Poster van Samen in Amsterdam. Foto: Rode Kruis

De Diemense Ada van Emrik (62) voelde zich vaak alleen. Via een ‘maatjesproject’ van het Rode Kruis Amsterdam vond ze in Manuela Dieventhaal (31) een vriendin om leuke dingen mee te doen. Er ontstond een warme vriendschap. Van Emrik: “De band die wij hebben, is goud waard.”

AMSTERDAM, 14 februari – Ada van Emrik (62) plaatste begin 2011 een advertentie in een Diemens huis-aan-huisblad. ‘Zoek leuk maatje om gezellig mee te fietsen, te wandelen. Terrasje, musea, bioscoopje, theater.’ Er kwamen reacties, maar het bleef meestal bij een keertje koffie drinken. Van Emrik drukt het spraakknopje op haar keel in, de stem klinkt raspend en rokerig: “Ze vonden mijn stemprothese een bezwaar.”

Na een reeks zware operaties om haar slokdarmkanker te behandelen was ze haar stem verloren. Ook veel vrienden raakte ze kwijt. Vanwege het “pruttelketeltje”, zoals Van Emrik haar stem nu noemt. Ze vonden het moeilijk om met het afwijkende stemgeluid om te gaan, gokt ze. Wat volgde was een depressieve periode. Ze pakt een tissue uit het doosje naast haar op de bank .“Sorry, ik word altijd emotioneel als ik eraan terugdenk”, zegt de in een grijs joggingpak gestoken Van Emrik.

Opbeurende woorden komen er van de goedlachse Surinaamse vrouw naast haar. Manuela Dieventhaal (31) is sinds november vorig jaar het ‘maatje’ naar wie Van Emrik op zoek was. Ze vonden elkaar via het Samen in Amsterdam-project van het Rode Kruis, dat eenzame mensen uit hun isolement probeert te halen door ze te koppelen aan vrijwilligers. Van Emrik wilde geen “dooie vogel”. De reuring die ze naar eigen zeggen wel kon gebruiken, heeft ze in Dieventhaal gevonden.

Samen in Amsterdam
Het Rode Kruis Amsterdam startte in 2009 met het project Samen in Amsterdam. Doel is eenzame Amsterdammers uit hun isolement halen door ze te koppelen aan een vrijwilliger, ook wel ‘maatje’ genoemd. Die biedt een luisterend oor en zorgt voor persoonlijk contact, maar denkt ook mee om sociale contacten en andere activiteiten uit te breiden. Elke vrijwilliger wordt na een intakegesprek gekoppeld aan een deelnemer. Bij het maken van een match houdt het Rode Kruis rekening met zaken als hobby’s, achtergrond en wensen van deelnemer en vrijwilliger. Zij worden voor een jaar aan elkaar gekoppeld en hebben twee keer per maand een afspraak. De invulling van de afspraken staat vrij en kan bijvoorbeeld bestaan uit een kopje koffie drinken, wandelen, winkelen of een museum bezoeken.

“Ze mag me geen maatje noemen, hoor”, zegt Dieventhaal. Dat klinkt haar te veel alsof ze maatschappelijk werkster is. “Ada is gewoon mijn vriendin. Het is alsof ik mijn tweelingzusje heb gevonden. Wit van buiten, zwart van binnen. Ze heeft ook Surinaamse billen.” Van Emrik staat op van de leren bank in haar woonkamer en schudt haar achterste.

Haar partner Joop komt uit de keuken met thee en cake, terwijl zij geanimeerd een minitoneelstukje improviseert over de eerste keer ontmoeting met haar nieuwe vriendin. Het was de bedoeling dat de twee vier uur met elkaar zouden doorbrengen. Dieventhaal vond dit onzin. “Zondag is mijn vrije dag, dan heb ik geen tijdslimiet. Als het gezellig is ga ik niet na vier uur al naar huis.” Van Emrik nam haar mee naar haar volkstuintje. Daarna dronken ze een wijntje en aten ze een bitterbal. Het was de eerste keer dat Van Emrik weer vast voedsel mocht eten.

Feiten en cijfers
- Sinds 2009 hebben zich ruim 250 vrijwilligers en 260 deelnemers aangemeld
- Vrijwilligers zijn meestal tussen de 20 en 40 jaar of 65+, deelnemers zijn vaak ouderen of jongere mensen met een chronische ziekte of lichte handicap
- Tot nu toe zijn er 230 koppels gevormd: 30 tijdens de pilot in 2009, 85 in 2010, 100 in 2011 en 15 in dit jaar
- Op dit moment zijn er ongeveer 120 koppels actief
- 40 eenzame Amsterdammers staan op de wachtlijst
- Van 20 vrijwilligers wacht het Rode Kruis nog op de vereiste Verklaring Omtrent Goed Gedrag
- Vrijwilligers moeten ook een door het Rode Kruis aangeboden cursus ‘Omgaan met eenzaamheid’ volgen
- Geïnteresseerden kunnen voor informatie kijken op www.rodekruis.nl/amsterdam

Sindsdien maken ze elke twee weken een uitstapje met elkaar. Zo gingen ze een keer nieuwe kleren kopen bij de Bijenkorf. En zondag bezoeken ze samen de Zaanse Schans. “Ik kijk geregeld op Vakantieveilingen.nl of er iets gezelligs te doen is waar we naartoe kunnen”, vertelt Dieventhaal. Met Joop kan Van Emrik niet meer op pad. “Hij is hartpatiënt en heeft longemfyseem. Als hij de trap af loopt is hij al kapot. Net een goudvis die naar lucht hapt.” Joop is aan huis gekluisterd, maar zegt daar vrede mee te hebben. Niets voor Van Emrik: “Dan zou het pitje bij mij heel gauw uit zijn.”

De plak cake op haar bord blijft tijdens het gesprek vrijwel onberoerd. Ze praat aan één stuk door. Andere mensen met een stemprothese krijgen soms al na vier zinnen hoofdpijn, weet ze. Zelf neemt ze amper pauze. Ze is altijd al praatgraag geweest. De vlotte babbel kwam goed van pas in haar horecaverleden. 23 jaar werkte ze in een café aan de Middenweg.

