vanzelf om.”

Als de rechter hem vraagt of hij wil laten zien hoe je precies iemand op de schoenen trapt, reageert de verdachte verbaast. Even later geeft hij een demonstratie. “Ik schopte tegen haar schoenen, omdat ik haar lichaam niet wilde raken.” Toch zegt het meisje zich bezeerd te hebben: ze verwondde haar rechterhand, had een bloeduitstorting in haar arm en pijn in haar nek en rug. Y., die van de kinderrechter al eens een werkstraf kreeg opgelegd voor bedreiging, denkt dat zijn ex hem in de maling neemt. “Na alles wat er gebeurd is, vindt zij het prettig als ik een hoge straf krijg.”

De officier van justitie vindt de getuigenverklaringen van het meisje en haar collega overtuigender dan de gang van zaken zoals Y. die schetst. Hij rekent het de verdachte zwaar aan dat zijn ex-vriendin blind had kunnen worden door de sigaret en acht een poging tot het aanbrengen van zwaar lichamelijk letsel bewezen. Dat er die middag vlaaien en andere artikelen gesneuveld zijn, staat volgens hem eveneens buiten kijf.
De officier eist een voorwaardelijke gevangenisstraf van twee weken met een proeftijd van twee jaar, naast een werkstraf van honderd uur met reclasseringstoezicht. Hij wil Y. bovendien verplichten tot een training om hem van zijn opvliegende karakter af te helpen, naar een advies van de reclassering.

Advocaat Sikkema, die Y. vandaag bijstaat, schuift zijn telefoon terzijde en neemt het woord. Het advies in het reclasseringsrapport over zijn cliënt noemt Sikkema gedateerd. “Er zijn in de tussentijd een hoop goede, positieve dingen veranderd in zijn leven. Daarom lijkt het mij niet nodig om hem op zo’n agressietraining te sturen.”
Hij twijfelt er niet aan dat Y. de Multi-Vlaai op zijn kop heeft gezet. “Maar om nu te zeggen dat hij die sigaret in het oog van het meisje wilde laten belanden, daarvoor is het bewijs te summier. Ik zou het dan ook bij ‘eenvoudige mishandeling’ willen houden.”

Dan is het aan de rechter om een vonnis uit te spreken. Net als de officier gelooft hij het slachtoffer en haar collega op hun woord. Y. stond volgens hem zo dicht bij het meisje, dat zij zich niet kan hebben vergist in de bestemming van de sigaret. “Het reclasseringsrapport is inderdaad gedateerd, maar wat overeind blijft staan is het zojuist nog toegegeven agressieprobleem.” Onder een behandeling komt Y. dan ook niet uit. De rechter veroordeelt hem tot een gevangenisstraf van twee weken voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar en zeventig uur werkstraf. “Omdat het allemaal wat langer geleden is, vind ik honderd uur aan de hoge kant”, luidt het argument.

Y. knikt. Hij lijkt in zijn straf te berusten als hij met kalme passen de zaal verlaat. Een advocaat op de publiekstribune schrikt wakker uit zijn hazenslaap.

UvA. Foto: Wikimedia Commons

Als het aan Den Haag ligt, gaan Nederlandse universiteiten meer samenwerken. Ook de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Vrije Universiteit (VU) halen de banden aan. Wat levert samenwerking tussen de UvA en de VU eigenlijk op? En welke nadelen brengen een intieme verbintenis tussen de twee met zich mee?

AMSTERDAM, 27 januari – Samenwerking is de enige manier om genoeg geld voor onderzoek en onderwijs bij elkaar te harken, stellen voormannen Paul Doop (UvA) en René Smit (VU) tijdens een debat in Pakhuis de Zwijger afgelopen woensdag. “En samenwerking moet natuurlijk ook bijdragen aan de kwaliteit van onderwijs en onderzoek”, laten ze niet na te vermelden. Maar veelvuldige herhaling van dit mantra kan de bottom line niet verhullen: samenwerking gaat over euro’s.

De VU. Foto: Wikimedia Commons

Nederlandse universiteiten moeten zich scherper profileren en meer samenwerken, vindt staatssecretaris Halbe Zijlstra (Hoger Onderwijs, VVD). Door samenwerking kunnen kleine onderzoeksgebieden overeind gehouden worden, en generen universiteiten meer geld. “Strategische allianties aangaan”, heet dat in Den Haag. Een verstandshuwelijk, heet dat in de volksmond. De twee Amsterdamse universiteiten verkennen de mogelijkheden.

Op de UvA ontstond vorige week een kleine rel toen bekend werd dat docenten klassieke talen David Rijser en Piet Gerbrandy geen vaste aanstelling krijgen. De twee hadden een tijdelijk contract, maar was een vaste aanstelling beloofd, schrijft Folia Magzine. De samenwerking tussen de UvA en de VU zou één van de redenen zijn dat de twee het veld moeten ruimen. Frank van Vree, decaan van de Faculteit der Geesteswetenschappen, zegt dat vanwege onduidelijkheid over samenwerking tussen de UvA en de VU geen besluit genomen kon worden over een vaste aanstelling voor Rijser en Gerbrandy. Nu samenwerking vaststaat, wordt duidelijk welke vacatures worden vrijgegeven. “Dan komt uiteraard ook de positie van de twee docenten weer ter bespreking”, zegt Van Vree. De twee docenten hadden ondertussen al bezwaar aangetekend. Dinsdag vond een hoorzitting plaats. De betrokkenen willen niet inhoudelijk op de zaak ingaan.

