Frank de Wolf. Foto: amsterdam.nl

NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag Frank de Wolf, fractieleider van de Partij van de Arbeid (PvdA).

AMSTERDAM, 14 februari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen euro. Waar valt nog wat te halen? Wat kiest het college? Waarvoor strijdt de oppositie?

De PvdA is altijd de grootste geweest in Amsterdam. Een echte bestuurderspartij, met partijleider Lodewijk Asscher aan het roer. Met vijftien zetels bezetten de Sociaaldemocraten éénderde van de gemeenteraad. Fractievoorzitter Frank de Wolf (1952) benandert de bezuinigingsklus met pragmatische blik. “Ik kan me er ontzettend over opwinden en daar mijn bloeddruk mee omhoog jagen, maar dat helpt natuurlijk niets.”

Leden van de oppositie wilden donderdag niet in debat met het college over de invulling van het pakket aan bezuinigingsmaatregelen. Kunt u zich daar iets bij voorstellen?
“Dat ze liever gingen schaatsen?”

Los van het schaatsen.
“Dat ze wilden gaan schaatsen snap ik, maar niet dat ze deze kans voorbij laten gaan. De vraag aan de raad was: wat zijn de mogelijkheden om oplossingen te vinden voor deze bezuinigingen? Hoe moeten het college dat aanpakken?”

De oppositie heeft het gevoel dat er niet naar geluisterd wordt.
“Dat kan natuurlijk, dat ze dat gevoel hebben Maar ze hebben zelf om deze mogelijkheid gevraagd.”

De oppositie heeft zich buitenspel gezet?
“Ja. Het is nogal wat, om geen ideeën te hebben over hoe je deze bezuinigingsoperatie zou willen aanpakken. Het verwijt dat het college geen rekening houdt met de oppositie, gaat nu ook niet meer op.”

Waarop wordt wat de PvdA betreft nog verder bezuinigd?
“Waarop kan je nog bezuinigen? We moeten nog een keer kijken of de eigen organisatie efficiënter kan en met minder mensen. Waarschijnlijk lopen we daar ook tegen grens aan.

In het programakkoord stond al opgenomen dat al 91 miljoen op de eigen organisatie zou worden bezuinigd. Volgens de oppositieleiders is daar nog weinig van terecht gekomen.
“Dat is niet waar. Het kan zijn dat er nog wat achterstanden zijn, maar het is een langlopend project. Volgens mij is een groot deel van die 91 miljoen nu binnen. Maar we moeten ook geen overdreven verwachtingen hebben van wat we verder nog via efficiëntieverbetering kunnen bereiken. Misschien dat we de helft van die honderd miljoen daar vandaan kunnen halen, maar dat is al een enorm bedrag. Daarna moeten we gaan kijken of we bepaalde subsidies niet meer willen verstrekken.

Op veel subsidies is al enorm gekort.
“Ja, het wordt nu steeds pijnlijker. Dus je kan proberen dat waar mogelijk te vermijden, maar misschien lukt dat niet. Het enige wat ik kan zeggen is: onze prioriteiten liggen bij essentiële onderdelen als sociale cohesie. Je moet proberen om iedereen erbij te houden. Dat betekent dat je voorkomt dat mensen weer in groten getale op straat moeten slapen, zoals je in andere grote steden in Europa wel ziet. Armoedebestrijding blijft een belangrijk punt voor de gemeente.”

Mag daar van de PvdA niets meer vanaf?
“Ik zeg niet dat er helemaal niets meer vanaf gaat. In dit stadium ga ik nog niet zeggen dat er blokkades liggen. Dat vind ik niet zo’n verstandige gedachte. Er moet nog over gesproken worden.”

Het rijk stoot taken af naar de gemeenten, zoals jeugdzorg en de sociale werkvoorziening. Hebt u het gevoel dat de regering problemen over de schutting gooit?
“Wat ik flauw vind, is dat het kabinet wel gemeenten verantwoordelijk maakt voor bepaalde programma’s en eist dat ze die uitvoeren, maar het geld er niet bij levert. Dat gaat wel ver.”

Is er een punt waarop u zegt: nou is het genoeg, we doen het niet.
“Je zit als gemeente niet in de positie om dat te kunnen zeggen. Wij krijgen de opdracht om de maatregelen uit te voeren. Dan kan je in de protestmodus schieten, maar het is zoals het is.

Wordt u wel eens boos?
“Natuurlijk word ik wel eens boos, maar dat heeft geen zin. Ik kan me er ontzettend over opwinden en daar mijn bloeddruk mee omhoog jagen, maar dat helpt natuurlijk niets.”

Misschien is er een andere manier om nieuwe bezuinigingen enigszins te omzeilen. Is lastenverzwaring een optie?
“Dat is niet wat we het liefste doen. Maar we zouden bijvoorbeeld de onroerendezaakbelasting (ozb) kunnen verhogen. Nu zitten we onder het landelijk gemiddelde. In de verrekening van het gemeentefonds krijgen wij minder geld, omdat wij een lage ozb heffen. Een verhoging van de ozb zou Amsterdam directe inkomsten opleveren, maar ook nog extra bedrag omdat we niet meer gekort worden door het gemeentefonds.”

Zit coalitiepartner VVD te wachten op een lastenverhoging?
“Volgens mij probeert de VVD ook alle opties open te houden. En wordt er op een aantal onderwerpen krachtiger taal gebruikt dan op andere onderwerpen. Dat doen wij voor een deel natuurlijk ook.”

PvdA-wethouder Lodewijk Asscher profileert zich de laatste tijd. Hij treedt veel op zin de media. Dat zou wrevel opleveren bij de VVD.
“Asscher is gewoon politiek leider van de PvdA Amsterdam en doet wat hij doen moet als politiek leider van de PvdA Amsterdam.”

VVD-leider Eric Van der Burg was bijvoorbeeld niet blij met het interview dat Asscher in de Volkskrant gaf over stapelingseffeten van bezuinigingen.
“Dat is net zoiets als mensen verwijten dat ze hard werken. Dan moet hij beter zijn best doen. Ik begrijp niet dat de VVD daar zo ontzettend opgewonden over raakt.”

Maar Asscher is natuurlijk ook gewoon wethouder. Moet het college niet met één mond spreken?
“Het college hoeft alleen maar met één mond te spreken over de uitvoering van het programakkoord.”

Marieke van Doorninck

NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag: Marieke van Doorninck, fractieleider van GroenLinks.

AMSTERDAM, 8 februari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen euro. Waar valt nog wat te halen? Wat kiest het college? Waarvoor strijdt de oppositie?

GroenLinks is in Amsterdam de derde grootste speler. Samen met de PvdA en de VVD vormt de partij het huidige college. Marieke van Doorninck (1966) is sinds 2009 fractieleider van GroenLinks. De gemeentelijke bezuinigingen maken haar niet gelukkig. “Het is allemaal ontzettend zuur.”

Het motto van GroenLinks is ‘zin in de toekomst’. Is er wel reden om optimistisch vooruit te kijken nu alles met minder moet?
Marieke van Doorninck: “Je moet altijd zin in de toekomst blijven houden. Maar het zijn zware tijden waar we voor staan. De bezuinigingen die we nu al realiseren kwamen hard aan in Amsterdam, net als de bezuinigingen van het Rijk. En dan moet er nog meer. De tijd van het ‘kaasschaven’ is echt wel voorbij. Een verandering van denken en doen is nodig.”