Dieventhaal biedt vandaag vooral een luisterend oor. Maar, zo verzekert Van Emrik, “Manuela kan bij mij ook alles kwijt. Vorige week overleed een goede vriendin van haar. Toen zij op de begrafenis was, heb ik aan haar gedacht.”

Naast ‘maatje’ is Dieventhaal ook elke maandag vrijwillig gastvrouw in het VU medisch centrum. Daarnaast werkt ze als doktersassistent in het Slotervaartziekenhuis. Ze herkent zich vaak in de gevoelens van Van Emrik. Mensen in haar omgeving hebben haar ook weleens laten vallen, vertelt ze. “In de Surinaamse cultuur is ziek zijn best een taboe. De meeste Surinamers en Antillianen begrijpen niet waarom ik dit doe, tenzij ze in de zorg werken.” Volgens Dieventhaal heeft het alles met schaamte te maken. “Veel mensen zien geholpen worden als een teken van zwakte.”

De nare gebeurtenissen tijdens en na haar ziekte hebben Van Emrik geleerd dat ze niet altijd op mensen kan rekenen. “Ik merk steeds meer dat mensen alleen maar met zichzelf bezig zijn. Ik heb bijvoorbeeld het gevoel dat niemand zijn buurman meer kent.” Dieventhaal knikt. “Mensen doen veel te weinig voor elkaar. Als je tijd hebt om acht uur voor de televisie te zitten, kun je ook de tijd nemen om even met iemand te praten.”

Mede dankzij Dieventhaal gaat het weer goed met Van Emrik. “Maar ik weet niet of ik er, mocht ik weer ziek worden, weer de kracht voor kan opbrengen”, zegt ze. Dieventhaal schrikt op van haar stoel, even is de lach verdwenen. “Dat meen je toch niet, hè?” Ze herhaalt het nog eens en haar stem gaat omhoog. “Ach”, zegt Van Emrik, “Dat zeg ik nu. Maar als het me gebeurt denk ik er natuurlijk vast anders over.” Ze staat op om een tijdschrift te pakken. De Tweede Stem heet het, voor mensen die net als zij een stemprothese hebben. “Tweede stem, tweede leven, zo zie ik het.”

Related posts:

1. De stem van… Foto: Rick Kwekkeboom Lees in ’De stem van…’ elke week...
2. De man achter de GVB-stem Alle Amsterdammers hebben hem weleens gehoord: Marc Klardie, de halteomroeper...
3. De stem van de straat bestaat niet Hebben media en politici elkaar in een stevige houdgreep? Spelen...

AMSTERDAM, 14 februari – De afdelingen van verpleeghuis Anton de Kom in de Bijlmer hebben namen als Toekan en Twatwa. Zachtjes klinkt de beat van de trommels van Surinaamse muziek. Het behang is geel en oranje en aan de muur hangen linnen doeken met foto’s van tropische stranden en de Wijdenboschbrug bij Paramaribo. De palmplanten gedijen er goed, want de thermostaat staat standaard op minstens vierentwintig graden. Het is kalm in de woonkamers, want alle vierentwintig dementerende bewoners hebben net hun fruit gegeten en houden ’s middags rust.

Het Anton de Komplein. Foto: Anna Vossers

Alle bewoners hebben een eigen slaapkamer. In de gedeelde woonkamers wordt na het ontbijt gedanst voor de verplichte dertig minuten lichaamsbeweging. Na de middagrust helpen de bewoners, als dat nog kan, met het koken van een Surinaamse avondmaaltijd. De bakbananen en bakkeljauw worden op de markt om de hoek op het Anton de Komplein gekocht. De meeste medewerkers zijn zelf ook Surinaams. Ze praten een mengelmoesje van Sranan Tongo en Nederlands met de bewoners en familieleden.

Levendiger is het tien kilometer verderop, bij de ‘roze ouderen’ in woonzorgcentrum De Rietvinck in de Jordaan. Het huis kreeg net als twee andere woonzorgcentra van zorggroep Osira van homobelangenvereniging COC de ‘Roze Loper’, een keurmerk voor homovriendelijke ouderenzorg. Het is een verzorgingstehuis met zeven aanleunwoningen voor homoseksuele ouderen, het L.A. Rieshuis.

In het zaaltje van Café Rosé zitten deze donderdag drie uur zo’n veertig ouderen. Na een korte inleiding van Jasper Wiedeman van het homodocumentatiecentrum Ihlia gaat de beamer aan. Vandaag kijken de cafégangers de oudste beelden van homo’s op de Nederlandse televisie terug. Wiedeman laat beelden uit 1964 zien van Benno Premsela, de eerste man die openlijk op de Nederlandse tv uitkwam voor zijn homoseksualiteit. “Wie kent Benno allemaal?” vraagt geestelijk verzorger Anton Koolwijk. Van alle kanten klinkt bevestigend gebrom. Mevrouw Grotjohann roept vanaf de bank op de eerste rij: “Hij heeft het COC helemaal opgebouwd, en dat werd de mooiste dancing van Europa.” Ze lacht hard, anderen lachen mee.

Woon- en zorgmogelijkheden voor ouderen zijn er in gradaties. Van vrijblijvende activiteiten tot dagbehandeling, van woongroepen en aanleunwoningen tot verpleeghuizen voor diegenen die het meest afhankelijk zijn geworden. In al die categorieën ontstaan gespecialiseerde huizen: Amsterdam heeft een verzorgingstehuis voor gefortuneerde bejaarden, woongroepen voor oudere Marokkanen en Hindoestanen en woonzorgcentra met een keurmerk voor homovriendelijke zorg. Zorgorganisatie Cordaan opent volgende maand El-Noor, een woonvoorziening voor islamitische senioren.