De innigste verstrengeling tot nu toe tussen de twee is de gemeenschappelijke tandheelkundefaculteit, Acta. Eén opleiding in één gebouw, gerund door zowel UvA- als VU-personeel. Daarnaast bieden de universiteiten gezamenlijke bèta-masters aan, onderbracht in de gemeenschappelijke Amsterdam Graduate School of Science (AGSS). Er wordt bekeken of samenwerking op bachelorniveau op dit vlak ook mogelijk is. Maar samenwerking is niet voorbehouden aan de bèta’s. De alfafaculteiten van de UvA en de VU gaan hun krachten bundelen op het gebied van oudheidsstudies en archeologie, in het nog op te richten Amsterdam Centre for Ancient Studies and Archeology (Acasa). Het is deze voorgenomen samenwerking die klassieke talendocenten David Rijser en Piet Gerbrandy mogelijk hun baan kost (zie kader).

Over de baten van de samenwerking zijn de twee bestuursvoorzitters het in grote lijnen eens. Zo is krachtenbundeling onvermijdelijk om kleine studies “in de lucht te houden”, zegt VU-topman Smit. Als voorbeeld noemt hij de studies chemie en natuurkunde. Samenwerking maakt het aanbod bovendien diverser: het moet voor studenten mogelijk worden om vakken te ‘shoppen’ bij de andere universiteit, legt Doop uit. Het leidt tot hoon in de zaal. “Nu al moet je als student aan tienduizend touwen trekken om een vak te volgen bij een andere faculteit. Laat staan bij een andere universiteit”, zegt een student. De bestuurders geven toe dat er organisatorisch nog een één en ander verbeterd kan worden, maar laten zich daardoor niet ontmoedigen.

Op het vlak van onderzoek opent samenwerking ook deuren, denken de voorzitters. Naar duur, ingewikkeld onderzoek en een hoge notering op internationale rankings. Maar ranglijstjes mogen van mededebater Ewald Engelen, UvA-hoogleraar financiële geografie, geen argument zijn. Kleine universiteiten als Oxford en Cambridge voeren die lijstjes nog altijd aan, grootte is geen kwaliteitsgarantie. Bovendien, vindt Engelen, is de aanwezigheid van twee universiteiten in één stad is een rijkdom, die studenten keuzevrijheid biedt. De scheiding tussen de twee moet gekoesterd worden, in plaats van weggevaagd.

Maar, Engelens argumenten ten spijt, de scherpe scheiding tussen de twee Amsterdamse instellingen wordt waarschijnlijk alleen maar minder. “Den Haag schreeuwt om samenwerking”, zegt Doop. Dus samenwerken zullen ze. Samenwerkende universiteiten krijgen meer geld dan andere, legt Doop uit, en dat geld gaan de UvA en de VU binnenhalen. “Zo competitief zij we dan ook wel weer”, bekent hij. “Zorgvuldigheid gaat voor snelheid. Maar we moeten ook handelen.”

Foto: Mary R. Vogt (MorgueFile)

Het potje van het Amsterdamse Jeugdsportfonds was vorig jaar al in augustus op. Daardoor kon het fonds in 2011 voor het eerst niet voldoen aan alle verzoeken om kinderen uit arme gezinnen te laten sporten. “Er is structureel meer geld nodig vanuit de gemeente”, zegt Harrie Postma van Jeugdsportfonds Nederland.

AMSTERDAM, 25 januari – Alle kinderen moeten kunnen sporten. Zo luidt het motto van Jeugdsportfonds Nederland, dat aan kinderen uit minimahuishoudens een bijdrage verstrekt voor contributie en sportmaterialen. In augustus vorig jaar moest de Amsterdamse tak van het fonds een aanvraagstop afkondigen omdat er niet genoeg geld beschikbaar was om alle verzoeken te honoreren. “Onverteerbaar”, vindt Harrie Postma van Jeugdsportfonds Nederland.

Personen die professioneel betrokken zijn bij de opvoeding, begeleiding of scholing van kinderen die onder de armoedegrens leven, kunnen bij het Jeugdsportfonds een aanvraag indienen. Volgens Postma, manager fondsenwerving bij de stichting, was het aantal aanvragen in Amsterdam met 1.343 in de eerste helft van 2011 groter dan ooit. Maar daarmee was het budget voor 2011 verbruikt. Een jaar eerder werden nog 3.070 aanvragen gehonoreerd, wat mogelijk was door een eenmalige verdubbeling van subsidie in 2009.

Het werk van het Jeugdsportfonds wordt in Amsterdam voor circa 80 procent gefinancierd met een subsidie van de Dienst Werk en Inkomen (DWI), in het kader van het armoedebeleid van de gemeente. In 2011 ontving de stichting van het DWI 260.000 euro. Dit jaar kan het Jeugdsportfonds op hetzelfde bedrag rekenen. Voor de resterende 20 procent is het fonds afhankelijk van giften van bedrijven, verenigingen en particuliere donateurs. De contributie van een op de vijf kinderen wordt uit zulke giften betaald.

Jeugdsportfonds:
- Jeugdsportfonds Nederland is in 1998 opgericht in Amsterdam met als doel kinderen van minima middels een financiële bijdrage te laten sporten
- De stichting opereert inmiddels in 120 van de 415 Nederlandse gemeenten
- Het kost gemiddeld 250 euro om een kind een jaar lang te laten sporten
- In 2011 konden dankzij het Jeugdsportfonds landelijk 18.839 kinderen sporten, in 2010 waren dat er 19.640
- In Amsterdam zijn in 2011 1.329 kinderen geholpen, tegenover 3.070 in heel 2010
- Door tegenvallende inkomsten moest Jeugdsportfonds Amsterdam in 2011 voor het eerst een zogenoemde ‘aanvraagstop’ afkondigen
- Ook in Zwolle en Rotterdam was een aanvraagstop nodig
- Om in aanmerking te komen voor een vergoeding van het Amsterdamse Jeugdsportfonds moeten ouders de Scholierenvergoeding, een andere bijdrage van de Dienst Werk en Inkomen (DWI) voor gezinnen die leven op bijstandsniveau, al volledig hebben benut

“Door de economische crisis hebben meer gezinnen in de onderlaag het moeilijk gekregen”, zegt Postma. Meer mensen doen een beroep op het Jeugdsportfonds, terwijl de inkomsten tanende zijn. “Het is in deze tijd moeilijker om gelden uit de particuliere sector te verwerven. Ook bedrijven zitten op de centen.”