Waar kan de gemeente Amsterdam de te bezuinigen honderd miljoen euro vandaan halen?
“Door efficiënter te werken, kan de gemeente volgens mij wel vijftig of zestig miljoen bezuinigen. Ik denk dat we niet bij elke bezuiniging moeten denken: wat levert dit morgen op? Daarom heeft GroenLinks het standaard over hervormingen.”

Maar is daar wel tijd voor? Hervormingen zijn belangrijk en goed, maar harde cash is wat er nu moet komen.
“Sommige hervormingen moet je inzetten om ze ook op de lange termijn effect te laten hebben. Want als de gemeente nu ergens in snijdt zonder rekening te houden met de consequenties, dan zit Amsterdam straks met veel duurdere gevolgen. Bovendien hoeven we niet al in 2012 honderd miljoen euro bespaard te hebben.”

Welke hervormingen moet Amsterdam doorvoeren?
“Amsterdam moet in ieder geval naar het gemeentelijke apparaat kijken. De gemeente heeft nu grote diensten, zoals de Dienst Maatschappelijke Ondersteuning, waar een heleboel mensen werken, vaak zonder dat er direct een opdracht vanuit de politiek ligt. Door meer vanuit het opdrachtgeverschap te werken, zullen sommige ambtenaren niet meer nodig zijn.”

Dus daar zullen ontslagen vallen?
“Dat zou kunnen, maar dan gebeurt dat vanuit de inhoud en niet omdat er een taakstelling ligt om een x aantal ambtenaren te ontslaan.”

Wethouder Eric van der Burg (Personeel en Organisatie, VVD) probeerde tijdens deze collegeperiode al in het ambtenarenapparaat te snijden. Dat is nog niet echt van de grond gekomen.
“Het gaat GroenLinks niet om een kleinere overheid. Er is een slimmere overheid nodig die sneller reageert op wat er in de maatschappij nodig is en effectiever werkt. Onze partij denkt ook dat de gemeente moet onderzoeken of er niet meer kan worden samengewerkt met burgerinitiatieven. De gemeente zou kunnen kijken op welke plekken burgers zichzelf organiseren en daar ondersteuning bieden.”

U gaat uit van een actieve, zelfredzame burger die van alles zelf organiseert.
“Lang niet alle initiatieven die ik heb gezien komen van grachtengordeltypes die een leuk buurttuintje aanleggen. Door de hele stad zie je dat bewoners actief meedenken en zich inzetten voor de buurt, zoals bewoners in Noord die meehelpen om hun eigen wijk veiliger te maken. Maar ook als dit soort netwerken er zijn, zullen er mensen buiten de boot vallen. En voor hen moet de overheid er gewoon altijd zijn.”

Welke basisfuncties moeten sowieso vanuit de gemeente geregeld blijven?
“Alles rondom zorg. En Amsterdam moet zorgen dat er plekken zijn waar mensen die eenzaam zijn terecht kunnen. De overheid moet zich niet terugtrekken, integendeel. De overheid moest juist betrokken blijven, maar niet meer alles zelf willen uitvoeren.”

Waar mag geen geld vanaf?
“Ik denk dat we van armoedegelden af moeten blijven. De mensen aan de onderkant van de samenleving, daar moet je als overheid pal voor staan.”

In 2010 ^[1] noemde GroenLinks Amsterdam het ‘niet sociaal’ om in tijden van crisis te korten op mensen met een minimum. Maar er wordt nu wel gekort op regelingen die voorzien in een computer voor kinderen en de plusvoorziening voor arme ouderen.
“Zulke dingen gaan met pijn in het hart. Op een gegeven moment moet je binnen een groep die het zwaar heeft kiezen wie het het allerzwaarst heeft.”

Is het lastig dat u in zo’n brede coalitie zit, waarin GroenLinks samen met VVD en PvdA dit soort beslissingen moet nemen?
“Dat zou lastig kunnen zijn. Maar als deze drie partijen zich ergens in kunnen vinden, dan is er dus kennelijk van links tot rechts draagvlak voor. In de gemeenteraad, maar daardoor ook in de samenleving.”

Maar het is vast moeilijk om uw partijprofiel naar voren te laten komen.
“Alsof het één grijze worst is geworden! Ik neem aan dat mensen investeren in windmolens en zonnecollectoren wel herkennen als GroenLinks.”

Uw collega’s Laurens Ivens (SP) ^[2] en Jan Paternotte (D66) ^[3] vinden dat echte politieke keuzes door de brede coalitie uitblijven.
“Dat kunnen ze zeggen, maar we zullen straks gewoon met elkaar onze handtekening moeten zetten onder tenminste honderd miljoen extra bezuinigen. Nou, noem dat maar eens geen politiek besluit.”

Lodewijk Asscher Foto: Jan Arkesteijn via Wikimedia

AMSTERDAM, 18 januari – Lodewijk Asscher (PvdA, Financiën) is kandidaat voor de SGP-jongerenprijs. De Amsterdamse wethouder komt daarvoor in aanmerking omdat hij zegt open te staan voor de strafbaarstelling van prostitutie. Dat bevestigt zijn woordvoerster.

De zogeheten Oranje Boven-prijs wordt sinds 2007 jaarlijks uitgereikt aan iemand die zich inzet voor waarden die de orthodox-christelijke partij aanspreken. Asscher opperde afgelopen oktober de invoering van het ‘Zweedse model’, mocht de Nederlandse aanpak van gedwongen prostitutie en vrouwenhanden in de seksbranche falen. In Zweden is het strafbaar om seksuele diensten te kopen, de prostituee zelf is niet strafbaar.

SGP-jongerenvoorzitter Jacques Rozendaal vindt Asschers uitspraken “dapper voor een sociaaldemocraat” en ziet de prijs als aanmoediging. De PvdA’er is tot nu toe de enige kandidaat voor de Oranje Boven-prijs 2012. Deze zou tijdens de SGP-jongerendag op 10 maart worden uitgereikt. Volgens zijn woordvoerster is Asscher die dag verhinderd. De SGP overweegt nu om de datum van de uitreiking te verplaatsen, aldus Rozendaal.

Het is nog niet zeker of Asscher de prijs van de orthodox-christelijke partij zal accepteren. Zijn woordvoerster wil geen uitspraak doen over Asschers reactie op de nominatie. Zij kan ook niet zeggen of hij de prijs op een andere dag wel in ontvangst wil nemen. “We hebben de situatie nog niet inhoudelijk beoordeeld.” Mocht Asscher de prijs aannemen, dan volgt hij onder anderen Bas van der Vlies (2007), Maxime Verhagen (2008) en Ayaan Hirsi Ali (2010) op.

Asscher deed de uitspraak over het ‘Zweedse model’ naar aanleiding van een wetsvoorstel over de regulering van prostitutie, dat momenteel in de Eerste Kamer ligt. Mocht de wet worden ingevoerd dan moeten prostituees zich verplicht registreren. Bovendien wordt de minimumleeftijd voor prostituees verhoogd van 18 naar 21 jaar. Asscher noemt deze wet de “laatste kans” voor het Nederlandse prostitutiebeleid.