Dat juist nu kleinschalige woon- en zorginititatieven als paddestoelen uit de grond schieten, is niet zo gek, legt Netty van Triest uit, programmaleider bij de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting: “De babyboomers, die nu met pensioen gaan, zijn erg geïnteresseerd om met elkaar te gaan wonen. Het is een eigenzinnige generatie met een hoger inkomen en meer vermogen.”

“Homovriendelijk” woonzorgcentrum De Rietvinck organiseert elke week activiteiten voor oudere homo’s, zoals films en praatgroepen. Uit de wijde omgeving komt er een vaste groep geïnteresseerden op af. De eerste donderdag van de maand is er Café Rosé, een gratis middag voor roze ouderen. Het café heeft om de maand een serieus thema en om de maand lichter amusement.

Foto: Ladyheart (morguefile)

De generatie homo’s die nu oud wordt, kan meestal niet rekenen op hulp van nageslacht. Adoptie, zaaddonors en draagmoeders waren er toen zij jong waren nog niet voor homo’s, dus kinderen hebben ze meestal niet.

Bij het Anton de Komhuis is juist het tegenovergestelde aan de hand. Anne-Rose Abendanon, die aan de wieg stond van het verpleeghuis, merkte bij ontmoetingscentrum Kraka-e-Sewa voor Surinaamse dementerende ouderen, dat veel van de ouderen bij hun kinderen in huis woonden. Familieleden hadden vaak geen vertrouwen in de Nederlandse zorg. Abendanon zag dat om een dementerende grootouder in huis te hebben, kleinkinderen hun kamer moesten afstaan en veel te veel mensen in één huis woonden. Daarom kwam er in november 2009 een verpleeghuis voor dementerende Surinaamse ouderen.

Anders dan bij Anton de Kom zijn de ouderen die naar de activiteiten van de Rietvinck komen vaak nog gezond. Ze hebben wel behoefte aan aanspraak van mensen die net als zij hebben moeten vechten om uit te komen voor hun seksuele voorkeur, en hun sociale leven wordt met het verstrijken van de jaren kleiner. Het merendeel van de deelnemers aan Café Rosé en De Roze Salon woont dan ook nog gewoon thuis.

Toch komt niet elke oudere zomaar in aanmerking voor elke woon- of zorgvorm. In het Anton de Komhuis wonen alleen ouderen die een verpleeghuisindicatie hebben, die dus 24 uur per dag recht hebben op zorg. Veel aanleunwoningen en woongroepen vallen onder sociale huur, met een bijbehorende inkomens- en vermogensgrens. En particuliere woonvormen zijn weer niet weggelegd voor de minimainkomens.

Mevrouw Grotjohann, vaste bezoekster van Café Rosé, moet er niet aan denken afhankelijk te worden. Ze woont nog zelfstandig in een flat bij de Gaasperplas in de Bijlmer. Twee keer woonde ze lang samen met een vrouw; nu is ze op zichzelf aangewezen. Nu gaat dat nog goed, ze fietst nog veel en wandelt. Haar moeder zei altijd: “Mannen moet je niet aan beginnen, en kinderen zijn hinderen.” Dat advies heeft Grotjohann letterlijk genomen.

Voor het L.A. Rieshuis in de Jordaan zou Grotjohann wel warm lopen, maar ze is te “kapitaalkrachtig” voor zo’n sociale huurwoning. Op een paar honderd meter lopen van haar appartement staat een normaal verzorgingstehuis. “Maar daar word je lastig gevallen door mannen. Daar zit ik echt niet op te wachten.” Haar sociale leven is klein geworden. Hoe het later gaat redden, zonder kinderen? “Ik neem wel een huisknecht. Of een meisje natuurlijk!”

Related posts:

1. Homo’s in Amsterdam: Roze ouderen in Café Rosé Image by: Chantal Groothengel Homoseksuele ouderen kunnen elkaar maandelijks opzoeken...
2. Amsterdam vergrijst niet Steeds minder ouderen in Amsterdam. Foto: teddykiller (Flickr) AMSTERDAM, 14...
3. Ouderen op Valentijnsdate met Young Professionals Ouderen op date tijdens Valentijnsdag. Foto:zingevingzuidas.nl AMSTERDAM, 14 februari...

De Oud-Amsterdammer. Sinds 27 november 2011 in Amsterdam. Foto:deoudamsterdammer.nl

AMSTERDAM, 14 februari – Sinds november 2011 is De Oud-Amsterdammer verkrijgbaar. De krant is de Amsterdamse versie van De Oud-Rotterdammer, de eerste gratis krant die zich richtte op 50-plussers in een grote stad. Na De Oud-Utrechter en De Oud-Hagenaar is het de vierde krant die deze formule gaat hanteren. “We zagen het succes in Rotterdam en vroegen ons af waarom het in Amsterdam eigenlijk niet gedaan werd”, zegt Peijs. “En na wat overleg was het eigenlijk zo geregeld.”

De kracht van de krant is volgens Peijs de goede formule van De Oud-Amsterdammer: “We maken artikelen over onderwerpen van bewoners en door bewoners die niet verder teruggaan dan ongeveer 1950. Mensen die ons blad lezen moeten het gevoel krijgen dat ze erbij waren, dat ze zich het konden herinneren.” Voor Peijs zelf geldt dit in ieder geval wel. “Ik ben 53, ik pas in de doelgroep van onze artikelen.”

Dat de krant leeft, blijkt uit het artikel over de brand bij C&A in 1963 in het nummer van 7 februari. Peijs: “we hadden zelf ook goed onderzoek gedaan naar de brand, maar hebben liefst 52 extra foto’s uit privéarchieven van lezers gekregen. Dat is nu allemaal op internet gepubliceerd. ”

Groot historisch onderzoek ligt niet aan de artikelen ten grondslag. Peijs: “Een jaartal kan weleens verkeerd zijn. Dat willen we natuurlijk liever niet, maar het is ook geen big deal. En het is ook alleen maar leuk als we dan weer reacties van lezers krijgen die zeggen dat het toch echt 1964 was in plaats van 1963.”