Om het tekort op te vangen, steekt het Amsterdamse fonds meer energie in het werven van sponsors. Zo worden de meer draagkrachtige sportclubs benaderd om Jeugdsportfonds-kinderen financieel te adopteren. Ook wordt hard gewerkt aan het opstarten van een ‘vriendennetwerk’ met als doel bedrijven aan het Jeugdsportfonds te binden.
Daarnaast zijn de zogenoemde ‘spelregels’ van de stichting bijgesteld. De maximale bijdrage voor kinderen tot zestien jaar is bijvoorbeeld verlaagd van 225 euro naar 200 euro. Voor kinderen tussen de zestien en de achttien jaar draagt de stichting nu maximaal 100 euro in plaats van 225 euro bij. Jongeren op deze leeftijd kunnen zelf ook al wat bijverdienen, redeneert het fonds.

De genomen maatregelen lossen de problemen tijdelijk op, aldus fondswerver Postma. Om elk kind dat in aanmerking komt voor een bijdrage van het Jeugdsportfonds te laten sporten, moet er structureel meer geld beschikbaar komen vanuit de gemeente. “We zouden wel vijfduizend Amsterdamse kinderen uit arme gezinnen kunnen helpen”, zegt Postma. “Maar daarvoor is het geld dat we jaarlijks krijgen uit het minimumbeleid niet afdoende.”

In Rotterdam ontving het Jeugdsportfonds recentelijk een groot bedrag uit de gemeentelijke sportbegroting. Dat zou Postma ook graag zien gebeuren in Amsterdam. “Vergeet niet dat we ook een bijdrage leveren aan het verenigingsleven door kinderen lid te maken. Een aanvullende subsidie uit het potje Sport en Recreatie lijkt mij een logische stap.”

Postma ziet kansen voor een intensievere samenwerking met wethouder Eric van der Burg (VVD, Sport en Recreatie). “Problemen zoals obesitas onder kinderen kunnen we samen te lijf gaan. Via onze contacten met het onderwijs, jeugdzorg en welzijnsinstellingen valt een groot deel van de doelgroep te bereiken.”

Een woordvoerder van wethouder Van der Burg laat weten dat er in de tijd van de bezuinigingen bij de gemeente “absoluut geen ruimte bestaat voor een extra bijdrage”. Op de sportbegroting zijn volgens haar geen middelen beschikbaar voor de bestrijding van armoede. Wel moedigt Sport en Recreatie een verbinding aan tussen het Jeugdsportfonds en activiteiten die sport onder kinderen stimuleren, zoals JUMP-in.

Een deel van het geld dat de gemeente Amsterdam steekt in sportstimulering, kan volgens Postma beter besteed worden aan het Jeugdsportfonds. “Bij ons is een enorme groep te vinden die helemaal niet gestimuleerd hoeft te worden, maar sport simpelweg niet kan betalen.”

Geen bier en bitterballen meer voor gemeenteraadslid Maarten Poorter (PvdA). In ieder geval komend half jaar niet. Hij wil aandacht vragen voor kinderobesitas door zelf tien kilo af te vallen in zes maanden. Het is niet zijn eerste afvalpoging: “Ik jojo”, bekent Poorter, die 110 kilo weegt. Hij is nu een week bezig. “Eén keer had ik ’s nachts heel erg honger. Toen heb ik een banaan gegeten.”

Foto: Maarten Poorter

Poorter (33) heeft een Body Mass Index (BMI) van 31. Iemand met een BMI, de index die aangeeft of iemand een gezond gewicht heeft, tot 25 zit goed. Vanaf 30 is er sprake van obesitas. Poorter heeft dus officieel overgewicht. Net als ruim vijfentwintig procent van de kinderen in Amsterdam. “Bij kinderen uit migrantengezinnen is dat zelfs meer dan dertig procent”, vertelt hij. Dat staat in een GGD-rapport over de Amsterdamse jeugd uit 2011. Landelijk is zeventien procent van de kinderen te zwaar. Kinderobesitas komt in grote steden meer voor en het probleem neemt nog steeds toe. Poorter: “Dus dan moeten we uit onze raadszetel komen en de buurten in gaan.”

En de sportschool dus.

U gaat tien kilo afvallen. Waarom zo veel?

Poorter: “Sommige mensen vinden het nog te weinig, die vinden dat ik met mijn lengte 77 kilo moet wegen. Ik ben 1.88 meter. Tien kilo is volgens mij te doen. Ik wil gezinnen graag een voorbeeld geven dat haalbaar is.”

Wat zijn uw zonden?

“Lunches. Dat is mijn beroepsprobleem. Het ligt niet aan hoe het bij ons thuis gaat. We eten niet veel chips ofzo. Ik ben een Bourgondiër, ik houd van lekker eten en van wijn. Ik maak graag van die grote stoofpotten met vlees. Maar ik ben verrast door hoe lekker vegetarisch eten kan zijn. Ik heb gisteren pompoen gemaakt uit de oven met allemaal groenten. Dat was heerlijk.”

Uw actie trekt veel aandacht. Er wordt veel over getweet en u stond in verschillende kranten. Maar bereik je daarmee een Turks gezin in Nieuw-West?

