Ajacied Christian Eriksen in actie tegen Spartak Moskou, maart 2011, foto: soccer.ru Wikimedia Commons

Gister werd in de gemeenteraad het dossier Gay Capital besproken. D66-raadslid Gerolf Bouwmeester merkte toen op dat er meer moet worden gedaan om het taboe op homoseksualiteit in de sport op te heffen en dat een grote club als Ajax daar een voorbeeldrol in moet spelen. Wethouder Van Es (GroenLinks, Integratie) reageerde hierop dat ze de kwestie zou bespreken met de burgemeester. Volgens de woordvoerder van Van Es klopt het niet dat de burgemeester en de wethouder besloten hebben om Ajax hier op aan te spreken, zoals eerdere berichtgeving vermeldt.

Ajax sloeg in december een slecht figuur toen geen enkele speler het boek “Het roze voetbaltaboe” van Dennis van Tuil in ontvangst durfde te nemen. Ze waren bang getreiterd te worden. Ajax greep niet in. “Dat is nou precies wat ik bedoel”, zegt Bouwmeester. “De club zou in zo’n geval moeten zeggen: ‘we nemen het boek met het hele team in ontvangst’.”

Karin Blankenstein, van de John Blankenstein Foundation, vindt ook dat er bij Ajax meer sturing van bovenaf mag plaatsvinden. “Wat kan je nou gebeuren als je een boek aanneemt?” Ajax zou homofilie zichtbaar moeten maken, vindt Blankenstein. Hoe dat precies moet is nog onduidelijk. Bouwmeester spreekt over voorlichting en het uitdragen van acceptatie. Blankenstein geeft aan dat de stichting nog zoekende is naar de juiste aanpak. “Het begint met het benoemen”, zegt ze. “Het is logisch dat iedereen welkom is, maar de club zou dat moeten benadrukken. Wit, zwart, homo of hetero: het maakt niet uit.”

Blankenstein wil vooral de beeldvorming rondom homofilie in het voetbal aanpakken. “Johan Derksen zegt: ‘als je uit de kast komt, wordt je kapot gemaakt’. Maar waar is dat op gebaseerd? Het stereotype is altijd: een homo kan niet voetballen, maar ook dat is nooit bewezen.” Zowel Blankenstein als Bouwmeester noemen het voorbeeld van ASV De Dijk, een voetbalclub in Amsterdam Noord. Daar wordt in samenwerking met de foundation openlijk gepraat over homofilie. “Bij het leger en de politie was het ooit ook onbespreekbaar”, zegt Bouwmeester. “Nu is dat wel anders. Voetbal is de laatste machoaangelegenheid waar homoseksualiteit nog taboe is. Dat moet anders kunnen.”

Ajax was niet bereikbaar voor commentaar.

Update 16:20, reactie Ajax: De club erkent dat het contact heeft gehad met de John Blankenstein Foundation en dat het niet ingegaan is op hun voorstel. Ajax heeft een breed uitgangspunt wat betreft discriminatie. De club is tegen alle vormen van discriminatie en maakt geen onderscheid tussen bijvoorbeeld racisme of homofobie. Daarom zijn ze erg selectief in hun keuze voor dergelijke initiatieven.

Related posts:

1. De grandeur van Ajax Ajax domineerde vroeger het Europese voetbal. Maar de afgelopen vijftien jaar waren...
2. Personele problemen voor Frank de Boer Vlak voor de winterstop werd Frank de Boer binnengehaald...
3. Martin Jol: Ajacied met Haagse humor Image via Wikipedia Onder trainer Martin Jol doet Ajax...

Liesbeth Bijvoet, de nieuwe zakelijk directeur van het JHM. Foto: Jansje Klazinga

AMSTERDAM, 3 februari – In het restaurant op de Zuidas dat één keer per jaar zijn eigen varkens slacht en dat zijn eigen aardperen kweekt, bestelt Liesbeth Bijvoet (48) een flesje Badoit. Ze kent de ober. “Een bijzondere plek is dit hè”, zegt ze. Het restaurant ligt pal naast Premsela, Nederlands Instituut voor Design en Mode. Daar is Bijvoet nu nog manager bedrijfsvoering. In maart verhuist ze naar het Waterlooplein, waar ze begint als de nieuwe zakelijk directeur van het Joods Historisch Museum.

U werkt nu in de mode- en designsector, een hippe en snelle sector. Is het Joods Historisch Museum niet te stoffig voor u?

“Erfgoed is hartstikke hip op het moment, het ligt aan de basis van het heden. Maar het Joods Historisch Museum is natuurlijk meer dan alleen erfgoed. We organiseren ook  tentoonstellingen over actuele onderwerpen.”

Maar bent u niet te zakelijk of te economisch ingesteld voor een traditioneel museum?

“Nee, daar lig ik geen moment wakker van.”

Heeft u naar deze functie gesolliciteerd?

“Niet actief. Ik werd gevraagd om te solliciteren. Toen ik van de functie hoorde dacht ik: ja, dat is eigenlijk wel een prachtige plek. En een promotie ten aanzien van het werk dat ik nu doe. Dan ben ik eigenlijk wel stom als ik daar niet op reageer.”

Wat is uw binding met de joodse cultuur?

“Ik zie de joodse cultuur als onderdeel van de Nederlandse en de Amsterdamse cultuur. Ik ben opgegroeid in Amsterdam Zuid, boven een orthodox-joodse familie. En ik heb op de Anne Frankschool gezeten.”