Voorbeelden van onderwerpen voor De Oud-Amsterdammer heeft Peijs genoeg. Zo gaat hij schrijven over de kroningsrellen in 1980, waarbij krakers met de leus ‘geen woning, geen kroning’ het volksfeest rond de kroning van Beatrix verstoorden. Maar ook schrijft hij over de verloving van Beatrix en Claus en komt in het volgende nummer een artikel over het Casa 400, het huidige studentenhotel bij Amsterdam Amstel. “Dat gaat binnenkort gesloopt worden en we willen er een mooi verhaal over maken”, zegt Peijs.

Op dit moment schrijft Peijs veel stukken zelf, maar er is ook ruimte voor eigen initiatief. Peijs: “we stimuleren eigen inbreng en daar is op dit moment geen gebrek aan. We kunnen moeiteloos twee pagina’s vullen met stukken van lezers.” Mensen die goed schrijven worden volgens Peijs wel gevraagd of ze meer willen bijdragen aan de krant. “We willen naar een vaste redactie. Laatst meldde iemand zich spontaan aan, maar die wilde alleen maar over de Pijp van voor 1940 schrijven. Dat kan dus net niet.”

De oplage van de krant is 120.000 en gratis af te halen op vierhonderd verspreidingspunten in Amsterdam, Almere, Diemen, Weesp, Lelystad, Muiden en Purmerend. Inkomsten haalt de krant vooral uit advertenties, maar inmiddels zijn er volgens Peijs al ongeveer honderd abonnementen van vijftig euro per jaar verkocht aan mensen die niet naar een verspreidingspunt willen of kunnen.

Voorlopig wil Peijs nog niet denken aan uitbreiding van de krant. “We willen eerst settelen. Het gaat goed maar er moeten nog meer advertenties bij voor we van de zestien pagina’s nu naar 24 en meer willen.” Wel heeft Peijs goede hoop dat er uitgebreid kan worden: “ik hoorde laatst dat een ‘Jonge Amsterdammer’ van 35 zei dat het eigenlijk een krant voor iedere Amsterdammer is. Zo hadden we er nog niet over nagedacht, maar het is een welkome meevaller!”

De volgende editie van De Oud-Amsterdammer ligt op 21 februari in de schappen. Dan wordt ook duidelijk wie van de tweehonderd inzendingen de winnaars van de Intratuin-cadeaubonnen worden.

Related posts:

1. Amsterdammer weinig financiële kennis Amsterdamse marktkooplieden, huisschilders en advocaten hebben één ding gemeen: ze...
2. ‘Liever geen dronken bezoekers. Heroïnegebruikers zijn veel relaxter’ Kuijl voor het standbeeld dat vorige week gelijktijdig met zijn...
3. Wegener vast aan verlieslijdend De Pers Dagblad De Pers. Foto: Flickr.com Dagblad De Pers lijdt...

AMSTERDAM, 14 februari – Lidy (80) heeft een ketting met een wit kaartje om haar nek. “Reanimeer mij niet” staat erop, in rode kapitalen. Daaronder haar pasfoto en handtekening. Ze zit samen met twintig anderen in een klein kantoortje in het pand van de NVVE aan de Leidsegracht. De estafette is al begonnen, maar de bel blijft gaan. “Kunt u morgenochtend terugkomen?”, vraagt een vrijwilliger van de NVVE terwijl ze de deur opendoet. “Dan doen we een extra voorlichting.”

Foto: website NVVE

Herman Speerstra, ledencoördinator bij de NVVE, heeft de niet-reanimerenpenning van Lidy ook gespot. “Artsen willen altijd alleen maar behandelen, maar met zo’n penning moeten ze je serieus nemen”, zegt hij. Volgens het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport heeft de penning dezelfde juridische status als een schriftelijke wilsverklaring. Toch is de penning volgens Speerstra bij veel mensen nog ‘niet ingedaald’. “Elke idioot springt bovenop je om je te reanimeren.”

De middag heet een estafette, maar heeft meer weg een kringgesprek over euthanasie. Naast Lidy zijn er vooral vrouwen aanwezig. “Vrouwen hebben meer lef, wij durven erover te praten”, zegt een vrouw van in de zestig. “Mijn vriend is ouder, maar hij reageert niet als ik erover praat”, vult haar vriendin, gekleed in bontjas en bontmuts, aan. “Ik vind het moeilijk om de wilsverklaring nu al in te vullen, maar ik heb van mijn moeder geleerd: ‘Een slimme meid is op de toekomst voorbereid’.”

Bespreek uw euthanasiewensen regelmatig met de huisarts en vul de wilsverklaring in, is het advies van de NVVE. Volgens Speerstra sta je met een wilsverklaring sterker in je “strijd tegen de arts”. Helaas is euthanasie geen recht, maar een verzoek, zegt hij, terwijl hij een raam openzet. Als uw huisarts weigert, moet u zelf een andere huisarts vinden.” Een oude vrouw met grijze krullen kijkt bedrukt. Dat is heel moeilijk in Amsterdam, zegt ze.

“Mijn huisarts zegt steeds dat ze ‘alleen bij lijden’ euthanasie wil uitvoeren”, zegt een andere mevrouw in de vijftig. “Maar wat voor mij lijden is, is voor haar misschien geen lijden. Ze weet dat ik positief in het leven sta. Maar ik ga niet naar het verpleegtehuis, nooit.” Een andere vrouw zakt ineen, laat haar hoofd hangen en doet haar tong uit haar mond. “Ik ga er ook niet zo bij zitten, in een huis.”

“Ik had precies hetzelfde probleem met mijn huisarts”, zegt een mevrouw met een parelketting. Maar nu zeg ik vaak tegen hem: ‘dit en dat vind ik lijden, vind jij dat ook?’ Dan schrijven we dat samen op.” Speerstra complimenteert haar. Hoe vaker je het aankaart, hoe beter, vindt hij. “Voor iedereen ligt het anders, maar het is goed om het op te schrijven: ‘lijden is als ik mijn geliefde niet meer herken, als ik een boek lees en de letters vormen geen woorden meer’,” somt hij op.