De opvatting van de Amsterdamse wethouder wordt binnen de PvdA niet breed gedragen. Dat werd opnieuw duidelijk tijdens een PvdA-debat afgelopen maandag in de Engelenbak in Amsterdam. Verschillende partijleden uit het publiek noemden Asscher naïef. Volgens hen is het praktisch onmogelijk om prostitutie te verbieden en kunnen alleen de arbeidsomstandigheden worden verbeterd en de vrouwenhandel bestreden. Ook over de vraag of de voorgestelde wet hiervoor zal zorgen is de PvdA het oneens.

^[4]

Maecenas, Foto: Wikipedia

Kunstenaars moeten zelfredzaam worden, vindt het kabinet-Rutte. Niet de overheid, maar zogenoemde mecenassen moeten kunstenaars in toenemende mate financieel ondersteunen. Wie zijn deze particuliere gevers, wat zijn hun beweegredenen? NAP interviewt iedere week een Gulle Gever.

Amsterdam, 9 feb – Mecenassen gaan gehuld in mysterie. Ze schuwen de media, zwijgen liever over hoeveel geld ze precies geven en willen bij hun giften soms zelfs anoniem blijven. Ook de Romeinse raadsheer Gaius Cilnius Maecenas (70 vc – 8 vc) is een raadsel voor historici. Dat zeggen geschiedkundigen René van Royen  en Fik Meijer. Zij zijn gespecialiseerd in de Romeinse Oudheid, maar voor hen is de mecenas waarop de term gebaseerd is een ‘schimmig figuur’. NAP probeert zijn overwegingen voor het ondersteunen van kunstenaars te begrijpen, net als bij de andere mecenassen. Met behulp van de historici roepen we de oer-mecenas even tot leven.

Hoe bent u mecenas geworden?

Ik ben nooit mecenas geworden, ik ben altijd Maecenas geweest. Ik kom uit een welvarend Etruskisch koningsgeslacht, de Cilnii. Wij waren eeuwen geleden al zeer rijk en hadden een enorme invloed in de streek rond Arrezzo ^[5]. Ik ben opgegroeid tussen kunst en macht. Zelf schrijf ik ook, maar over mijn eigen werk wordt helaas wel eens lacherig gedaan. Onder andere door mijn vriend Octavius, inmiddels beter bekend als Keizer Augustus ^[6]. Mijn neus voor talent is echter uitstekend.

Aan wie geeft u?

Ik geef eigenlijk vooral aan echt talent, mijn eigen vrienden dus. U heeft vast van ze gehoord: de dichters Vergilius ^[7] en Propertius ^[8]. Of mijn grote vriend Horatius ^[9], de meesterdichter.  Toch ben ik ook geïnteresseerd in minder bekende talenten zoals Varius Rufus of Plotius Tucca.

Hoeveel geld geeft u?

Het ondersteunen van kunstenaars gaat niet alleen over geld of hoeveelheden. Ik steun ook geestelijk. Ik ben een vriend voor mijn kunstenaars.  Men zegt niet voor niets: “Waar een Maecenas komt, komt er ook wel een Vergilius.” Ik geef mijn vriend Horatius genoeg geld om van te leven, maar hij moet natuurlijk ook ergens wonen. Daarom heb ik hem een landgoed geschonken in de Sabijnse heuvels.

Waarom geeft u uw geld juist aan kunst?

Tja, ik houd nu eenmaal van schoonheid. De mantels die ik draag zijn kunstwerken op zich. Ik hul mij graag in stoffen met exotische kleuren en versier mijzelf met juwelen. De vrouwen of jongemannen die ik aan mijn zijde draag zijn stuk voor stuk even prachtig als een gedicht van Horatius. Als mijn slaven de luiken van mijn balkon openen kijk ik uit over de heuvels van Rome. En dan heb ik nog niet eens over mijn excellente keuken gesproken. Ik geniet zo van toetjes dat ik ze liever voor het hoofdgerecht laat opdienen. De Romeinse historicus Velleius Paterculus ^[10] zegt dat ik in mijn overgave aan luxe nog meer verwijfd ben dan een vrouw. Hij heeft gelijk.

Ik geef ook graag aan mijn vrienden. Bovendien weet ik dat je vrijgevig moet zijn om later des te meer te ontvangen.

U krijgt er dus wat voor terug?

Horatius, Vergilius en Propertius hebben mijn naam natuurlijk vereeuwigd door een aantal werken aan mij op te dragen. Verder vind ik het als raadsheer en boezemvriend van keizer Augustus belangrijk dat zijn regime een goede naam heeft. Heeft u van Vergilius of Horatius ooit een kwaad woord over dit regime gelezen?

U dekt de gewelddadigheden uit het regime toe met kunst?

Zo zou ik het niet willen noemen. Ik wil alleen maar zeggen dat dit regime door mooie kunst met een goede naam de geschiedenis in kan gaan, mochten de werken van Vergilius en Horatius bewaard blijven. Zij zijn mijn vrienden, en vrienden doen wel eens wat voor elkaar terug. Zij schrijven zo nu en dan eens een ode aan het regime. Vriendschap is belangrijker dan liefde, zeg ik altijd maar.

^[11]

Ronald en Marijke Dijkstra hebben een fonds voor blaasinstrumenten en hun bespelers. Foto: Paul Kramer

Kunstenaars moeten zelfredzaam worden, vindt het kabinet-Rutte. Niet de overheid, maar zogenoemde mecenassen moeten kunstenaars in toenemende mate financieel ondersteunen. Wie zijn deze particuliere gevers, wat zijn hun beweegredenen? NAP interviewt iedere week een Gulle Gever.

Amsterdam, 2 feb – Ronald en Marijke Dijkstra-Visser hebben sinds 2002 een eigen cultuurfonds: het Dijkstra-Visserfonds. Met hun fonds willen de piloot en voormalig stewardess blaasinstrumentalisten ondersteunen. Zo kon Christopher Bouwman bijvoorbeeld een hobo-opleiding volgen aan het conservatorium in het Zwitserse Genève, en kreeg saxofoniste Aukelien Kleinpenning een nieuwe saxofoon.

Het Dijkstra-Visserfonds is een CultuurFonds op Naam van het Prins Bernhard Cultuurfonds (PBC), waarmee particulieren door schenking of erfenis een zelf gekozen cultureel doel kunnen ondersteunen. Het oprichten van zo’n fonds kan vanaf 50.000 euro, voor een periode van minimaal vijf jaar. In 2011 heeft het PBC 250 Fondsen op Naam.

Hoe zijn jullie erbij gekomen om een eigen cultuurfonds op te richten?

Marijke:  “Ik speel dwarsfluit, als amateur. Tussen de schuifdeuren, zeg maar. Niet geschikt voor consumptie. Op een gegeven moment wilde ik een nieuw instrument kopen. Toen dacht ik: waarom zou ik dat voor mijzelf doen, terwijl jonge, getalenteerde blazers daar veel meer mee zouden kunnen doen?

“Op een gegeven moment waren we erg bezig met de vraag wat we moesten doen met onze erfenis. We hebben geen kinderen, en onze neefjes en nichtjes hebben wel genoeg. Toen we van het Fonds op Naam hoorden, viel alles op z’n plek.”

Waarom hebben jullie gekozen voor een Fonds op Naam en niet bijvoorbeeld voor een fonds in eigen beheer?