Wat zijn uw doelstellingen voor het museum?

“Het zou een beetje misplaatst zijn als ik een doelstelling voor het museum zou hebben. Alle musea en culturele instellingen in Nederland hebben dinsdag, as you will know, de beleidsplannen voor de periode 2013-2016 ingeleverd.”

Heeft u meegeschreven aan het beleidsplan?

“Nee, maar als ik het lees, krijg ik er zin in. In het realiseren van de inhoudelijke ambities van het museum. Financieel gebeurt er natuurlijk ook veel. Musea moeten van het kabinet steeds meer eigen inkomsten generen en verdienmodellen bedenken, het zogenaamde cultureel ondernemen. Dat is echt een politiek toverwoord. Het Joods Historisch Museum is daar voorstander van. De manier waarop ze er invulling aan geven spreekt me heel erg aan. Je moet geen rare dingen gaan doen als museum. Want dan denk ik: ja, daar ben je niet voor op de wereld gezet. Een museum moet doen waar het goed in is vanuit zijn eigen specialiteit.”

Wat moet zou een museum dan niet moeten doen?

“Je kunt natuurlijk feesten en partijen organiseren. Bruiloften, dat doen sommige musea. Dan loop ik door een museum en dan staat daar voor een schilderij een bruidspaar dat wordt gefotografeerd. Je moet ook geen discoavonden gaan organiseren omdat het lekker verdient. Dat is wel ondernemerschap, maar dat is geen cultureel ondernemerschap.”

De Hollandsche Schouwburg. Foto: Annemarie vd Vijsel

“Het is de ambitie om van de Hollandsche Schouwburg een nationaal Sjoa Museum en herinneringscentrum voor de Holocaust te maken. Er ligt een haalbaarheidsonderzoek dat nog moeten worden besproken. Nieuwe ideeën over interactiviteit zullen daar vast ook in terugkomen. Het mooie van het Joods Historisch Museum vind ik zelf overigens dat je door vier synagogen loopt en dat voel je ook. Dat draagt echt bij aan de ervaring die je als bezoeker hebt.”

Hoe voelt dat dan?

“Ik kan niet nauwkeurig omschrijven hoe dat voelt. Maar eerlijk gezegd ga ik ook niet naar een museum zoals naar een kermisattractie. Dat je in een karretje stapt en dat je een ervaring hebt. Ik loop graag heel bewust door een museum. Je moet er zelf heel erg bij zijn.”

Denkt u dat jonge mensen zich genoeg aangetrokken voelen tot het Joods Historisch Museum?

“Ja, bijvoorbeeld met het JHM Kindermuseum. En er is een uitgebreid educatief programma opgericht. Het is de bedoeling om de hele trits van basis onderwijs tot wetenschappelijk onderwijs te bedienen.”

Loopt het Joods Historisch Museum niet het risico dat het publiek op een gegeven moment vergrijst?

“Ik weet niet of dat voor het Joods Historisch Museum meer een issue zal zijn dan voor andere musea. Het museum gaat over cultuur, hè. De gedachte is misschien dat de oorlog steeds verder naar de achtergrond verdwijnt. Maar dat is slechts één deel van het museum. Daarmee is natuurlijk niet het hele verhaal van de joodse cultuur verteld.”

Het Joods Historisch Museum had in 2010 ruim 130 duizend bezoekers, dat is minder dan de meeste musea in Amsterdam.

“Door de integratie met de Portugese Synagoge en de Hollandsche Schouwburg hopen we dat het bezoekersaantal groter wordt. In 2010 hadden we 230 duizend bezoekers voor de Hollandsche Schouwburg, de Portugese Synagoge en het Joods Historisch Museum samen. Daarvan waren er 45 duizend onderwijsbezoeken. Ik vind dat best veel hoor. Het is natuurlijk geen Anne Frank Huis.”

Het kabinet verhoogt de eigen inkomenseis voor musea van 17,5 naar 21,5 procent in 2016. Haalt het Joods Historisch Museum dit?

“Ja.”

Dus de bezuinigingen in de cultuursector leveren niet zoveel problemen op?

“Er komt misschien nog een extra bezuinigingsronde aan, want het kabinet gaat weer meer bezuinigen.”

Het museum wordt 10 procent gekort op de rijkssubsidies, net als de andere Rijksmusea. Als ik dat zo hoor, heeft het Joods Historisch Museum wel een luxepositie ten opzichte van andere Amsterdamse musea. Jullie zitten nog steeds in het langlopend subsidiestelsel.

“Als het goed is wel, maar je weet niet wat het advies van de Raad voor Cultuur zal zijn en wat daar de consequenties van zijn. De beleidsaanvraag is net verstuurd, daar moeten we nog ‘ja’ op krijgen. Een luxepositie zou ik nooit zeggen. Er wordt hard gewerkt en er staat een solide organisatie, maar je moet het wel steeds waarmaken.”

Related posts:

1. Amsterdamse buurtwinkels in het museum Amsterdam, 19 jan – Het Amsterdam Museum organiseert vanaf eind maart...
2. Museumbezoek flink duurder Entree van Amsterdam Museum (voorheen Amsterdams Historisch Museum). Afbeelding:...
3. Goedkoop voor het museum, fijn voor de werknemer Amsterdam, 7 jan - De helft van de werknemers van het...