Als alle huisartsen euthanasie weigeren “denkt de NVVE mee over zelfdoding”, zegt Speerstra. Er zijn verschillende manieren. “Ik loop gewoon de zee in, zegt de mevrouw met de bontjas. “Want ik kan niet zwemmen. Aan de andere kant, het lijkt me wel koud.” Een aantal vrouwen bespreekt vervolgens luchtig hoe de verdrinkingsdood zou zijn. Speerstra luistert.

Dan is hij aangekomen bij het volmachtformulier, bestemd voor situaties waarin mensen zelf niet over hun levenseinde kunnen beslissen. Met het formulier kunnen ze iemand aanwijzen die namens hen optreedt. Doen ze dat niet dan hebben de ouders, kinderen of broers- en zussen automatisch volmacht. “Bespreek dit met hen!” zegt Speerstra. “Wanneer zij goed op de hoogte zijn van uw wensen, geeft dat extra houvast in de onderhandelingen met de arts”.

Een vrouw met krukken vertelt dat een vriendin van haar ziek was. “Ze had drie kinderen, twee wilden euthanasie, maar één was tegen. Toen hebben ze doorbehandeld. Nu gaat ze kerngezond door het leven!” Alle vrouwen lachen. “Maar, voor hetzelfde geld word je een kasplantje”, waarschuwt Speerstra snel. Het is weer stil. “Zijn er nog vragen?”

Na een aantal praktische vragen is de bijeenkomst afgelopen. Een nieuwe groep is aan de beurt. Speerstra loopt even weg om iets te pakken. De meeste vrouwen lopen naar de uitgang, anderen staan om Lidy heen en bekijken haar penning. “Omdat het een feestdag is, mag ik ze gratis uitdelen”, zegt Speerstra triomfantelijk, terwijl hij met een stapel folders komt binnenlopen. De vrouwen juichen. “Dementie, en het zelfgewilde levenseinde” staat erop.

Related posts:

1. Euthanasieonderzoek onbetrouwbaar Image by quinn.anya via Flickr Amsterdam - Uit een...
2. PvdA ‘creëert alleen maar spannende jongensboeken’ Afgelopen dinsdag was de laatste dag dat politieke partijen zich...
3. ‘Daar wonen alleen maar muizen’ Verpaupering in de Kalverstraat. Foto: Napnieuws Afgeplakte en donkere ramen....

De 81-jarige Jannie Smit toont haar Ereteken van Verdienste. Foto: Thomas Rueb

Deze week ontving Jannie Smit (81) het Ereteken van Verdienste van de stad Amsterdam. Ze kreeg de onderscheiding voor haar inzet voor de stichting Bewegen voor Ouderen, waarvoor ze al veertig jaar gymnastiekles geeft aan ouderen in Amsterdam.

AMSTERDAM, 14 februari – Op de achtergrond klinkt oude jazz, traag en met veel koper. De muziek kabbelt uit een gettoblaster. Die neemt Jannie Smit (81) elke dag mee. “Maak je lang! Strek je benen”, roept ze over de muziek heen. Een zestal oudere dames volgt elke beweging die Smit voordoet. Ze liggen op blauwe yogamatjes. “En fietsen! Alsof je in een ligfiets zit.” De benen schieten gehoorzaam de lucht in en duwen denkbeeldige trappers. “Zo, ja!”, roept Smit tevreden. “Juist. En wissel.”

De aerobicsles van vandaag is één van de zeven gymnastieklessen die Jannie Smit per week geeft aan ouderen in Amsterdam, op vrijdag zelfs vier uur achter elkaar. Die lessen zijn vooral bedoeld voor tachtigers. “Een enkeling is wat jonger”, lacht ze. “Maar mijn oudste is 95.”

Smit geeft de lessen al veertig jaar lang. “Ik ben in 1972 bij Meer Bewegen voor Ouderen gekomen. En dat doe ik sindsdien. Maar ik ben er tussendoor wel heel even uit geweest.” Ze kijkt bijna schuldbewust. “Een paar jaar geleden brak ik mijn heup. Dat duurde even. Maar ik ben gewoon weer terug gekomen.”

Ereteken van Verdienste

Het Ereteken van Verdienste wordt toegekend door de stad Amsterdam aan diegenen die zich 25 jaar of meer heeft ingezet voor een Amsterdamse vereniging, stichting of instelling.

Foto: Thomas Rueb

De les vandaag vindt plaats in de boksruimte van sportcentrum De Pijp. Aan het plafond bungelen kettingen waar normaal gesproken bokszakken aan hangen. De groep krijgt pas sinds een jaar les in deze ruimte, noodgedwongen. “Door de bezuinigingen zijn vorig jaar bijna alle buurthuizen dichtgegooid”, vertelt Smit. “Daar zaten de gymnastiekclubjes voor ouderen. Om Meer Bewegen voor Ouderen überhaupt door te kunnen zetten, hebben we meer dan veertig nieuwe locaties moeten zoeken. Dit is er één van.” Ideaal is het niet. Ze kijkt om zich heen. “Het is een kale boel; we gebruikten altijd rekstokken, maar die hebben we nu niet. De mensen worden mét mij oud, en die vinden het niet meer lekker op de grond.”

Vorige week werd ze onderscheiden met het Ereteken van Verdienste van Amsterdam. De wethouder en haar familieleden verrasten haar tijdens één van de gymnastieklessen. “Ik had het nooit verwacht”, vertelt ze. Trots laat ze de speld zien. “14 karaats goud. Ik neem hem overal mee naartoe.”

De onderscheiding is de kroon op haar werk, zegt ze, maar aan stoppen denkt ze voorlopig nog niet. “Ze willen hier dat ik nog tien, vijftien jaar doorga.” De andere dames mompelen instemmend. “Nou ja, zolang ik het kan blijven doen, waarom niet?” Ze is er duidelijk fit genoeg voor. “Houdt u er wel rekening mee dat ik al drie weken niet meegedaan heb?”, hijgt één van de deelneemsters vermoeid tegen het einde van de les, zichtbaar jonger dan Smit. “Sodeju.”