Ronald: “We willen graag talent ondersteunen en het PBC heeft daar veel ervaring mee. We weten dat ons geld daar zorgvuldig wordt beheerd.

“Eerst wilden we alleen onze erfenis schenken, maar het PBC overtuigde ons ervan om nu al te beginnen. Het is fiscaal heel voordelig. Onze giften zijn aftrekbaar bij de belasting: iedere euro die wij schenken kost ons eigenlijk maar 48 procent. De rest betaalt de overheid. Zo dragen we nog allemaal een steentje bij.”

Maar wel aan een doel dat jullie hebben vastgesteld.

Ronald lacht: “Precies!”

Hoe bepalen jullie wie er geld krijgt?

Ronald: “Dat bepalen wij niet, maar een commissie. Het PBC heeft experts in huis voor alle disciplines, ook voor de onze. Ik ben blij dat zij dat doen, zij kunnen dat veel beter beoordelen dan wij.”

Marijke: “Ik zou iedereen wel geld willen geven!”

Hoeveel geven jullie eigenlijk?

Ronald: “Ons fonds keert zo’n 2500 euro per jaar uit. Het fonds draait op rente. Daardoor kan het in principe altijd blijven bestaan.”

Verwachten jullie er iets voor terug?

Marijke: “Nee, absoluut niet. De eerste vier jaar hebben wij geen contact gehad met de muzikanten aan wie geld was uitgekeerd. Niet alle kunstenaars willen dat, het kan een beetje ongemakkelijk zijn.”

Is het niet mooi om ook de resultaten te zien van jullie giften?

Marijke: “De afgelopen jaren zijn we wel een paar keer uitgenodigd voor concerten en eindpresentaties. Dat was heel bijzonder. Maar we stellen het niet als eis. We willen talent bevorderen. Alles wat we erbij krijgen, is extra.”

Ronald: “Soms geeft wel eens een dubbel gevoel. Dan word je uitgenodigd voor een presentatie, en dan krijg je vrijkaartjes. Daar is het ons natuurlijk helemaal niet om te doen.”

Marijke: “Wij hebben eens een jonge klarinettiste een bijdrage voor een nieuw instrument gegeven. Zij nodigde ons uit voor haar eindexamenpresentatie. Na afloop kwam haar moeder wat opgelaten naar ons toe om ons bedanken. Daar werd ik wat ongemakkelijk van, het is dan toch zo dat zij daar het geld niet voor heeft. Je hoeft ons niet te bedanken, denk ik dan. Wees trots op je dochter, het is fantastisch wat zij doet.”

Gaan jullie meer geven vanwege de bezuinigingen op kunst van dit kabinet?

Ronald:  “Nee, dat zijn we niet van plan. Wel proberen we anderen over de streep te trekken. Je hoeft geen Joop van den Ende te zijn om een eigen fonds op te richten, zeg ik altijd. Het kan al voor een relatief klein bedrag. Voor het geld waarmee je een fonds kan oprichten, kopen veel mensen een auto. Soms wel iedere twee jaar! Wij willen graag laten zien dat je dit er ook mee kan doen. Dit is leuker.”

^[11]

Foto: Rick Kwekkeboom

Lees in ’De stem van…’ elke week hoe een Amsterdammer denkt over de Provinciale Staten. Op wie gaan ze stemmen bij de verkiezingen van 2 maart 2011? Deze week Rick Kwekkeboom (24) actief bij CDJA, de jongerenafdeling van het CDA.

Jij gaat vast stemmen.

“Ja. Op het CDA. Gewoon de lijsttrekker, ik heb geen voorkeur.”

Waarom stem je?

“De mensen in de Provinciale Staten mogen weer de Eerste Kamer kiezen. Als daar na de verkiezingen een meerderheid van de oppositie zit dan hebben we vier jaar weggegooid van het huidige regeringsbeleid. Dat zou zonde zijn.”

Waar komt je enthousiasme voor politiek vandaan?

“Daar zit de macht. Ik bedacht me laatst dat het zorgwekkend is hoe weinig mensen er om geven waar we heen gaan met ons land. Dus besloot ik me toen te interesseren voor politiek. Want als je het ergens niet mee eens bent, moet je het veranderen.”

Heb je nu ook last van zendingsdrang?

“Nee. Als mensen de visie op het CDA leuk vinden moet ze er wel voor gaan. Maar ik ga ze niet overtuigen dat het CDA geweldig is.”

Jij vindt ze wel geweldig?

“Ja dat wel. Ik geloof er in, maar wie ben ik dan om anderen te vertellen wie ze moeten stemmen. Dat vind ik zo arrogant. Komt ook niet overeen met mijn visie op politiek, ik vind dat mensen zelf verantwoordelijk moeten zijn. Ik ben christelijk, maar stem bijvoorbeeld ook geen ChristenUnie omdat die weer te veel gefocust zijn op eigen waarden en normen. Die willen ze opdringen aan rest van de wereld. Zoals die discussies rond abortus of homofielen mensen. Het CDA is daarin veel vrijer.”

Ga je mee campagne voeren?

“Ik ga meedenken over de campagne in een denktank. Nou ja, ik was laatst op een borrel en toen vroegen ze of ik mee wilde doen. Toen zei ik ja. Maar moet nog besluiten hoe actief ik daadwerkelijk ga zijn.”

Wat zijn jouw ideeën van een goede campagne?

“Vooral zichtbaar zijn en zorgen dat je verhaal goed is.”

Dat is wel een beetje cliché.

“Oke, dat klopt. Maar ik weet niet of ik zoals PvdA langs de deuren zou gaan. Ik vond het wel heel cool hoe Eurlings dat ooit deed. In zijn geboorteplaats ging hij met een gehuurde vrachtwagen met een zelfbedachte leus rondrijden. Op die manier schaarde hij iedereen achter zich. Zelf zou ik dat niet doen. Maar ik hoef dan ook geen campagne te voeren voor mezelf.”

Zou je niet verkiesbaar voor de provincie willen zijn?

“Op dit moment niet. Ik woon nog maar vier maanden in Amsterdam, dus heb nog niet veel binding met de provincie. Ik weet nog niet zoveel van het beleid af, terwijl dat wel belangrijk is. Je kunt niet weten welke kant je op wilt, als je niet weet waar je vandaan komt. Over elk dossier wat er ligt is al heel lang vergadert en nagedacht. Als je die geschiedenis niet kent sla je de plank mis. Ervaring is onontbeerlijk om te besturen.”

Op 2 maart 2011 vinden de Provinciale Statenverkiezingen plaats. Copyright: PiraatNijmegen via Flickr.com

In aanloop naar de Provinciale Statenverkiezingen schrijft Nieuw Amsterdams Peil elke woensdag over deze ‘onzichtbare’ bestuurslaag. Deze week: Ouderenpolitiek.

Amsterdam, 26 jan- Een luxepositie voor inwoners op leeftijd van Noord Holland. Dit jaar zijn er maar liefst twee politieke partijen die opkomen voor hun belangen: Ouderenpartij Noord Holland ^[12]en 50PLUS ^[13]. NAP sprak met twee betrokken politici.

De ene politicus vertrekt uit de ouderenpolitiek, de ander begint net nieuw. Piet Bruystens ^[12](74) treedt na 16 jaar terug als fractievoorzitter en lijsttrekker van de Ouderenpartij Noord Holland. Kees de Lange ^[14](67) van de partij 50PLUS is dit jaar voor het eerst lijsttrekker in Noord Holland.