Poster van de talkshow Sport: een mannenwereld?. Foto via VU Connected.

AMSTERDAM, 3 februari – De sportwereld wordt gedomineerd door mannen. Dat was de stelling die Barbara Barend donderdag 26 januari voorlegde aan vier gasten tijdens de talkshow Sport: een mannenwereld? van VU Connected, die lezingen organiseert met maatschappelijke thema’s.
Gast Marijke Fleuren, adjunct-directeur van de Koninklijke Nederlandse Hockey Bond (KNHB), presenteerde een duidelijke conclusie. De ledenaantallen bij sportclubs zijn redelijk gelijk tussen mannen en vrouwen. Maar in de besturen van sportclubs voeren mannen het hoogste woord.
Sinds 2005 wordt er in Nederland al gewerkt aan de verbetering van de positie van vrouwen in sportbesturen (zie kader). Vrouwen nemen bijna nooit de voorzittersrol op zich. Bovendien bestaan besturen voornamelijk uit mannen. In Amsterdam is dat niet anders, enkele uitzonderingen daar gelaten.

Secretaresse
Een klein uurtje zoeken op het internet levert een groot aantal Amsterdamse sportclubs op met vrouwelijke bestuursleden. Opvallend detail: veel van hen functioneren als secretaris. “Die functie schuurt toch het meeste tegen het vak van secretaresse aan”, zegt Sylvia Blommestein (48). Ze is al tien jaar secretaris bij de honk- en softbalvereniging Quick Amsterdam. “Voor zover ik weet hebben we hier altijd vrouwelijke secretarissen gehad.”Ook Loes Deutekom (29) is secretaris bij een sportclub. Deutekom gaf zich op toen ze hoorde dat de functie in het bestuur van Badminton Vereniging Amsterdam (BVA) vrijkwam. “IDe verdeling tussen mannen en vrouwen in het bestuur is bij ons redelijk gelijk”, zegt ze. “Maar badminton wordt dan ook gezien als een softe sport.” Collega Susan Suèr (33) van BVA Jeugdzaken onderschrijft dat. “We hebben eigenlijk altijd vrouwen in het bestuur. Badminton heeft nou eenmaal een zacht imago. Dat kan een oorzaak zijn voor de vrouwelijke interesse in een bestuursfunctie”, aldus Suèr, die ook optreedt als interim-voorzitter.
De bestuursbezetting van Quick Amsterdam is ook aardig verdeeld: vier mannen en drie vrouwen. Maar dat is eigenlijk wel logisch, denkt Blommestein. “Momenteel hebben we meer soft- dan honkbalteams, en softbalteams bestaan uitsluitend uit vrouwen.” Toch voeren mannen nog steeds de boventoon in sportbesturen, volgens Blommestein. “Vrouwen zijn zich vaak niet bewust van hun capaciteiten. Ze hebben echt een duwtje nodig.” Daarnaast denkt ze ook dat mannen in sportbesturen vaak haantjesgedrag vertonen. “Zeker in de voetbalwereld.”

Landelijke initiatieven
In 2005 startte het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) al een pilot bij sportbonden om vrouwen te werven. Drie jaar later kaartte het Landelijke Netwerk Vrouwen in de Sport (LNVS) een tekort aan vrouwelijke bestuursleden bij sportclubs aan.
Ondanks deze initiatieven nemen er nog steeds minder vrouwen dan mannen plaats in sportbesturen. In 2011 publiceerde maandblad Opzij een top 100 van invloedrijke vrouwen in de sportwereld. In de top tien stonden twee vrouwelijke voorzitters. Francisca Ravestein (59) van de Nederlandse Basketball Bond stond op de negende plaats, Karin van Bijsterveld (31), de eerste vrouwelijke voorzitter van tennisbond KNLTB, eindigde op de vierde plaats. Het voorzitterschap is blijkbaar vooral een mannenfunctie.

Voetbalvrouwen
Amsterdamse voetbalclubs hebben inderdaad aanzienlijk meer mannelijke bestuursleden. SC Buitenveldert wordt zelfs alleen maar door mannen bestuurd. Voorzitter Marcel Geervliet: “We zijn wel op zoek naar vrouwen om bestuursfuncties te vervullen. Die hebben vaak een andere zienswijze dan mannen, wat erg prettig kan zijn.” Toch wil de interesse bij vrouwen volgens hem niet vlotten. “Mannen zijn toch meer betrokken dan vrouwen.”
Sophia Huijs (35) is secretaris bij ASV Arsenal. “Hiervoor zaten er nooit vrouwen in het bestuur”, zegt ze. Ze is door de leden van het vorige (mannelijke) bestuur gevraagd voor het secretarisschap. Huijs: “Ik ben lang betrokken geweest bij de club en kwam wel vaker in contact met het bestuur.” Ze merkt maar weinig van eventueel haantjesgedrag bij haar bestuurscollega’s. “Ik heb dan misschien weinig verstand van voetbal, maar ik ben wel goed in besturen. Dat waarderen ze.”
FC Blauw-Wit Amsterdam heeft al jaren een vrouwelijke secretaris. Gerda Verschuren (78) begon 48 jaar geleden als vrijwilliger bij de club. “In de kantine. Daarna begon ik ook stukjes te schrijven over de club. Toen ben ik gevraagd als secretaris.” Dat was uniek, volgens Verschuren. “Voetbal is echt een mannenwereld. Nu ook nog. Vrouwen zijn er maar weinig in geïnteresseerd. Maar er zijn sowieso steeds minder vrijwilligers te vinden bij sportclubs.”
Eigenlijk wil Verschuren stoppen als secretaris. “Ik ben 78, het wordt wel tijd. Maar ik kan geen opvolger vinden. De twee vrouwen die heb ik gevraagd sloegen het aanbod allebei af.” Ze zou het jammer vinden als haar opvolger geen vrouw is. “Maar ik snap het gebrek aan interesse wel. Je moet je mannetje staan in deze wereld.” Daar heeft ze zelf overigens nooit problemen mee gehad. “Ik ben echt de moeder van de club.”