Jannie Smit (derde van links) met haar aerobicsklas. Foto: Thomas Rueb

Related posts:

1. Ouderen op Valentijnsdate met Young Professionals Ouderen op date tijdens Valentijnsdag. Foto:zingevingzuidas.nl AMSTERDAM, 14 februari...
2. Nieuwbouwplannen VU komen dichterbij AMSTERDAM, 20 feb. De gemeente Amsterdam en de Vrije Universiteit...
3. Amsterdam vergrijst niet Steeds minder ouderen in Amsterdam. Foto: teddykiller (Flickr) AMSTERDAM, 14...

De brandweer probeert de woonboot aan de Zwanenburgwal leeg te pompen. Tevergeefs. Foto: RTV Noord-Holland

Het gemeentelijke waterleidingbedrijf Waternet ontving deze winter tot nu toe meer dan vijfhonderd meldingen van bevroren waterleidingen en watermeters in Amsterdam. Vorig jaar waren dat er 150 in totaal. “Het is kouder, en langer koud van voorgaande jaren”, verklaart Barbara Groenendijk, communicatieadviseur bij Waternet. “Dat het zo hard waait speelt ook mee, dat versnelt het bevriezingsproces.”

Waternet zette twintig extra mensen in om de problemen te verhelpen. Het waterleidingbedrijf vervangt slechts bij de helft van de meldingen de waterleidingen en meters. “In veel gevallen lopen de leidingen door het huis heen. Dan zijn bewoners zelf verantwoordelijk voor reparatie”, aldus Groenendijk. Ongeveer 470.000  woningen hebben een aansluiting op het waternet in Amsterdam.

Als water bevriest, zet het uit, waardoor bevroren waterleidingen kunnen springen. Maandagochtend zonk een woonboot aan de Amsterdamse Zwanenburgwal door een gesprongen waterleiding. “Het lukte de brandweer niet om de boot op tijd leeg te pompen”, vertelt Remco de Korte, persvoorlichter bij Brandweer Amsterdam-Amstelland. Een woonboot aan de Haparandadam had maandag ook een gesprongen waterleiding, maar kon volgens de brandweer “worden gered”.

Related posts:

1. Lokettenreeks – ”Kijk, het is niet zo dat de waterschapsbelasting gepromoot wordt onder mensen” Wie heeft er niet in de rij voor een loket...
2. Meer daklozenopvang door winterkou Foto: Alexander Leeuw AMSTERDAM, 1 februari – Circa 190...
3. De klok slaat… onder nul In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...

Geert Groote School. Foto: Arman Avsaroglu

De Cito-toets is dinsdag begonnen. Het is de laatste keer dat de toets in de huidige vorm wordt gehouden. Volgend jaar komt er een gestandaardiseerde taal- en rekentoets. Die wordt verplicht voor alle basisscholen. Niet iedereen in Amsterdam ziet dat zitten.

AMSTERDAM, 8 februari 2012 – De leerlingen wachten. Hun tafels zijn leeg op een scherpgeslepen potlood, een gum en een antwoordvel na. Er hangt een opgewonden stilte in het lokaal als lerares Astrid Huisden de opgavenboekjes uitdeelt. De achttien Groep 8-leerlingen van de Vlinderboom basisschool in Amsterdam West doen mee aan de Cito-toets. Drie dagen lang beantwoorden ze tweehonderd meerkeuzevragen. Er staat veel op het spel. De uitslag is een belangrijke graadmeter voor het soort middelbaar onderwijs dat ze zullen gaan volgen – vmbo, havo of vwo. Samen met het advies van de leraar is de Cito-score het visitekaartje waarop die beslissing wordt genomen.

Dit is het laatste jaar dat de Cito-toets in de huidige vorm wordt gehouden. De Cito-toets is op dit moment niet verplicht. In Nederland neemt gemiddeld 85 procent van de basisscholen de toets af. In Amsterdam ligt dat percentage iets lager. Volgens een woordvoerder van Cito doen er dit jaar 222 Amsterdamse basisscholen mee, van het totaal van 262. Dat komt neer op 82 procent van de scholen.

Volgend jaar zal dat 100 procent zijn. In 2013 wordt de Cito-toets vervangen door een centrale eindtoets voor taal en rekenen, en die is verplicht voor elke basisschool. Tevens zal de toets niet langer in februari, maar in april worden afgenomen. Minister van Bijsterveld (Onderwijs, CDA) heeft het wetsvoorstel inmiddels naar de Tweede Kamer gestuurd. De naam Cito zal de toets niet dragen, maar inhoudelijk blijft de toets wezenlijk onveranderd. “Alle onderdelen zijn hetzelfde. Het is in principe gewoon de Cito-toets, maar dan gecentraliseerd voor alle basisscholen in Nederland”, aldus een woordvoerder van Cito, dat ook de nieuwe toets ontwerpt.

Dat stuit scholen die dit jaar niet voor de Cito kozen tegen de borst. Eén van die scholen is de Geert Grote School in Amsterdam-Zuid. Daar is van de spanning die bij de Vlinderboom tastbaar is, weinig te merken. Hier geen Cito-toets voor de groepachters. Kinderen rollen vrolijk door de sneeuw en ook bij de ouders die hun kinderen deze woensdagmiddag komen ophalen is er geen redenen tot zenuwen. Op deze vrije school is het een dag als alle anderen.

Schoolplein Geert Groote School. Foto: Arman Avsaroglu

Voor Bruno Raida, vader van de 12-jarige Lothari, hoeft het niet zo nodig, die Cito toets. “Je moet kinderen niet met die immense druk van zo’n belangrijke toets opzadelen. Alsof hun hele verdere carrière er van afhangt. Ik hecht veel meer waarde aan het oordeel van de leraren, die de kinderen acht jaar op school hebben meegemaakt.”