“Die groepen lezen natuurlijk niet massaal Het Parool, of Twitter. Maar dit is de eerste stap, het staat nu op de kaart. Ik ga in de raad vragen stellen over de rol van consultatiebureaus, daar zouden we heel veel kunnen doen. Maar ook via sportprogramma’s en op scholen valt veel te bereiken. Onderdeel van de segregatieproblematiek is dat zwarte scholen weinig aan sport en gezondheid doen. Die zijn druk bezig met de kinderen normaal Nederlands te leren. Natuurlijk moet goed onderwijs de eerste prioriteit zijn, maar dit is ook belangrijk.”

Gemeenteraad 100 kilo lichter
Niet alleen Poorter moet aan het wortelsap, de hele gemeenteraad mag wel wat kilo’s kwijt, vindt gemeenteraadslid Marco de Goede (GroenLinks). Hij stelt voor dat de gemeenteraad gezamenlijk honderd kilo afvalt. Vandaag werd demonstratief een weegschaal in de raadszaal neergezet. Met gemengde gevoelens stapten de raadsleden één voor één op de weegschaal. Gezamenlijk gewicht: 3400 kilo. Zeven PvdA’ers hebben al toegezegd met Poorter mee te diëten. Behalve GroenLinkser De Goede hebben nog geen raadsleden uit andere fracties een afvalbelofte gedaan.

Zo trekt u het probleem naar de overheid toe. Maar het is primair de verantwoordelijk van de ouders. Hoe gaat u hen aanspreken?

“Ik denk dat migrantenorganisaties veel kunnen bereiken, die zijn in Amsterdam erg goed georganiseerd. Die gaan we aanspreken. Informeel heb ik al contacten gelegd. Het is goed als mensen vanuit de eigen kring worden aangesproken. Overgewicht is toch een pijnlijk onderwerp, en heel persoonlijk.”

Goede ideeën, maar in tijden van bezuinigingen misschien niet haalbaar.

“Betere voorlichting hoeft niet erg in de papieren te lopen. Waar de kosten in zitten is in het sportgebeuren.”

Het jeugdsportfonds ^[7], een potje waardoor kinderen uit minimagezinnen kunnen sporten, is bijvoorbeeld niet toereikend.

“Nee. We moeten bekijken waar de prioriteiten liggen wat sport betreft. Amsterdam zou meer moeten besteden aan sport, vind ik. Maar dat is lastig, omdat de gemeente dit jaar misschien wel honderd miljoen extra moet bezuinigen.”

Sport u zelf een beetje?

“Ik fiets alles in de stad. Als ik maar elke dag fiets, dan beweeg ik genoeg, dacht ik. Maar blijkbaar niet. In de Stopera hebben we een sportschool, daar ga ik denk ik wel beginnen. En we willen met de PvdA een voetbalteam oprichten en gaan spelen tegen schoolvoetbalteams.”

En daarna niet de kantine in met z’n allen?

“Wel de kantine in, maar alleen een gezonde kantine.”

Klinkt gezellig, een gezonde voetbalkantine, zonder bitterballen en bier.

“Dat is een kwestie van wennen.”

Tijdens het interview drinkt Poorter twee Spa Rood met limoen. Hij blijft maar met het stampertje in de weer. “Normaal gesproken had ik nu een biertje genomen”, bekent hij. Maar hij moet zo toch naar huis, om te koken. Wat hij gaat maken? “In ieder geval iets met weinig koolhydraten.”

Het BMI van Maarten Poorter (nog wel). Beeld: Hartstichting

Foto: Southernfriend (Morguefile)

Amsterdam, 25 januari – Het Openbaar Ministerie eiste gisteren in de Amsterdamse rechtbank 46 maanden cel plus TBS voorwaardelijk tegen een 39-jarige man die terecht staat voor poging tot doodslag van zijn pasgeboren baby. Volgens de advocaat van de man, mr Peter Plasman, wordt de man onterecht voor doodslag vervolgd en had de man voor mishandeling terecht moeten staan.

De zaak kwam aan het licht toen de man op 9 december 2010 112 belde om een ambulance te laten komen. Het kindje had stuiptrekkingen en moest overgeven. De ouders verklaarden dat het kind van de trap gevallen was, maar de artsen geloofden deze verklaring niet.

De man bekende zijn baby ruw te hebben gemasseerd, gestompt, geknepen en in de voetjes te hebben gebeten. Beide ouders gaven te kennen dat zij de baby meerdere malen hardhandig heen en weer hebben geschud. Het meisje heeft hier netvliesbloedingen, blauwe plekken, botbreuken en vochtophopingen in de hersens aan over gehouden.

Uit afgeluisterde telefoongesprekken maakte het OM op dat de vader hoofdverantwoordelijk is voor de mishandelingen. Bovendien is hij in het verleden al veroordeeld voor het mishandelen van een kind uit een eerdere relatie. Uit de psychologische en milieuonderzoeken die het OM heeft laten uitvoeren, blijkt dat de man een persoonlijkheidsstoornis heeft. De vrouw is zwakbegaafd en zeer beïnvloedbaar, maar wel volledig toerekeningsvatbaar.

Volgens de artsen die het kind behandelden, had het kind aan de verwondingen kunnen overlijden. Daarom stonden de ouders terecht voor poging tot doodslag. Advocaat Plasman betoogde in de rechtbank dat het onduidelijk is welke verwondingen tot de dood hadden kunnen leiden. Ook zou het dossier openlaten dat het letsel ook door de moeder toegebracht kan zijn. Volgens Plasman zou de man daarom ook voor mishandeling terecht moeten staan.

Tegen de moeder is achttien maanden cel geëist, waarvan acht voorwaardelijk. Omdat de ouders al tien maanden in voorlopige hechtenis zaten, zou dat betekenen dat de vrouw wordt vrijgelaten. De man zit dan nog drie jaar in de gevangenis.