Related posts:

1. Geen bijeenkomsten meer voor Al Furqan aan UvA AMSTERDAM – 16 jan. Al Furqan mag ook in de...
2. “Ik mis een erotische nachtclub waar ik ook met mijn vrouw heen kan” Het bestemmingsplan moet nog worden gewijzigd, maar hij heeft er...
3. Mannen moeten vrouwen helpen emanciperen Turks gezin. Foto: illustir, www.flickr.com Amsterdam, 9 feb –...

De leeuwen zijn verplaatst uit dit verblijf, ook al kon het verwarmde water niet bevriezen. Foto: Annemarie vd Vijsel

AMSTERDAM, 3 februari – Dierentuin Artis neemt maatregelen tegen het bevroren water rondom de dierenverblijven. Het moet voorkomen dat de dieren via het ijs ontsnappen. Dit laat een woordvoerder van Artis weten aan NAP Nieuws. De sneeuwval van vandaag leidde nog niet tot extra maatregelen.

De leeuwen zijn deze week “voor de zekerheid” in een aangrenzend verblijf geplaatst waar geen water omheen ligt. Aan het begin van de vorstperiode werd het water om hun eerste verblijf al verwarmd om bevriezing te voorkomen. Anders zouden de leeuwen via het bevroren water de muur kunnen bereiken die de afscheiding met het publiek vormt. De verwarming van het water vond de dierentuin deze week niet genoeg. Daarom verplaatsten ze de dieren. “Anders zouden de leeuwen kunnen ontsnappen en dat is natuurlijk niet de bedoeling,” zegt een woordvoerder van Artis.

Schrikdraad verhindert kamelen het ijs over te steken, maar ze zitten liever warm en droog. Foto: Annemarie vd Vijsel

In het water van andere verblijven moeten filters het water bewegen zodat het minder snel bevriest. Rond de kamelenweide is het ijs niet uitgehakt. In plaats daarvan is schrikdraad opgehangen, dat de dieren ervoor moet behoeden het ijs over te steken. “Ze zouden hun poten kunnen breken als ze het ijs op gaan.”

Veel dieren in Artis zijn door hun natuurlijke habitat gewend aan lage temperaturen. “Wisenten, Europese bizons, vinden dit weer fantastisch. Ze hebben een dikke vacht. Amoerpanters zijn ook goed bestand tegen de kou, in het wild komen ze voor in Noord-Rusland,” zegt de woordvoerder van de dierentuin. Dieren uit warme windstreken vinden de kou niet prettig. Giraffen en zebra’s zitten met deze temperaturen in hun binnenverblijven. De zwartvoetpinguïns uit Zuid-Afrika zijn wel gewend aan een beetje kou. “Maar als we merken dat ze allemaal in hun holletjes gaan zitten omdat ze het echt te koud hebben, brengen we ze wel naar binnen.”

De maatregelen van dit jaar verschillen niet erg van die van andere jaren. “Vorig jaar was het zelfs heftiger door het dikke pak sneeuw,” zegt de woordvoerder. Na de sneeuwval van vandaag zijn tot nog toe geen extra maatregelen genomen in Artis.

Related posts:

1. Subsidie voor monumenten Artis Het Apenhuis in Artis Amsterdam, 19 jan – De toegezegde...
2. Artis moet wachten op 2,5 miljoen Amsterdam – De helft van de vijf miljoen euro aan...
3. ‘We zijn niet alleen voor dierenwelzijn’ In maart zal de Partij voor de Dieren (PvdD) voor...

AMSTERDAM, 1 februari – Cineville gaat uitbreiden. Het Amsterdamse verbond van dertien filmtheaters wil nog dit jaar gaan samenwerken met filmtheaters in Rotterdam, Den Haag, Delft en mogelijk Utrecht. Dat bevestigt algemeen directeur van Cineville Niels Büller

De uitbreiding van Cineville betekent dat houders van de Cinevillepas ook in de nieuwe steden terecht kunnen. Met die pas kunnen mensen voor een vast bedrag van 18 euro per maand ongelimiteerd films bezoeken in een bij Cineville aangesloten bioscoop. De theaters die bij de uitbreiding zijn betrokken zijn LantarenVenster, Cinerama en Worm (Rotterdam), Filmhuis Den Haag en Filmhuis Lumen (Delft).

Volgens Büller bevinden de uitbreidingsplannen zich in de afrondende fase. Hij hoopt in mei definitief van start te gaan in de nieuwe steden. Büller denkt met de uitbreiding een jonger publiek aan zich te kunnen binden. “Uit onderzoek onder onze bezoekers blijkt dat er veel behoefte is om die pas ook in andere steden te gebruiken. Dan gaat het bijvoorbeeld om studenten die in een andere stad dan Amsterdam wonen, maar hier wel studeren.”