Hoe ervaren jullie de concurrentie?

“Ik vind het geen goede zaak,” aldus Bruystens van de 50PLUS Partij. “Het is jammer dat we allebei in dezelfde vijver gaan vissen”. De Lange ziet het allemaal wat luchtiger: “Daar maak ik me geen zorgen om. Ik merk niet of nauwelijks iets van de andere partij. Wij hebben in één week tijd meer publiciteit dan de Ouderenpartij Noord Holland in vier á vijf jaar.”

Hoe vinden jullie de partijprogramma’s van de ander?

“Een beetje warrig”, noemt Bruystens het beleid van zijn collega’s bij de 50PLUS partij. “Hun programma zegt niet zoveel over de provincie, ze laten duidelijk zien dat ze gewoon graag in de eerste kamer willen.” Dat klopt ook volgens de Lange: “Wij willen een belangrijke rol, zowel in de Eerste Kamer als uiteindelijk in de Tweede Kamer. Wij zijn geen eendagsvlieg die alleen in de provincie aanwezig is.” Over het programma van de Ouderenpartij is hij ook duidelijk: “Heb ik niet eens gelezen. Ook in de media is helemaal niet duidelijk waar de Ouderenpartij voor staat.”

Wordt er ook samengewerkt?

Overleg is er niet geweest. Wel één keertje op landelijk niveau met de landelijke ouderenpartijen, maar niet tussen deze twee partijen onderling. De Lange: “Dat zou tijdverspilling zijn.” Uit die landelijke ontmoeting bleek volgens de Lange toch al ze een andere kijk op de ouderenproblematiek hebben. “Ze denken veel meer vanuit de provincie.” Dit gebrek aan overleg vindt Bruystens “Echt heel jammer. We konden elkaar toch versterken.” Maar om nou zelf naar de 50PLUS partij te stappen voor een praatje gaat hem te ver: “Dat is niet aan ons. Wij zitten hier al 16 jaar. Dat initiatief ligt bij hen.”

Zijn er ook positieve punten?

Dat is voor beide moeilijk te zeggen. De Lange: “Ze zijn nooit echt succesvol geweest, ik zou niet eens weten wie de nieuwe lijsttrekker is.” Bruystens weet ook niet zo snel iets te bedenken: “Ik had ook nog niet gekeken op hun site . Maar de nieuwkomer heeft nog nooit iets voor de ouderen gepresteerd. Dus ik kan ze nog niet positief beoordelen.”

Toch sluiten beide partijen een samenwerking in de toekomst niet uit. De Lange: “Misschien een lijstverbinding.” En Bruystens: “Je moet het altijd bespreekbaar houden.”

Kunstenaars moeten zelfredzaam worden, vindt het kabinet-Rutte. Niet de overheid, maar zogenoemde mecenassen moeten kunstenaars in toenemende mate financieel ondersteunen. Wie zijn deze particuliere gevers, wat zijn hun beweegredenen? NAP interviewt iedere week een Gulle Gever.

Afbeelding: Voordekunst.nl

Amsterdam, 26 jan. -Niet één mecenas, maar een heel netwerk van mecenassen. Dat is wat Roy Cremers (1983) voor ogen staat. Als medewerker van het Amsterdams Fonds voor de Kunst ^[15] (AFK) heeft hij Voordekunst ^[16] opgezet, een website waarbij particulieren geld kunnen geven aan Amsterdamse kunstprojecten. Op de site staat precies wat ieder project behelst, hoeveel geld daarvoor nodig is, welk aandeel daarvan al binnen is en hoeveel dagen er nog zijn voordat dat bedrag binnen moet zijn. Het AFK, dat jaarlijks 8,5 miljoen euro subsidie krijgt van de gemeente Amsterdam, hoopt kunstenaars hiermee te helpen om eigen inkomsten te genereren.

Voordekunst is op 4 november van start gegaan. Hoe verloopt het project tot nu toe?

“We zijn met zes projecten begonnen. Drie daarvan zijn nu afgesloten: twee haalden 100 procent van de benodigde financiering, de andere 88 procent. Van dat laatste project is een aangepast projectvoorstel gemaakt, waarmee de donateurs akkoord zijn gegaan. Met die drie projecten hebben we 185 donateurs geworven. Gemiddeld geven ze 50 euro persoon, met af en toe een uitschieter naar boven. Tot nu toe verloopt het dus goed.

“Wat we wel merken is dat het veel tijd kost om de projecten onder de aandacht te brengen. We zijn nog aan het aftasten wat wel en niet werkt. Publieksfinanciering is niet voor iedere kunstenaar en ieder project geschikt.”

Wat voor projecten zijn geschikt?

“Kleine, persoonlijke projecten lijken het beste te werken. De meeste donateurs kennen de kunstenaar persoonlijk, het zijn vrienden of vrienden van vrienden. Daardoor hebben ze vertrouwen in het project.

“Het project van Miktor & Molf ^[17] wist bijvoorbeeld binnen 16 dagen de benodigde 4.500 euro binnen te halen, doordat zij hun project effectief wisten te promoten via sociale media als Facebook en Twitter. Zij bereikten zo 55 donateurs. Nu kunnen zij een betonnen sculptuur realiseren op het NDSM-terrein, waar performances van skaters zullen plaatsvinden.”

Projecten die eerst werden ondersteund door het AFK moeten nu door particulieren worden gefinancierd. Waarom zouden zij dat doen?

“Wij ondersteunen projecten nooit volledig, meestal voor vijftig procent. Dat deden we al en dat blijft zo. De rest moeten kunstenaars zelf organiseren, bijvoorbeeld door andere fondsen aan te schrijven, eigen inkomsten te genereren of sponsoring. Voordekunst is een extra hulpmiddel bij het zoeken naar eigen inkomsten die de kunstenaars sowieso al moeten regelen.”

“We hebben nog geen uitgebreid onderzoek gedaan naar de motieven van de donateurs. Tot nu toe lijken het vooral bekenden te zijn van de kunstenaars. De Amerikaanse website Kickstarter ^[18] is vergelijkbaar met Voordekunst. Ook zij signaleren dat kleine, persoonlijke projecten het aantrekkelijkst zijn voor donateurs. Dan kan je de kunstenaar ontmoeten en echt een verschil maken. Je moet het de kunstenaar gunnen.”

Dus de kunstenaar moet sympathiek zijn?

“Bij voorkeur wel, ja.”

Het AFK bepaalt welke projecten mogen deelnemen. Is er niet pas echt sprake van ‘toegankelijk, democratisch en transparant’ financieringssysteem als het publiek zelf kan bepalen welke projecten mogen deelnemen?

“Wij hebben er bewust voor gekozen om zelf de selectie van de projecten te maken. Dat is mede ingegeven door de ervaringen van Sellaband ^[19], een initiatief dat zich richtte op publieksfinanciering van de muziekscene maar inmiddels failliet is. Zij zijn begonnen met een volledig open website, maar zij hebben ons dringend geadviseerd om dat niet te doen. Als je op een site komt waar duizend projecten op staan, ook een heleboel slechte, kan dat afschrikken. Je moet er als donateur  van op aan kunnen dat het project goed is. Daar zorgen wij voor.”