Het meisje maakt het naar omstandigheden goed, al is nog niet vast te stellen wat de gevolgen op de lange termijn zullen zijn. De rechter doet op 7 februari om 13.00 uur uitspraak in de Amsterdamse rechtbank.

De tunnel waar de Noord/Zuidlijn onder Amsterdam Centraal moet rijden, is af. Nog nooit eerder ter wereld werd zo’n gevaarte -136 meter lang, 22 meter breed- onder een gebouw afgezonken. Drie tunneldelen voor onder het IJ liggen nog te wachten in de Suezhaven. De tunnel onder het Centraal Station was vanochtend toegankelijk.

AMSTERDAM, 25 januari – Met een veiligheidshelm, grote rubberlaarzen en een fluorescerend groen bezoekershesje mogen zo’n veertig journalisten en fotografen één voor één afdalen via een wat gammel laddersysteem. Camera’s worden aan een grof oranje touw naar beneden gehesen, want de doorgang is te smal om attributen in de handen te kunnen meenemen. De treden van de ladder zitten vol met zandkorrels. Naast de onderste trede staan vier brandblussers.

Via een nauwe buis kun je afdalen naar de tunnel. Foto: Alexander Leeuw

Wie een paar meter hoger door de aankomsthallen loopt merkt er niets van, maar onder het Centraal Station staan niet langer de tweeduizend houten palen die het gebouw vanaf de negentiende eeuw ondersteunden. Die zijn afgezaagd en vervangen door negentig stalen exemplaren en een dikke betonnen vloer. Daaronder ligt zand, bergen zand. Een kleine graafmachine schept het van de ene hoop naar de andere. Daar weer onder ligt sinds de zomer een enorme tunnel.

De Noord/Zuidlijn had er eigenlijk al sinds 2011 met metro’s moeten rijden, maar het project werd vele malen ingewikkelder en duurder dan voorzien. Het laten afzinken van de tunnel onder het Centraal Station was een van de moeilijkste onderdelen van de werkzaamheden. De hele fundering van het station moest worden vervangen en er was maar vijftien centimeter speling om het twintig duizend ton zware element te laten zakken.

Het gat waar de bezoekers zich doorheen moeten wurmen, bevindt zich aan de noordkant van het station, onder een betonnen afscheiding tussen twee grote zandheuvels. Twee smalle buizen van zo’n twintig meter diep zijn op dit moment de enige verbinding naar de buitenwereld. Een ladder leidt naar de bodem van de metrotunnel.

Aan de wanden van de lege ballasttank is te zien op welke hoogte het water heeft gestaan. Foto: Alexander Leeuw

De tunnel ligt twintig meter onder Nieuw Amsterdams Peil (NAP). Het is een donkere betonnen ruimte van 136 meter lang en 22 meter breed. De tunnel is verdeeld in twee delen: een voor de metro richting Amsterdam Noord, een voor de metro richting Amsterdam Zuid. De grote holle ruimte ruikt naar zand en oud water.

In mei 2011 is de tunnel met sleepboten vanuit de Suezhaven naar het Amsterdamse IJ gevaren. Met zijn 136 meter heeft dit tunneldeel het formaat van een flink binnenvaartschip en twee keer zo lang als het in Italië gezonken cruiseschip Costa Concordia. Drie andere tunnelelementen liggen in de Suezhaven nog steeds te wachten tot ze in Amsterdam kunnen worden aangesloten. “Maar daarvoor moet eerst de sleuf in het IJ worden gegraven”, vertelt Robbert-Jan van Zuiden, de projectleider van de zinksleuven.

Nadat de tunnel was aangekomen, werd hij half juni met een lier naar zijn plek gesleept; een precisiekarwei met maar een paar centimeter speling. De antieke houten palen die het station ondersteunden waren toen al weggezaagd. Stalen tussenschotten sloten de tunnel af; de ruimte eromheen moest worden opgevuld met zand. Om de tunnel te verzwaren, zodat hij naar twintig meter onder NAP kon zakken, moesten de vier ballasttanks worden gevuld met per tank zo’n duizend kuub water. “Je ziet aan de binnenkant van die tanks nog precies op welke hoogten het water heeft gestaan”, vertelt Van Zuiden.

Inmiddels is al dat water weggepompt. De ballasttanks lijken lege bouwketen. Er ligt nog een plas modderig water van een centimeter of vijf waarin een vertrapt Spriteblikje drijft. Op de betonnen tunnelwanden zijn nog de sporen te zien van de straaltjes water die er hebben gelopen. De afgelopen maanden is de ruimte om de tunnel heen opgevuld met zand. Nu is de tunnel klaar om aangesloten te worden aan de tunnel aan de zuidkant van Amsterdam Centraal.

Buiten aan de noordzijde van Centraal Station wordt hard gewerkt. Foto: Alexander Leeuw

Bij het stalen schot dat de tunnel aan de zuidzijde nu nog afsluit, liggen ronde zwarte buizen. “Vriesleidingen”, legt Van Zuiden uit. “Vanaf april zullen die worden gebruikt om het zand aan het uiteinde te laten bevriezen tot min 32 graden Celcius.” Na twee maanden vriezen zal die temperatuur bereikt zijn en dan kan de tunnel worden “opengebeukt”, zoals Van Zuiden het noemt. Zodra de stalen wanden doorgebroken zijn, kunnen de bouwvakkers beginnen met het aanleggen van de perrons.

“Vanaf 2014 kunnen de sporen worden aangelegd”, zegt Michiel Jonker, woordvoerder van de Noord/Zuidlijn. De hoop van de gemeente Amsterdam is dat de eerste treinen in oktober 2017 door de tunnel zullen gaan rijden. Het einde van het project dat nu op 3,1 miljard euro wordt geraamd, ruim tweemaal zoveel als de origineel begrote 1,49 miljard, komt langzaam in zicht.