Büller is niet bang dat de bezoekersaantallen in de nieuwe steden zullen tegenvallen. “We hebben een minimum aantal bezoekers dat we moeten halen om de uitbreiding rendabel te maken, maar dat aantal ligt vrij laag. Daarbij hebben de nieuwe theaters waarmee we samenwerken een dusdanig filmaanbod dat we ervan uitgaan dat de bezoeker zijn weg wel zal weten te vinden”.

Cineville begon in 2009 om de samenwerking tussen Amsterdamse filmtheaters te versterken. Op dit moment hebben meer dan 6500 mensen een Cineville-pas. In januari maakte NAP Nieuws bekend dat de bij Cineville aangesloten bioscopen in 2011 50.000 kaartjes meer hadden verkocht dan in 2010.

Related posts:

1. Samenwerking Amsterdamse bioscopen tegen Pathé Vanaf 19 februari gaan dertien Amsterdamse filmtheaters samenwerken in het...
2. Amsterdammers vaker naar de film   Bioscoop Tuschinski AMSTERDAM, 11 januari – De Amsterdamse bioscopen...
3. Online wereldredders op het witte doek Image by Truus, Bob & Jan too! via Flickr...

Henk Schiffmacher. Foto: Jesaja Hutubessy via Amsterdam Tattoo Museum.

AMSTERDAM, 1 februari - Vanuit de naastgelegen ruimte klinkt luid gehamer en geboor. Het moge duidelijk zijn: het tattoomuseum van Henk Schiffmacher is nog onder constructie. En dat terwijl er al zo veel in het museum staat. De kunstenaar en tattookoning, die dit jaar zestig wordt, heeft in de loop der jaren heel wat tatoeageobjecten verzameld. “Dat zat allemaal in dozen. Het werd tijd dat de verhalen die erbij horen werden verteld”, zegt Schiffmacher. Wie denkt dat het alleen gaat om naalden en verschillende kleuren inkt, vergist zich. “Ik heb zo’n vies oud kussentje, waarop de Engelse koning George V nog is getatoeëerd.”

Dus ging Schiffmacher op zoek naar een museum dat zijn stukken wilde overnemen. “Maar alle geïnteresseerde musea kwamen tot dezelfde conclusie: ze wilden één stuk opnemen in hun collectie. De rest zou dan worden afgestoten.” En dat zou jammer zijn, want “dan zou je het karakter van de collectie geweld aandoen”, volgens Schiffmacher. “Ze zeiden: eigenlijk zou je zelf een museumpje moeten opzetten.” De vraag was: hoe dan?

De oplossing diende zich aan in de vorm van “mevrouw Jeannette.” Zij – Jeannette Seret, directeur van Partners aan het Werk – stelde voor om mensen via haar herintredingsbureau in Schiffmachers museum aan het werk te zetten.

Hoe bevalt het, om samen te werken met mensen die moeten leren opnieuw in de maatschappij te functioneren?
Schiffmacher: “Het is niet altijd makkelijk, zeker als je het niet gewend bent. De een doet het beter dan de ander. Van de week zat er iemand, die was apathisch. Je kon gewoon voor hem langslopen zonder dat hij met zijn ogen knipperde. Jeannette pikt die figuren dan uit. Ik zou het af en toe wat strenger willen doen.”
Terwijl hij vertelt, zit Schiffmacher wat te schetsen in zijn boek. Een kaars. “Mijn vader was slager en marinier, die gaf je op een gegeven moment wel een schop onder je reet. Maar goed, dat is niet aan mij, ik heb daar niet voor gestudeerd. Dat is een eigen beroepsgroep, die staat toch al op de tocht. Allemaal weg bezuinigd, samen met de cultuur en de kunst.”

Zijn tatoeages kunst dan?
“Het was al kunst voordat er kunst was, het is de moeder van de kunst. De eerste kunst die de mens maakte, maakte hij waarschijnlijk op zijn eigen lichaam. Vanwege de behoefte om zichzelf te onderscheiden van een dier, en van elkaar, van andere stammen. Tatoeages waren ook geheugensteuntjes bij het vertellen van verhalen. Maar tattoos pasten niet in de christelijke norm. Dus de dames en heren geloofsverspreiders hebben dat te vuur en te zwaard bestreden.”

Maar tegenwoordig zijn tatoeages toch vooral moderne fratsen van de jeugd?
“Welnee. De halve kunstwereld zit nu te borduren en wandkleedjes in elkaar te stikken, dat zijn ook naaldkunstenaars. En tegenwoordig is de performance, de daad van de kunst, heel belangrijk. Zelf houd ik nog wel van het resultaat van kunst. Als ik iemand zie die heel mooi is getatoeëerd, vind ik het wel leuk om zijn vel hier tentoon te stellen.”

Mag dat zomaar?
“Als iemand een been aanbiedt, gilt de chirurg het hele ziekenhuis bij elkaar dat hij daar niet aan meewerkt. Daarom zijn we momenteel bezig een soort donorcodicil voor tatoeages op te stellen. We hebben wel stukken huid in het museum. Vooral uit een periode waarin stukken mens buiten de kist werden gehouden om zo iemand later nog te kunnen identificeren.”