Dat is Simon Steen, directeur van de Verenigde Bijzondere Scholen (VBS), met hem eens. Ook hij is niet blij met de plannen van Van Bijsterveldt. “Je moet ouders en scholen de keuze geven kinderen op een andere manier te onderwijzen.” De meeste van de bij de VBS aangesloten scholen maken de Cito-toets niet. In Amsterdam zijn er 23 basisscholen aangesloten. Steen: “Het is een foute gedachte dat een gestandaardiseerde eindtoets voor alle basisscholieren het onderwijs vooruit kan helpen. De Cito-toets biedt slechts een momentopname. Wij zien meer in het leerlingvolgsysteem, dat de ontwikkeling van het kind gedurende acht jaar in kaart brengt.”

Ook Herbert de Bruijne, van de stichting Openbaar Onderwijs aan de Amstel (OOADA), vindt het leerlingvolgsysteem belangrijker dan de toets. Toch nemen alle scholen aangesloten bij de OOADA de Cito-toets af. Volgens De Bruijne doet Cito-toets niets af aan het leerlingvolgsysteem. “Als het goed is spiegelt de toetsscore het niveau dat tussentijds is gebleken.” Dat de toets verplicht wordt voor alle basisscholen is volgens hem een geen slechte ontwikkeling.

Gestandaardiseerd of niet, de leerlingen van de Vlinderboom maakt het allemaal niets uit. Het gaat hen om de toets van vandaag. “Het gaat wel om een belangrijk deel van je leven vandaag”, vertelt Zaineb (12), vijf minuten voor de toets begint. “Mijn ouders zijn ook hartstikke zenuwachtig.” Klasgenoot Ercan (12) heeft vannacht geen oog dichtgedaan. “Maar,” voegt hij er grinnikend aan toe, “dat kwam vooral door onze kat. Die heeft de hele nacht lopen miauwen.”

Related posts:

1. Amsterdamse kinderen eerst Amsterdam- Kinderen die in Amsterdam wonen moeten voorrang krijgen bij...
2. ‘Vandaag keer ik terug als een gelukkig man’ Na 22 jaar mogen mensen met hiv en aids...
3. Lotingsysteem Amsterdamse scholen omstreden Het lotingsysteem om kinderen een middelbare school in Amsterdam toe...

Het Rijksmuseum Foto: Voytikof via Wikimedia Commons

AMSTERDAM, 8 januari – De oorlog rond de fietstunnel onder het Rijksmuseum in Amsterdam gaat door. Afgelopen week ontdekte stedenbouwkundige en actievoerder Maarten Lubbers de namen van vier Paroolmedewerkers op een online petitie tegen de fietstunnel. Hij verwijt de Amsterdamse krant partijdigheid over dit onderwerp.

Frans Bosman, één van de journalisten in kwestie, deed verslag over de fietstunnel terwijl hij de petitie “Rijks op het Plein” ondertekend had. Aanvankelijk ontkende hij de petitie ooit te hebben ondertekend, maar later gaf hij toe dat inderdaad te hebben gedaan. Volgens Lubbers komt hierdoor zijn objectiviteit in het geding.

De fietstunneloorlog

Het Rijksmuseum, ontworpen door architect P.J.H. Cuypers beschikt van oudsher over een karakteristieke onderdoorgang voor fietsers en voetgangers. De onderdoorgang is een belangrijke fietsverbinding van Museumplein naar de binnenstad.

Sinds 2003 wordt het hoofdgebouw van het Rijksmuseum verbouwd en de nieuwe hoofdingang van het museum komt na de verbouwing (2013) in de passage te liggen. Wim Pijbes, directeur van het Rijksmuseum, vreest daarom dat het voor bezoekers te gevaarlijk wordt als fietser gebruik blijven maken van de onderdoorgang. Pijbes wil de passage bovendien gebruiken voor evenement.

Comité Red de Onderdoorgang wil dat de onderdoorgang eindelijk weer open gaat voor fietsers omdat het “een uniek stedenbouwkundig monument” is en omdat de doorgang een belangrijke fietsverbinding is tussen Amsterdam Zuid en de binnenstad.

In het voorlopige ontwerp voor de passage van het Rijksmuseum staat dat de fietstunnel open blijft voor fietsers. Op te drukken dagen (volgens het voorlopig ontwerp komt dat neer op ca. 30 dagen per jaar) zal de onderdoorgang echter exclusief voor voetgangers worden gehouden en ook tijdens grote evenemten (ca. acht dagen per jaar) moeten de fietsers omrijden.

Bosman deed ruim drie jaar geleden regelmatig verslag over de ontwikkelingen rond de verbouwing van het Rijksmuseum. Dit onderwerp werd later overgenomen door een andere redactie. Toen Bosman de petitie tekende, ging hij er naar eigen zeggen van uit dat hij niet meer over het onderwerp zou schrijven. Dat bleek niet het geval. Op 25 januari en 2 februari van dit jaar schreef hij alsnog over de fietstunnel. “Ik had een ochtenddienst en iemand moest het doen. Ik was trouwens ook vergeten dat ik die petitie ooit had getekend”, aldus Bosman. Zijn mening over de fietstunnel heeft volgens hem geen invloed op zijn berichtgeving over dit onderwerp.

Lubbers is het daarmee niet eens. “Als iemand zo’n lijst ondertekent en dus een duidelijke mening heeft, beïnvloedt dat impliciet zijn denken en schrijven. Van objectiviteit is dan geen sprake meer.” Ook Marjolein de Lange van Comité Red de Onderdoorgang, dat voor behoud van de fietstunnel vecht, vindt de berichtgeving van Het Parool over dit onderwerp soms ongenuanceerd. De Lange leest de krant niet dagelijks, maar vindt dat “het geluid van het Rijksmuseum meer te horen is dan de andere kant”. In het laatste artikel van Bosman voelt zij zich tevens onvolledig geciteerd, waardoor haar uitspraak een andere betekenis krijgt.

Ook de naam Peter van den Berg staat op de lijst. Van den Berg is eindredacteur bij Het  Parool. Onlangs weigerde hij  een ingezonden brief van Lubbers over de fietstunnel voor opiniepagina Het laatste woord. Hij ontkent de petitie te hebben getekend. “Weet je wel hoeveel Peter van den Bergs er in Amsterdam rondlopen? Mijn naam is een soort Jan Jansen, iedereen heet zo.” Ook twee andere Paroolmedewerkers en een freelancer geven toe de petitie te hebben getekend, zij hebben echter nooit over dit onderwerp geschreven. Op de petitie vóór de fietstunnel zijn geen Paroolmedewerkers te vinden.