VVD-politica Jeanine Hennis-Plasschaert bracht maandagavond een bezoek aan de liberale jongerenorganisatie JOVD in Amsterdam, met 270 leden de op twee na grootste afdeling van het land.

AMSTERDAM, 25 januari – In het bovenzaaltje van café De Beiaard aan het Spui helpt een handjevol mensen met het neerzetten van stoelen. Eigenlijk zou het nu, 19.00 uur, al moeten beginnen. “Het is voor JOVD’ers erg vroeg”, zegt voorzitter Elroy Huijsman (24).

Bovenin café de Beiaard organiseerde de JOVD een lezing. Foto: Tsapper.nl

Eén stoelensjouwer in rode trui lijkt wat aan de oude kant voor de liberale jongerenvereniging. De kroegbaas misschien? “Beslist niet!”, zegt hij. “Ik wil graag actief worden binnen de VVD. Ik kom speciaal voor Jeanine.”

“Jeanine” is VVD-kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert, die zich laat ondervragen in het kader van de Mastermaand Veiligheid die door de JOVD (voluit Jongerenorganisatie Vrijheid en Democratie) wordt georganiseerd. Deze maand kwam PVV’er Hero Brinkman al langs, 2 februari sluit voormalig korpschef Bernard Welten de serie af met een lezing.

“Ik heb haar vorig jaar al gemaild dat zij mijn stem krijgt bij de volgende verkiezingen”, zegt de vijftiger, terwijl bestuursleden zich naar beneden haasten om wat te drinken te halen. “Ik ben tegen al die regeltjes, de bemoeizucht van de overheid.” Hij kijkt gespannen om zich heen. Zou ze er al zijn? “Ik wil haar natuurlijk wel even de hand schudden.” Vlug loopt hij de trap af. Ze is er nog niet.

“Ik zit momenteel in-between-jobs. Ik ben op zoek naar een uitdagende, internationale baan in de sales.” De man bestelt een biertje. “Ik spreek vijf talen vloeiend. Ik kan alles verkopen. Zie je die toog? Als het moet, verkoop ik die toog.”

Terug in het bovenzaaltje blijkt de politica al aanwezig te zijn. Ze zit in kleermakerszit op een tafel. Het 27-man sterke publiek dat in haar richting kijkt, ziet het Singel als sfeervolle achtergrond. De man-vrouwverhouding is redelijk in balans, de meeste aanwezigen zijn tussen de 18 en 25. Op de twee met stekeltjes na hebben alle jongens gel in hun haren. Er is nog één stoel over op de voorste rij, middenin. De vijftiger eist zijn plekje op.

Jeanine Hennis-Plasschaert stelt zich voor met een korte samenvatting van haar cv. “KPMG kan ik iedereen aanraden, het is een hele goede werkgever.” Om warm te draaien krijgt ze een paar keuzevragen voorgeschoteld. “SGP of PVV?”, vraagt een van de interviewers. “Goeiedag…”, zegt Hennis. “Ik vind de PVV in bepaalde opzichten echt rampzalig, al zijn ze wel goed om afspraken mee te maken. Dat geldt ook voor de SGP, maar beide partijen zijn niet om uit te staan.”

De eerste vraag vanuit de zaal wordt gesteld door de vijftiger in de rode trui. De tweede vraag ook. “Ik vind dat de overheid toegang moet krijgen tot alle bankgegevens. Vindt u ook niet dat…”

Hennis vindt van niet. Er worden nauwelijks kritische vragen gesteld. Ze maakt zich druk om Griekenland (“al helemaal rampzalig”) en bureaucratie (“er gaat veel FTE verloren aan papierwinkelonzin”), maar vanavond gaat het vooral over veiligheid. “Ik ben trots op dit politiecorps, al zitten daar ook rotte appelen tussen.”

Het kamerlid vertelt over een man die op een druk Haags terras met een mes aan het zwaaien was. De politie was ter plaatse en wist niet of de man uit zou halen. De agent nam het zekere voor het onzekere en schoot, de man overleed later aan zijn verwondingen. “Wat zouden jullie doen?”, vraagt Hennis aan het publiek.

De man in de rode trui reageert als eerste. “Afschieten!” Er klinkt geroezemoes door de zaal.

Ook over Willem Holleeder blijkt de man een mening te hebben. “Die moeten ze vogelvrij verklaren! De crimineel wordt in dit land beter beschermd dan het slachtoffer!” Een meisje draait schaamtevol haar hoofd weg. “Ja, dat scheelt een hoop geld”, zegt een JOVD’er op sarcastische toon. De man probeert er nog een paar keer tussen te komen, maar Hennis kijkt vakkundig over hem heen.

Als de laatste vraag is gesteld blijft Hennis nog even om na te praten, maar de man pakt zijn jas. En weg is hij.

Wat vond de voorzitter ervan? Elroy Huijsman: “Het was een mooie avond, maar ik vond het wel jammer dat die man vooraan zo’n dominante rol aannam. Ik vond het onzin wat hij zei over het vogelvrijverklaren van Holleeder bijvoorbeeld. Aan de andere kant vind ik het mooi dat binnen de JOVD alles bespreekbaar is.” Is de JOVD misschien wat linkser dan de moederpartij? “We zijn niet gebonden aan het partijprogramma van de VVD. Wij zijn een soort speeltuin voor mensen met ideeën.”

Voor jongeren met ideeën, en een enkele verdwaalde vijftiger.

In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren een column over Amsterdam naar aanleiding van een tijdstip. Vandaag slaat de klok van 7.38 tot 17.44.