U schildert ook. Wat is het grootste verschil tussen een schilderij maken en een tatoeage zetten?
“Canvas beweegt niet, het lult niet tegen je, het geeft niet over. Huid zweet, huid moet helen, huid heeft last van zwaartekracht. Net zoals die fietstas waarin je twee jaar lang De Telegraaf bezorgt, de letters die erop staan worden dan ook uit elkaar gerukt.”

Schilderijen worden vaak als hogere kunst gezien, de tatoeage niet.
“Ik vind dat het precies omgekeerd is. De allerlaagste vorm van kunst, dan praat ik over de trench of jail art (kunst gemaakt door soldaten of gevangenen, red.), is voor mij het absolute summum in de menselijke uiting. Het heeft geen enkele commerciële drijfveer, is compleet gebaseerd op emoties. Dat wat iemand vol verdriet met zijn eigen tranen, eigen bloed, eigen sperma, eigen urine, eigen stront heeft gemaakt, om te communiceren, of om zijn liefde tentoon te spreiden, daar gaat helemaal niets boven. En het predicaat low brow dat daaraan hangt is dus bijna standrechtelijk strafbaar en verdient de kogel.”

Uw museum staat in een buurt met veel high brow musea, zoals de Hermitage. Heeft u dat expres uitgezocht?
“Een gebouw als dit is erg geschikt om lagere kunst te presenteren. Om het overdreven te zeggen, de museale wereld begint op de kermis, met rare collecties. Artis, dat hier tegenover zit, had vroeger een open tuin, de Blauw Jan. Daarin waren vreemde dieren te zien, zoals gordeldieren en struisvogels. Er werden ook geregeld mensen tentoongesteld: parasitaire tweelingen, hermafrodieten, the bird man, the mule head, the lobster lady. Een soort rariteitenkabinet. Mijn museum is dat ook.”

Schiffmacher weet veel van deze buurt. De geschiedenis van Artis, de verdwenen instituten, beroemde wetenschappers en kunstenaars die hier hebben gewoond: uren kan hij daarover praten. Voeg daar zijn kennis over de tatoeage aan toe, en hij zit een hele dag te vertellen. Maar daar heeft hij geen tijd voor, want er moet nog veel gebeuren aan het museum.

Ik las ergens dat u het rustiger aan wilde doen.
“Ja, dat lukt me natuurlijk voor geen fuck. Ik zou me het liefst bezig houden met publicaties over tatoeages. Het voordeel van schrijven is dat je met je pennetje en je papiertje in een ver land in het zonnetje kan zitten, met een cocktail.”
Maar voorlopig is Schiffmacher nog wel even bezig met zijn museum. “Ik mis nog zoveel. Ik wil nu graag een Koptische tattooshop hebben, een reizende Egyptische shop. Ik weet niet wat er met die traditie gaat gebeuren, met alle huidige verschuivingen en veranderingen in dat land. Voor sommige tatoeages is het ernstig tijd om op de Werelderfgoedlijst te belanden, want die staan onder druk.”

Related posts:

1. Vodka Museum put niet uit Russische schatkamers Het Vodka Museum is sinds november een van de blikvangers...
2. Amsterdamse buurtwinkels in het museum Amsterdam, 19 jan – Het Amsterdam Museum organiseert vanaf eind maart...
3. “Je moet geen rare dingen doen met een museum” Het Joods Historisch Museum krijgt per 15 maart een nieuwe...

Een tag van Dr. Air, foto's: Haro Kraak

AMSTERDAM, 1 februari – “Poep sex” staat er geschreven in het dunne laagje sneeuw op het dak van de auto. Kinderachtig, maar onschuldig kattenkwaad. De auto, die geparkeerd staat in de Palmstraat in de Jordaan, staat voor een huis met een grote tag op de muur. Met een spuitbus is in zwarte verf “Dr. Air” geschreven. Minder onschuldig dan wat schunnige teksten in de sneeuw. Een vierkante meter graffiti laten verwijderen kost al snel tachtig euro. Alleen in de Palmstraat heeft Dr. Air al meer dan tien tags gezet. Sommigen meer dan drie meter breed.

De graffiti brengt in de Jordaan grote ophef teweeg. Deze week lieten buurtbewoners in de media weten dat ze de bekladding zat zijn. Er is een beloning uitgeloofd van 150 euro voor de gouden tip die leidt tot het oppakken van de beruchte Dr. Air. De VVD Amsterdam heeft het College van B&W opgeroepen om de beloning te verdubbelen. De organisatie Stop Graffiti roept de buurtbewoners op om aangifte te doen bij de politie. Pas bij meerdere aangiften komt de politie in actie, laat Fred van actiegroep Stop Graffiti weten. Zijn garagedeur in de Bloemstraat is ook bespoten met de tag.

“De gemeente doet niets”, zegt een buurtbewoonster, “maar dat is ook niets nieuws.” Alleen bij openbare gebouwen maakt de gemeente de bekladde muren schoon, zoals bij het clubhuis van de Noorderspeeltuin, waar in december een Dr. Air-tag op de muur verscheen. Bij tags op particuliere gevels of garagedeuren is de schoonmaak voor eigen rekening. Dat kan flink in de kosten lopen. Volgens Fred, die liever niet met zijn achternaam in de krant wil, zou het “tonnen” kosten om de Jordaan weer op te schonen. En een schone muur of een nieuwe lik verf helpt niets, zegt hij. “De volgende ochtend staat er gewoon weer een verse tag op.”