Wanneer is Voordekunst geslaagd?

“We hebben geen harde doelen gesteld. Tot eind 2011 hebben we nog subsidie ^[20] om de site in de lucht te houden en te promoten. We hopen dat er daarna een landelijk platform komt voor kunstdonaties. Daarover zijn we nu aan het praten met andere fondsen. Kunstenaars, kunstinstellingen, fondsen en ook politici zoals Carolien Gehrels zijn enthousiast over Voordekunst. Maar het is nog te vroeg om te zeggen of het echt aanslaat bij het grote publiek.”

'Stemmen is net knikkeren'

Amsterdam, 20 jan – Lees in ’De stem van…’ elke week hoe een Amsterdammer denkt over de Provinciale Staten. Op wie gaan ze stemmen bij de verkiezingen van 2 maart 2011? Deze week Ronen Oshman (bijna 18), scholier zesde klas gymnasium.

Wat zijn de Provinciale Staten eigenlijk?
“Dat weet ik eigenlijk niet echt. Mijn ouders zeiden dat het niet heel speciaal is. Dat het gaat over mensen die regelen waar een meertje komt of welke weg er afgesloten wordt. Wacht, ik zoek het even op internet op.”

En?
“Dit is nou echt de Nederlandse democratie, lekker traag. Zoals ik het nu lees komt het erop neer dat wij stemmen op iemand voor de Provinciale Staten. Die kiezen weer mensen die op hun beurt weer mensen kiezen voor de Eerste Kamer. En die doen weer iets wat belangrijk is voor de Tweede Kamer. Het lijkt wel een beetje op knikkeren, je gooit een knikker tegen een andere knikker aan en dan moet je maar hopen dat hij de richting oprolt die jij wilt.”

Ben je tegen democratie?
“Nee, dat niet. Ik vind het op zich wel fijn, dat trage. Heb je tenminste niet van die grote uitschieters naar links of naar rechts. Alhoewel het nu wel erg naar rechts gaat met Wilders. Dat vind ik wel een nadeel van de democratie. Dat er veel mensen zijn die stemmen op iemand die mooie praatjes heeft maar weinig waar kan maken, zoals Wilders. Ik vind hem echt een van de tekortkomingen van de democratie.”

Ga je stemmen?
“Ja. Ik ben bijna achttien dus dan mag ik voor het eerst stemmen. Ik denk wel een beetje: waarom zou ik stemmen over dingen als bomen kappen? Maar het duurt nog wel even voordat ik weer mag stemmen.”

Op wie ga je stemmen?
“Dat weet ik nog niet. Als het gaat om de aanleg van een fietspad of een bos vraag ik me eigenlijk af of het nou zoveel uitmaakt op welke partij je stemt.”

Het opkomstpercentage voor de Provinciale Statenverkiezingen daalt al jaren en bijna niemand weet waarom stemmen belangrijk is. Nieuw Amsterdams Peil schrijft elke woensdag, tot aan de Provinciale Statenverkiezingen op 2 maart, over deze ‘onzichtbare’ bestuurslaag. Deze week: hoe doe je mee als politieke partij? De Kiesraad legt uit.

Amsterdam, 19 jan- Een stressvolle dag, gisteren bij de drie hoofdstembureau’s van Noord-Holland. Alle politieke partijen die willen meedoen met de verkiezingen hebben daar voor drie uur ’s middags hun kandidatenlijst ^[21]ingeleverd. Zijn de partijen te laat of dit helemaal vergeten, kunnen ze niet meedoen.

De Kiesraad ^[22] is het centrale stembureau voor de landelijke verkiezingen en het centrale informatiepunt voor 2 maart. Woordvoerder Heleen Hörmann legt uit: “Vandaag is een belangrijke dag, alle partijen regelen dat goed. Er zijn vaak zelfs reservepersonen geregeld die de lijst kunnen inleveren mocht er iemand ziek zijn.” Waarom is er eigenlijk maar één dag gereserveerd voor het inleveren van de kandidatenlijsten? “Goede vraag, ik zou het niet weten. Dat is ooit zo vastgelegd in de Kieswet ^[23].”

Op de kandidatenlijsten staat wie er namens de partij meedoen, en in welke volgorde ze staan. Hörmann: “Als er een naam op de lijst staat, dan moet die persoon het er ook wel mee eens zijn dat die op de kieslijst staat.” Daarom leveren alle personen op de lijst zowel een kopietje van hun paspoort in als een instemmingsverklaring.

Nieuwe partijen

Inmiddels zijn de lijsten dus bekend. In Noord-Holland ^[24]doen vooral de landelijke partijen mee die altijd al meededen aan de Provinciale Statenverkiezingen. Ook staan er twee partijen die beide al een keer hebben meegedaan met de verkiezingen in Noord-Holland, De Groenen ^[25] en de Ouderenpartij ^[12] Noord-Holland. En twee gloednieuwe partijen voor de Provinciale Staten: 50PLUS ^[13]en de PVV.

Om als nieuwe politieke partij mee te doen aan de verkiezingen moet je een aantal procedures doorlopen: je naam registreren bij het centraal stembureau van de provincie in Haarlem, per kieskring (dat is de provincie of een deel van de provincie) minimaal 30 mensen vinden die je partij willen steunen én 1.125 euro betalen voor het inleveren van de kandidatenlijst. De procedure is niet voor alle partijen identiek. Partijen die landelijk al meededen met andere verkiezingen (zoals de PVV) hoeven bijvoorbeeld hun naam niet meer apart te registreren.

Bij de nieuwe partijen lijkt alles tot nu toe vloeiend te verlopen. Op de website van de PVV ^[26] schrijft partijleider Wilders dat ‘de PVV in de meeste kieskringen minstens zestig handtekeningen inleverde.’ Ook bij 50PLUS bleken de 30 handtekeningen makkelijk gevonden. Kees de Lange, lijsttrekker van 50PLUS Noord-Holland: “We hebben maar ruim gemikt, ver boven de 30 verplichte stemmen. Er wordt namelijk heel formeel naar gekeken.”

Foutjes

Toch worden er wel eens foutjes gemaakt bij het inleveren van de lijst. Hörmann: “Vaak zit het op het niveau van kleinigheidjes, dan zit er bijvoorbeeld van een persoon geen instemmingsverklaring bij.” Bij 50PLUS was dat het geval, drie instemmingverklaringen ontbraken door problemen met de post. Als het na drie dagen nog niet in orde is, wordt de persoon van de lijst geschrapt. De Lange: “Maar nu is alles binnen, dus we trekken het voor vrijdag recht. Ik maak me er geen zorgen over.” Of er ook wel eens een hele partij uitgesloten wordt van deelname door te veel fouten vindt Hörmann ‘tamelijk onwaarschijnlijk’. “Het is zo’n belangrijk iets, dan zorg je als partij dat je je spulletjes op orde hebt.”

Vrijdag om vier uur wordt officieel bekend gemaakt of de kandidaten op de lijst zijn goedgekeurd. Dan kan de campagne eigenlijk pas écht beginnen.

Wie heeft er niet in de rij voor een loket gestaan? Het heeft iets fascinerends, deze raamvormige opening waar iemand achter zit die je de helpende hand biedt. NAP staat elke vrijdag aan een ander loket.