Opstaan. 7.38 gaat de wekker. Te vroeg, zeker nog 22 minuten blijven liggen. Verwarming alvast op stand 3 zetten, wordt het lekker warm als je om 8 uur onder je deken uitkomt. Douchen. Maar 53 liter in de boiler hebben zitten. Daar kan je het net 27 minuten en 33 seconden mee doen. Zeker 4 kopjes koffie drinken, brood eten van €1.08 per pak. Dat moet goedkoper kunnen.

foto: http://www.atheistconnect.org

15 minuten naar de UvA fietsen op de 2^e-hands fiets die je hebt gekocht voor 108 euro. Aangehouden worden op de hoek van de Haarlemmerstraat en de Korte Prinsengracht, omdat de politie je serienummer wil controleren. Fiets op zijn kop, nummer 60011309502107. Niks aan de hand, de fiets is niet gestolen. Doorfietsen langs het buurtcafé. Er staat een bord buiten. Koffie met appelgebak, €2,95.

Aankomen in je lokaal, 0.14. Computer opstarten. Je studentnummer intypen, 5879566. Wachtwoord. Zeg ik hier niet. Firefox versie 2.241 opstarten. Gebruik maken van de 15 seconden opstarttijd om te kijken hoe laat het is. 9.05 uur. Vijf minuten te laat. Niet getreurd, ook maar vijf minuten langer doorwerken.

Koffie halen in de automaat met serienummer 117430. Ik wil graag keuze 1, koffie. Extra suiker is niet nodig, wel nog even twijfelen over de sterkte van de koffie. Toch maar neutraal op 3 laten staan. 5 was nogal sterk geweest. Chipknip in de automaat stoppen. Twee keuzes. 1: Maestro, 2: Chipknip. Voor keuze 2 kiezen, 35 cent betalen. Smerige koffie drinken.

Even naar buiten. Rondje lopen om cadeautjes te kopen, maar tijdens het wandelen naar het toilet moeten. Binnengaan bij ‘2theloo’ in de Kalverstraat, toch wat schoner dan een Dixi mobiel toilet. 1 euro betalen om het toilet uit te proberen. Waardebon van 50 cent krijgen voor een volgende keer. Aangetrokken worden door de ‘alles voor 1 euro-actie’ op nummer 41. Uitverkoop bij de Blokker.

Om 17.05 besluiten naar huis te gaan. Helaas een lekke band. Is ook niet de eerste keer dat dat gebeurt. Voor 8 euro besluiten de band te laten plakken. De fiets is morgenochtend 9.00 uur op te halen. Twijfelen hoe naar huis te gaan. Nog even op de computer de routeplanner op 9292ov.nl bekijken. Of toch met 1 van de 300 elektrische Car2go-Smarts? Nee, toch maar met de tram vanaf het Spui naar het centraal station. Keuze uit tram 1, 2, 5,16 of 24, 14,9 of 4. De 5 komt het eerst. Twee haltes, maar ik moet daarna nog met bus 48.

Bij de bushalte afgeleid worden door twee telefoonaanbiedingen. 800 belminuten voor €20,00 euro per maand, of toch de 10=25-actie van Lebara? Bus 22 komt eerder dan de 48. Het glas in de bus is van de firma Pilkington, het glasplaatnummer is e1 43r-00159. Ik zit op een van de 263 plekken in de bus. Achter me horen zeggen dat drie rijlessen plus afrijden 400 euro kost. Schouders ophalen. Heb al drie jaar een rijbewijs.

Tijdens de busrit Facebook openen op je mobiel. Kijken naar wat je 314 vrienden uitspoken. Drie nieuwe meldingen hebben. Zeven mensen vinden je profielfoto leuk. Ook nog even Twitter bekijken. Weer zes nieuwe followers erbij hebben. 83 nu in totaal.

Ge-sms’t worden door een vriend, berichtje nummer 1089. ‘Kom je eten vanavond?’ Zeggen dat je twijfelt. Ondertussen muziek luisteren op je iPod. 6083 nummers op shuffle. Genieten van ‘Summer of 69’, Bryan Adams. Ondertussen belt die vriend om me toch over te halen.

17.44 thuis op nummer 845.

Dit is een dagelijkse dag in Amsterdam. Cijfers om je heen, alles heeft een nummer. Maar dan zie je die naam van je vriend op je telefoon. Je ziet de naam, maar het nummer weet je niet. Die acht cijfers van het telefoonnummer? Geen idee, het interesseert je ook niet. Je vertrouwt blindelings op de naam en de foto van die vriend, met zijn zwarte krullen. Vijf jaar geleden wist ik nog huisnummers van verre vrienden, nu weet ik het nummer van mijn naaste familie niet eens. Ergens is dat wel een beetje gek.

NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag: Roderic Evans-Knaup, vanaf woensdag 25 januari de nieuwe fractieleider van Red Amsterdam.

AMSTERDAM, 20 januari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen. Waar valt nog wat te halen? Wat kiest het college? Waarvoor strijdt de oppositie?

Red Amsterdam bezet sinds de oprichting van de partij in 2010 één zetel in de Amsterdamse gemeenteraad. Op die stoel zit vanaf woensdag 25 januari Roderic Evans-Knaup (1971), nu nog duoraadslid. Hij volgt Pitt Treumann op als fractievoorzitter van de partij. Evans-Knaup heeft er zin in. “Er valt nog genoeg te redden aan Amsterdam.”