Who the f*@$ is Dr. Air?

Tot op heden is niet bekend wie Dr. Air is. Hoogstwaarschijnlijk is hij een man van middelbare leeftijd. Hoewel de meeste buurtbewoners denken dat het om een jongere gaat die kattenkwaad uithaalt maakte Dr. Air reeds begin jaren ’80 furore in de Amsterdamse graffitiscene. Na jaren uit het straatbeeld verdwenen te zijn duiken de tags met zijn signatuur de laatste maanden weer steeds vaker op. Vooral in het noordelijke gedeelte van de Jordaan, tussen de Westerstraat en de Brouwersgracht, staan de muren vol met de herkenbare tag. Maar ook buiten de buurt is Dr. Air actief volgens Fred. “Ik ben de tag in de hele stad tegengekomen.”

Tag van Laser 3.14, foto: www.laser314.com

Op internet wordt Dr. Air aanbeden. Veel sites publiceren foto’s van zijn tags. De Amerikaanse website complex.com noemt hem in een lijst van de “25 Greatest Amsterdam Graffiti Writers”. Hij staat bekend als één van de graffitipioniers van Amsterdam, samen met namen als Ego, Dr. Smurry, Trip en Walking Joint. Eén van de beroemdste Amsterdamse taggers van dit moment, Laser 3.14, noemt Dr. Air zijn grootste inspiratiebron. Laser 3.14, die anoniem wil blijven, is bekend van zijn poëtische en maatschappijkritische teksten op bouwschotten en stellages, zoals Why believe in a system that doesn’t believe in me en On my knees I drown in black. Hij schreef een bericht op zijn blog waarin hij zich enthousiast toonde over de opleving van Dr. Air.

Kunst of kitsch?

Laser 3.14 laat in een e-mail weten dat zijn eigen tags “een regelrechte hommage” zijn aan de “logoachtige manier van schrijven uit die periode”. Dat hij met zijn teksten op tijdelijke planken en bouwcanvas geen schade aanricht en Dr. Air dat wel doet interesseert hem niet. “Wat voor de één vernieling is, is voor de ander kunst.” Voor hem is Dr. Air een boegbeeld uit de tijd dat Amsterdam nog een tolerante stad was. “Vroeger zat de stad onder de graffiti, maar damn wat zat er een goede sfeer in. Mensen leken, in mijn belevenis, aardiger en stonden meer open voor elkaar”, zegt Laser 3.14. “Nu is de stad zogenaamd schoon en aangeharkt, maar de openheid van vroeger is ver te zoeken. De sfeer is erg grimmig.” Volgens hem is graffiti het minst grote probleem waar de stad mee kampt.

Daar lijken de buurtbewoners in de Jordaan het niet mee eens. De meesten kennen de naam Dr. Air niet (het is immers nauwelijks te lezen uit de tag), maar erkennen de problematiek wel. Wat er moet gebeuren weten zij ook niet. “Maar ik sta niet voor mezelf in als ik die vent te pakken krijg”, zegt een bewoner wiens voordeur in januari is beklad. “Als je wilt weten wie het is kun je beter ’s nachts terugkomen”, zegt hij. Dat is wellicht niet meer nodig. Fred van Stop Graffiti laat weten dat iemand hem verteld heeft beelden te hebben van de tagger in actie. Hij heeft ze nog niet gezien, maar is ervan overtuigd dat Dr. Air binnenkort ontmaskerd wordt.

Related posts:

1. ‘Mijnheer Limmen, Mokum zal nimmer glimmen‘ AMSTERDAM – 23 jan. Als het aan graffitikunstenaar Donovan...
2. ‘Hanenpoten met geschiedenis’ Graffitikunstenaar Donovan Spaanstra vindt niet dat de gemeente zich de...
3. Het projectiel Rottenberg is terug op aarde Image by Jaap Stronks via Flickr AMSTERDAM – De...

Een artistieke zzp'er aan het werk. Bron: Chapendra via flickr.com

AMSTERDAM, 1 februari – Het aantal artistieke zzp’ers in Amsterdam is in tien jaar tijd sterk gegroeid, zo berichtte NAP Nieuws vorige week. Wie zijn deze kunstzinnige zelfstandigen zonder personeel? NAP Nieuws portretteert vier ondernemende Amsterdamse creatievelingen.

Related posts:

1. “Explosieve groei” aantal artistieke zzp’ers Een artistieke zzp'er aan het werk. Bron: Chapendra via...
2. Frans van Seumeren wil investeren in Kleiburg Bijlmerflat Kleiburg wordt bedreigd met sloop. Foto: Flickr Amsterdam,...
3. ‘Liever geen dronken bezoekers. Heroïnegebruikers zijn veel relaxter’ Kuijl voor het standbeeld dat vorige week gelijktijdig met zijn...

De Paper Dome. Foto: Cultuur19.

Aanvankelijk zou de Paper Dome, die bestaat uit een constructie van 700 kartonnen kokers en een wit polyesterdoek, worden gesloopt. De gemeente Utrecht wilde het gebouw echter behouden. In Utrecht bleek er geen plaats te zijn voor de Paper Dome. Daarop ging de gemeente op zoek naar geïnteresseerden om het gebouw voor een lage prijs over te nemen. Wel moest de nieuwe eigenaar de kosten van afbraak, transport en wederopbouw voor zijn rekening nemen. Stadsdeel Amsterdam Noord had de overname als eerste rond.