Ingang van het bedrijf Waternet, door Corinne van der Velden. Waternet is een overheidsonderneming die zich bezighoudt met het drinkwater, de riolering en het waterbeheer voor de gemeente Amsterdam. Ook voeren ze het waterbeheer uit in het gebied van het Waterschap Amstel, Gooi en Vecht. Sinds 1 januari 2011 is de gemeentelijke Dienst Binnenwaterbeheer gefuseerd met Waternet. Het nieuwe Waternet regelt nu ook alles wat er op het water gebeurt, zoals vergunningen voor woonboten en het beheer op het binnenwater.

De hoge bureaustoel achter het Waterloket is al een uur niet bezet. Maar dat maakt niet zoveel uit, want er staat niemand te wachten. Opeens komt Hans Aldendorf (49), medewerker van het loket van Waternet ^[27], aangelopen. Hij neemt plaats op de stoel en kijkt zoekend om zich heen. Boven het loket van Aldendorf hangt het bordje ‘Waterschapsbelasting en Binnenhavengeld‘. Als hij door heeft dat er geen mensen aan het wachten zijn, buigt hij zich over het toetsenbord van zijn computer.

Hoe ziet een dag achter uw loket eruit?
“Als er mensen langskomen sta ik ze te woord. En ik vraag er een specialist bij als ze specifieke vragen hebben over belastingzaken waar ik zelf niet uitkom.”

Maar wat doet u zoal op een dag?
“Klanten willen bij mij hun waterschapsbelastingen betalen. Ze pinnen het bedrag en deze betaling verwerk ik in het systeem. Ook kunnen mensen langskomen voor een betalingsregeling als ze het bedrag niet in één keer kunnen betalen. Maar het aantal klanten hier is niet dusdanig veel dat ik daar de hele dag mee bezig ben. En daarnaast heb ik gewone werkzaamheden, zoals het ontvangen en het beantwoorden van brieven en e-mails. Werk is er genoeg.”

Hoeveel mensen komen er op een dag aan uw loket?
“Dat is heel verschillend. Het hangt er vooral vanaf of we ze een herinnering hebben gestuurd over een betaling. Dan kun je echt piekmomenten hebben met hele aanlopen van mensen. Verder staat hier nooit een rij. Kijk, het is niet zo dat de waterschapsbelasting gepromoot wordt onder mensen. En de meeste belastingzaken gaan tegenwoordig ook via het internet.”

Ziet u dat als een bedreiging?
“Niet echt. Ik heb de rest van de tijd mijn andere werkzaamheden.”

Waarvoor moeten mensen dan nog wél aan uw loket komen?
“Als iemand de waterschapsbelasting nog niet heeft betaald. Dat is een van de weinige dingen waarvoor mensen bij mij moeten langskomen. Ze krijgen dan tijdelijk uitstel van betaling. Maar ik help ze niet zelf, dat wordt te specialistisch.”

Heeft de fusie van Waternet en de Dienst Binnenwaterbeheer iets veranderd aan uw dagelijkse bezigheden?
“We verkopen nu ook ‘vignetten’. Dat zijn stickers die mensen in de pleziervaart op hun boot moeten plakken om aan de kant te mogen aanleggen. Die stickers krijgen ze alleen via mij of bij verkooppunten van de sluizen. Dat is voor mij de enige taak die erbij is gekomen.”

In het loket naast Aldendorf zit Mevrouw Kramer (28). Zij gaat over drinkwaterfacturen – de rekening voor het feit dat er water uit de kraan komt.

Heeft u veel contact met haar?
“Nou, we zitten naast elkaar. Wat versta je onder ‘contact’?”

Af en toe een praatje?
“Dat kan tussendoor. En we doen ook wel eens iets voor elkaar. Stel er komt iemand langs om de drinkwaterbelasting te betalen, dan kan ik ook gelijk kijken of alles met de waterschapsbelasting geregeld is.”

Heeft u vaker achter een loket gezeten?
“Ja, bij het postkantoor. Omgaan met klanten vind ik erg leuk.”

Was het daar wat drukker?
“Bij het postkantoor had je soms wel honderd klanten op een dag. Echt rijen mensen. Soms gebruikten we zelfs een nummertjessysteem.”

Elk bedrijf heeft zijn eigen cultuur. Wanneer kun je het wereldje beter ontdekken dan tijdens de schafttijd? Deze krant schuift elke week aan.

Amsterdam – Om een uur staat de AEX op 32923 punten. In de kantine van de Amsterdamse beurs van NYSE Euronext hangen twee grote beeldschermen aan de muur met daarop de laatste koersen.  Ook boven het buffet, waar een frituur pruttelt en uitsmijters worden gebakken, flitsen getallen voorbij. Optiehandelaar Han Zwakenberg, in spijkerbroek en rode capuchontrui, lijkt er niet veel acht op te slaan. Hij staat in de rij voor zijn lunch. Zoals de meeste handelaren neemt hij die mee naar zijn computer.

Zwakenberg werkt voor Klinkenberg Traders en houdt met drie collega’s kantoor in het beursgebouw, Beursplein 5. Hier huist NYSE Euronext, een fusie van onder andere de Amsterdamse, Parijse en Brusselse beurs met de New York Stock Exchange. Al in 1913 verhuisde de Amsterdamse beurshandel van de naastgelegen Beurs van Berlage naar dit gebouw. NYSE Euronext verhuurt de oude beursvloer, een grote hal, aan het bedrijf All Options. In de rest van het gebouw zitten nog tal van andere handelsbedrijven, zoals die van Zwakenberg.

“O, Dries Roelvink is van zijn voetstuk gevallen,” zegt Zwakenberg als hij bij zijn bureau aankomt. Hij hangt de gevallen foto van de zanger weer terug boven zijn bureau. Op de foto staat Roelvink temidden van een groep mensen vrolijk bij de gong. Sinds 2008 is een oude traditie in ere hersteld door elke dag met een ceremoniële slag op die gong om negen uur de beurs te openen. Roelvink opende de beurs afgelopen augustus, met het nummer ‘Geen crisis waar Dries is’.

Met een vol blad – boterhammen, salade, soep en melk – gaat Zwakenberg weer achter zijn computer zitten. Voor zijn neus vier schermen en drie toetsenborden. Twee schermen met optiefondsen. Een scherm met de AEX en een scherm met zijn mail. Achter hem zitten twee collega’s, ook met meerdere schermen voor de neus, en een blad met eten. Naast Zwakenberg is een lege plek. Op de vier schermen die daar aanstaan veranderen elke seconde getallen in verschillende kleuren. Zwakenberg en zijn collega’s houden vandaag ook deze schermen van hun collega in de gaten.

“Om deze tijd gebeurt er eigenlijk niet zoveel,” vertelt Zwakenberg. “’s Ochtends is het druk, omdat je dan nog de reactie hebt op de Amerikaanse Dow Jones. En rond half vier wordt het ook weer druk, dan gaat de Dow Jones weer open.” Toch lunchen ze nooit in de kantine. Mocht er iets gebeuren, dan zit je tenminste achter de computer. En op je eigen werkplek zit het toch lekkerder, vindt Zwakenberg. “Soms gaan we wel buiten dim sum eten. Maar dat loopt altijd uit op bier erbij. Dan gaan we daarna niet meer werken.”