Roderic Evans-Knaup

Red Amsterdam wordt wel eens neergezet als een one-issuepartij die alleen strijdt voor de Noord/Zuidlijn.
“Dat zijn we wat mij betreft absoluut niet. De Noord/Zuidlijn staat symbool voor een groter probleem, namelijk dat de gemeente Amsterdam niet goed omgaat met gemeenschapsgeld. Overigens zeggen we op dit moment ook niet meer dat de bouw van de Noord/Zuidlijn moet stoppen. Stoppen is in dit stadium niet langer goedkoper voor de stad. We zeggen wel dat het een slecht besluit is geweest. Doorbouwen moet op de meest efficiënte manier gebeuren. Maak de metrostations bijvoorbeeld niet duurder dan nodig.”

Heeft Red Amsterdam al een nieuw speerpunt?
“Ons centrale thema is nu de menselijke maat van Amsterdam. Amsterdam is een stad met 780 duizend inwoners. Die moet je ook besturen als een stad met 780 duizend inwoners. Dus niet zoals metropolen als New York of Londen, maar ook niet als Heerhugowaard. Om die reden zijn wij voor het afschaffen van de stadsdeelraden. Met een indeling in stadsdelen maak je van Amsterdam zeven Heerhugowaardjes.”

In uw partijprogramma staat dat Amsterdam de crisis op een realistische manier onder ogen moet komen. Getuigen de grote gemeentelijke bezuinigingen van realiteitszin?
“Van mij had het wel iets minder mogen zijn, maar de hoogte van de bezuiniging vind ik realistisch. Wat dat betreft heeft het college het goed gedaan. Dat de bezuinigingen Amsterdam hard raken, vind ik wél een probleem.”

Waarop had niet bezuinigd mogen worden?
“De Rijksbezuinigingen zorgen ervoor dat Amsterdam bijna 120 miljoen per jaar moet besparen op de kunsten, en dan doen we daar als stad nog eens 10 miljoen bovenop. Dat is te veel. Ik vind juist dat we een signaal moeten geven aan het Rijk: stop daarmee.”

Een ander programmapunt van Red Amsterdam is dat een wethouder van Financiën niet twee portefeuilles mag beheren.
“Op dit moment hebben we een wethouder van onderwijs (Lodewijk Asscher, PvdA) die de portefeuille Financiën erbij doet. Maar de gemeente Amsterdam telt 15 duizend personeelsleden en heeft een omzet van 5 miljard euro. In het bedrijfsleven zou de gemeente een grote beursgenoteerde onderneming zijn. Er is geen enkele grote onderneming waarbij de financieel-bestuurder nog allerlei andere taken heeft. Waarom zou Financiën in een politieke organisatie wel een ondergeschoven kindje mogen zijn?”

Waar valt volgens Red Amsterdam nog geld te halen?
“Wij denken dat er geld zit in de rente-inkomsten van Amsterdam. De stad leent geld tegen een rente van zo’n anderhalf procent. We lenen dat uit aan stadsdelen en andere partijen waar de gemeente mee te maken heeft, tegen een rekenrente van 4.5 procent. Dat verschil van ongeveer 3 procent is aan het einde van het jaar over, en dat kunnen we herverdelen. Het college ziet dat elk jaar weer als een meevaller. Ik vind dat we dat zo veel mogelijk moeten gebruiken om de bezuinigingen te verzachten. In 2011 gaat dat om ongeveer 35 miljoen euro.”

Maar waar moeten de honderd miljoen euro extra bezuinigingen precies vandaan komen?
“Uit megalomane projecten. De olympische ambitie is compleet onzinnig. De kans dat Amsterdam de Olympische Spelen binnenhaalt, is al erg klein, maar als ze worden binnengehaald vind ik dat onwenselijk. Dat gooit de stad voor een feestje van drie weken tien jaar lang op de schop.”

Stoppen met het project om de Spelen binnen te halen, brengt op korte termijn geen honderd miljoen in het laatje.
“Ik denk niet dat je bij een post honderd miljoen kunt vinden. Als je niets extra’s van de structurele jaarlijkse uitgaven afhaalt, maar juist bij grote, eenmalige projecten een paar miljoen wegplukt, dan komt Amsterdam een heel eind. Dat stadsdeel Oost 28 miljoen euro uitgeeft om MuzyQ te kopen, is een absurde gedachte.
“Daarnaast het afschaffen van de stadsdeelraden. Het centrale bestuur zou alleen de grote lijnen kunnen uitzetten en dan doen ambtenaren de rest.”

De stad mag zich van Red Amsterdam niet groter voordoen dan ze is.
“Amsterdam mag best een grootstedelijke moraal hebben. We willen een vrije, tolerante stad zijn, bijvoorbeeld voor homoseksuelen, en we mogen ons wat dat betreft best meten met bijvoorbeeld Berlijn. Maar de stad moet geen kostbare evenementen of projecten plannen die veel groter zijn dan nodig.”

Waar zou het College beslist van moeten afblijven?
“Er wordt nu te veel bezuinigd op zaken die de zwaksten raken. Het versneld afschaffen van de gesubsidieerde ID-banen, bedoeld om mensen te laten (her)integreren in de reguliere arbeidsmarkt, vind ik wanstaltig. Mensen een zinvolle invulling van hun leven afnemen en zo de bijstand in duwen, daar had ik graag een andere oplossing voor gevonden.”

Red Amsterdam voert oppositie, terwijl de huidige gemeenteraad instemt met bijna alles wat het College voorstelt. Hoe probeert u als eenmansfractie toch iets te bereiken?
“Als eenmansfractie heb je geen stemkracht. Er valt op geen enkele manier macht uit te oefenen. Je hoopt dat je het College met gezond verstand kunt overtuigen van jouw standpunten. Het mooiste recht dat oppositiepartijen hebben, is het initiatiefrecht. Met GroenLinks hebben we bijvoorbeeld het initiatiefvoorstel ‘Amsterdam, kernenergievrije gemeente’ ingediend. Dat instrument wil Red Amsterdam vaker gebruiken.”