Volgens een woordvoerder van Amsterdam Noord kon het stadsdeel de Paper Dome voor een “symbolisch bedrag” overnemen. “Het is een mooi, licht gebouw”, aldus de woordvoerder. “Bovendien is het stadsdeel al langer bezig met plannen voor een tijdelijk theater.” Of de Paper Dome ook daarvoor gebruikt gaat worden, is nog niet bekend. “Dat voorstel moet eerst nog worden goedgekeurd door de Raad. Hopelijk wordt het voorstel in april besproken.”

De Paper Dome werd in 2004 in Utrecht geplaatst op initiatief van kunstprogramma Beyond. Het was de eerste culturele voorziening in de Leidsche Rijn. De theaterprogrammering was in handen van kunst- en cultuurorganisatie Cultuur19. Op de plek waar nu de Paper Dome staat moet het Leidsche Rijn Centrum komen, het tweede stadscentrum van Utrecht.

Related posts:

1. Sterke verschuiving werkgelegenheid in Noord Amsterdam – De afgelopen 35 jaar is de werkgelegenheid in...
2. Grof geld voor grofvuil Foto: dancerinthedark (MorgueFile) AMSTERDAM, 11 januari – Meerpersoons-huishoudens in Amsterdam...
3. Leren ‘Meedoen in Noord’ Stadsdeel Amsterdam-Noord wil met de subsidieregeling ‘Meedoen in Noord’ bijdragen...

De Haarlemmerstraat in Amsterdam via Flickr.com

Het was een nek aan nekrace tussen de nummers één, twee en drie op een lijst van vijf genomineerde winkelstraten. Dinsdsgmiddag was er een verschil van tien stemmen tussen de Haarlemse Gierstraat, de Haarlemmerstraat en de winnaar van vorig jaar, de Kleine Kerkstraat in Leeuwarden. In alle drie de steden werd er via sociale media en sites van de gemeente gelobbyd om zoveel mogelijk stemmen binnen te halen. De Gierstraat in Haarlem eindigde met 4356 stemmen op de tweede plaats. De Friese winkelstraat werd met 3651 stemmen derde.

Volgens Nel de Jager, winkelstraatmanager van de Haarlemmerstraat, is het niet makkelijk om stemmen te trekken. “Amsterdammers hebben al snel zoiets van ‘ach joh het zal wel’. In kleine steden als Haarlem en Leeuwarden is er vaak meer samenhorigheid”, zegt ze. Vorig jaar werd de Haarlemmerstraat met een verschil van 239 stemmen tweede tijdens de verkiezing.

Amsterdammers konden dit jaar kiezen tussen twee winkelstraten. De Beethovenstraat in Amsterdam Zuid behaalde met 2278 stemmen de vierde plaats. Volgens Jeannet van der Knaap van de winkeliersvereniging is er ook in de Beethovenstraat reclame gemaakt om zoveel mogelijk stemmen binnen te halen. Dat mocht niet baten. Van der Knaap denkt dat dit komt omdat de Beethovenstraat niet alleen bestaat uit kleine, zelfstandige winkeliers. “In onze straat vind je ook ketens, de straten die nu bovenaan staan bestaan voor 80 procent uit kleine winkels.”

Eva Ruijter van de website Nlstreets.nl die de award jaarlijks uitreikt, bevestigt dat de Nlstreets award er is om de winkelstraten met kleinere en afwisselende winkels onder de aandacht te brengen. Volgens haar profiteerden de winkeliers in de winnende straten de afgelopen jaren “enorm” van de media-aandacht. “Een zelfstandige winkelier heeft een beperkt reclamebudget, de award is een manier om publiciteit te krijgen.”

Wim van Ladesteijn relativeert het succes van de NLstreets award. Zijn schoenenwinkel Bojangles is gevestigd in de Kleine Houtstraat in Haarlem, die in 2008 en in 2009 werd verkozen tot beste winkelstraat van Nederland. “Het is hier zeker drukker door alle aandacht in de media.” Van Ladesteijn kan de verhoogde populariteit van de Haarlemse winkelstraat niet met omzetcijfers aantonen. “Het kan een positief en een negatief effect hebben. Klanten komen binnen en zeggen ‘dit is de place to be, hier moet ik zijn’ en dan lopen ze nog zonder tas de deur uit. Je winkel spreekt mensen aan of niet.”

De award wordt dit jaar voor de vierde keer uitgereikt en bestaat uit een feestelijke huldiging in het voorjaar. Behalve een prijs voor de beste winkelstraat is er ook een onderscheiding voor de beste winkel van Nederland. Een delicatessenzaak uit de Haarlemmerstraat behaalde de tweede plaats en verloor daarmee van een kledingwinkel, gevestigd in de Gierstraat in Haarlem.

Related posts:

1. Amsterdamse winkelplekken in de prijzen De Haarlemmerdijk staat op tweede plek als leukste winkelstraat...
2. De Stem Van… 'Stemmen is net knikkeren' Amsterdam, 20 jan – Lees in...
3. Loodzware Gucci-jurken en ongeschoren benen De champagne vloeide rijkelijk tijdens de achtste editie van de...