Lubbers hoopt dat Het Parool in de toekomst objectiever gaat schrijven over de fietstunnel en alleen nog verslaggevers laat berichten die niet op de lijst staan. Parool-hoofdredacteur Barbara van Beukering heeft over deze kwestie “geen zinnig woord te zeggen” en noemt het een “ontzéttende non-issue”.

Related posts:

1. Anne Bosman wint eerste editie H&M Design Award Ontwerp van Anne Bosman. Foto: Peter Stigter. AMSTERDAM, 25...
2. Grote verschillen tussen giften BankGiro Loterij Het Rijksmuseum. Bron: zug55 via flickr.com AMSTERDAM, 8 februari...
3. Hoe asociaal is een rookverbod in coffeeshops? Coffeeshop 'Rokerij', Elandsgracht Hasj roken mag in Nederland, maar...

Bron: FLEXINO, Flickr

AMSTERDAM, 8 februari – Het gebruik van tolken in de zorg is zichtbaar afgenomen, sinds de vergoeding daarvoor is stopgezet op 1 januari. Wel wordt er meer telefonisch gebruik gemaakt van tolken. Dat meldt het Tolk- en Vertaalcentrum Nederland.

Sinds 1 januari heeft het ministerie voor Volksgezondheid, Welzijn en Sport de vergoeding van tolken stopgezet. Het Mikado kenniscentrum interculturele zorg heeft daarom de website wijzijnsprakeloos.nl opgezet. De website beschrijft het belang van tolken en probeert oplossingen aan te dragen door informatie te verstrekken aan zorginstellingen en patiënten. Volgens de website werd er vorig jaar 166.000 maal gebruik gemaakt van tolkdiensten. Mikado benadrukt dat ze met de website niet protesteren tegen het besluit van het ministerie om de tolkenvergoeding af te schaffen.

Het VU medisch centrum in Amsterdam is één van de vele instellingen die met de bezuinigingen te maken heeft. Het heeft voor een interne oplossing voor het wegvallen van de vergoeding gekozen. Ze gebruiken bijvoorbeeld eigen zorgverleners die meerdere talen spreken. Het medisch centrum kon geen concrete cijfers geven over het tolkgebruik.

Related posts:

1. Wetenschap gebruikt lichaam efficiënt Het ter beschikking stellen van je lichaam. Sommigen doen het...
2. Te weinig geld voor lege kamers verzorgingstehuizen AMSTERDAM - 16 jan. De Amsterdamse organisaties voor ouderenzorg Cordaan en...
3. Kostenbesparingen zorg door teleconsulten Dit soort digitale consulten kunnen tot kostenbesparingen in de zorg...

Bron: Flickr, Pacific Northwest National Laboratory

AMSTERDAM, 8 februari – Experts willen een landelijke aanpak om chronische hepatitis B en C bij immigranten in Nederland op te sporen. De huidige aanpak is te beperkt. Experts van onder andere het Nationaal Hepatitis Centrum (NHC) en het centrum van infectiebestrijding van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) hebben daarom een rapport bij de Gezondheidsraad ingediend. Het rapport wordt daar morgen besproken.

“Het gaat om bewustwording”, zegt Marijke Mostert, projectcoördinator voor het NHC en medeauteur van het rapport. “Veel mensen weten niet dat ze hepatitis B of C hebben.” De symptomen blijven lang onzichtbaar, maar de aandoeningen kunnen uiteindelijk leiden tot leverfalen en leverkanker. Het rapport bespreekt de kosten, het bereik en het effect van eerdere projecten, zoals ‘China aan de Amstel’. Dit project is nu gaande en probeert Chinezen in Amsterdam voor te lichten en eventueel te testen.

Het bereik van dit soort projecten is beperkt. Het blijft door de huidige aanpak afhankelijk van lokale initiatiefnemers. ‘China aan de Amstel’ is ondernomen door de GGD Amsterdam en lokale Chinese instellingen. Een landelijk, uniform beleid zou beter zijn, zo vertelde Jim van Steenbergen eind januari al aan NAP Nieuws. Van Steenbergen is onderzoeker en epidemioloog bij het RIVM en medeauteur van het rapport.

Hans Houweling, secretaris van de Gezondheidsraad, bevestigt dat de commissie Infectie en immuniteit morgen het rapport zal bespreken. Dan zal blijken of er een advies aan de minister uitgebracht moet worden. Gewoonlijk wacht de Gezondheidsraad op een verzoek van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, maar in belangrijke gevallen kan het zijn dat er zonder een vraag advies wordt gegeven.

Groepen die verhoogd gevaar lopen zijn immigranten die zelf of wier ouders naar Nederland geëmigreerd zijn. In Zuidoost-Azië en tropisch Afrika komt hepatitis B met veertig keer zo veel voor als in Nederland volgens het blad Medisch Contact in december vorig jaar. Hoewel de virussen gemakkelijk te bestrijden zijn als seksueel overdraagbare aandoeningen, zijn de gevolgen erger als ze worden overgegeven van moeder op kind tijdens de zwangerschap. Immigranten uit landen waar de virussen veel voorkomen, hebben dus een verhoogde kans om drager te zijn.

Voor meer informatie over ‘China aan de Amstel’, lees dit artikel.

Related posts:

1. Landelijk beleid voor minderheden wat betreft hepatitis B en C Het logo van de campagne 'Zeg nee! Tegen hepatitis...
2. Hepatitistest voor Amsterdamse Chinezen Amsterdamse Chinezen worden met de campagne ‘China aan de Amstel’...
3. Feestelijke vaccinatiecampagne GGD staat voor uitdaging Amsterdam – De wekelijkse ‘Wednesday Night Specials’ die de Geneeskundige...