Als het over het eten gaat, draaien ook zijn collega’s weg van hun scherm om zich in het gesprek te mengen. “Het  ligt er aan bij wie je afrekent. De een slaat iets aan als de luxe, de ander als gewoon.” De salades waren in ieder geval lekkerder toen ze nog gesponsord werden, vindt een ander.

Tijdens het gesprek staat een collega-handelaar ineens  op en loopt naar de lege plek. “Als blauw naast roze staat, is het goed. Maar als blauw naast groen komt te staan wordt het gevaarlijk,” legt hij uit, terwijl hij de getallen op het beeldscherm aanwijst. “Dan moeten we bijna handelen.” Ongemerkt heeft hij even de premie wat lager gezet, en gaat weer op zijn eigen plek zitten.

Als Zwakenberg zijn eten op heeft schuift hij het blad opzij en kijkt weer naar zijn schermen.  “Soms mis je iets, en denk je: had ik dat maar op tijd gezien. Maar ‘had ik maar’ is het duurste woord dat er is,” zegt hij terwijl hij naar de getallen kijkt. Zijn collega’s hebben zich ook weer omgedraaid. “Hadden we maar een keer de krant van morgen,” vult een collega vanachter zijn scherm aan. Om half twee staat de AEX op 32860 punten.

^[29]

Afgelopen dinsdag was de laatste dag dat politieke partijen zich konden aanmelden om mee te doen aan de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2010. In Amsterdam doen 19 partijen een gooi naar raadszetels, waaronder Tulpen voor Amsterdam en Amsterdamsche Belangen (AB). Deel 2 van een serie over de gemeenteraadsverkiezingen.

Amsterdam – Onvrede over de PvdA overheerst bij twee kleine partijen die in 2010 meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Beiden zijn het oneens met de huidige koers van de Partij van de Arbeid (PvdA) in Amsterdam. “De Partij van de Arbeid (PvdA) maakt allerlei nieuwe leuzen, ze creëert alleen maar spannende jongensboeken”, zegt lijsttrekker Joop Dekker (63) van de partij Amsterdamsche Belangen ^[30]. “De PvdA is geen sociaal democratische partij meer, maar waait een beetje met alle winden mee. Het is geen seculiere partij meer, en ook geen partij van de gelijkheid”, zegt lijsttrekker Clyde Moerlie (43) van Tulpen voor Amsterdam ^[31].

 Moerlie was lid van de PvdA, maar stapte anderhalf jaar geleden uit de partij. De oud-PvdA’er kon zich niet meer vinden in het integratiebeleid van de PvdA in Amsterdam. “De partij wilde aparte fitnesslessen voor Islamitische vrouwen toestaan, als ze niet samen met mannen willen sporten. Maar mensen afschermen in de samenleving is geen vorm van integratie. De PvdA vindt het bovendien geen probleem als je tijdens je werk uit geloofsovertuiging iemand geen hand wil geven. Wij vinden dat puur discriminerend, want iedereen moet gelijk behandeld worden. De PvdA maakt gewoon een potje van integratie.”

Praten met de burger

 Ook Joop Dekker van Amsterdamsche Belangen spreekt zich uit tegen de arbeiderspartij. “Vroeger heb ik ook wel eens op de PvdA gestemd, want ik dacht dat het een partij was die stond voor de samenleving. Maar ze zijn te groot geworden, te makkelijk, denken ‘o dat doen wij wel eventjes’. Praten met de burger is er niet meer bij.”

Dekker beschrijft de partij als ‘valse hoop PvdA’. “Ze zeggen dat ze mensen die in armoede leven, ondersteunen. Maar dat gebeurt niet.” Ook irriteert hij zich aan de laksheid van politici over de Noord-Zuidlijn. “Bij de Noord-Zuidlijn hebben ze nu een commissie ingesteld, maar die mensen kunnen ook niet zien hoe het onder de grond zit. Het zijn geen profeten.”

Dekker wil met zijn partij “mensen die het moeilijk hebben meer kansen geven.”  Daarom moet er beter nagedacht worden over grote risicovolle projecten die veel geld kosten, zoals de Noord-Zuidlijn, aldus de lijsttrekker.

Kiezers

Tulpen voor Amsterdam heeft maar zeven mensen op haar lijst van verkiesbare politici. “We wilden wel meer mensen op de lijst hebben, maar we zijn natuurlijk vrij laat begonnen.” Wel richt de partij zich tijdens de verkiezingscampagne op een specifieke groep kiezers. “We richten ons vooral op de groep die erg boos is op de PvdA. Mensen die het oneens zijn met het huidige integratiebeleid, maar niet thuishoren bij Trots op Nederland (TON) of de Partij Voor de Vrijheid (PVV).”

Dekker van Amsterdamsche Belangen, die in totaal zestien politici op haar lijst heeft staan, heeft minder duidelijkheid over haar doelgroep. “Er zijn gewoon heel veel mensen die in onvrede leven in Amsterdam. Die moeten op mij stemmen. Maar ik ga niet voor kiezers op sinaasappelkisten staan of zoiets.”

Elk bedrijf heeft zijn eigen cultuur. Wanneer kun je het wereldje beter ontdekken dan tijdens de schafttijd? Deze krant schuift elke woensdag aan.

“Wij lunchen niet, wij eten even een broodje tussendoor.” De vrouw achter de chocolade- en notenkraam blijft de hele dag doorwerken, zonder pauze. Ook de visboer ernaast kent niet zoiets als ‘lunchtijd’: “We eten hier, achter de stal. Gewoon met elkaar. Johan van het koffiehuis brengt wel koffie en thee langs. Die heeft ook broodjes. Kijk, daar heb je hem!” Een man van middelbare leeftijd met kort wit haar en een vastberaden gezicht snelt voorbij.

Hij gaat naar binnen bij koffiehuis ‘De Markt ^[32]’ in een van de panden achter de kraampjes. ‘De Markt’ is een oude bruine kroeg. Twee ouderwetse metalen koffiekannen staan op de toonbank. Een bordje vermeldt dat een glas koffie 1,45 euro kost, en een kop 1,65. Als je melk in je koffie wilt, dan krijg je van Johan een grote scheut koffiemelk uit een fles.

Het is een komen en gaan van marktmensen met namen als Henk, Gijs of Jan. Ze zijn allemaal warm aangekleed, met dikke truien, stevige schoenen en ruimvallende bodywarmers. Ze halen een glas koffie, maken snel een praatje en gaan zonder de portemonnee te trekken weer naar buiten. De bedragen worden zolang opgeschreven.

Een man met een wit schort voor en een groot rond kaal hoofd vraagt wat voor soep er is. “Kippen- en erwtensoep,” meldt Johan. De man kiest voor de kippensoep. Johan loopt naar achteren en komt terug met een geheel in aluminiumfolie gehulde kom-met-lepel. “Dan blijft het lekker warm.” Nog een kom soep en een tosti worden neergezet aan een tafel met vijf oudere mannen, waarvan een met een cowboyhoed. De meesten hebben vroeger ook op de markt gestaan. “Snij dat ding toch in stukkies”, zegt de man die de soep heeft gekregen, wijzend op het broodje dat erbij ligt. “Hoezo,” schermt Johan net iets harder dan nodig, “heb je een kunstgebit ofzo?”

Een oud heertje met een klein karretje komt een lege gasfles ophalen. Hij doet denken aan een boer zoals je die in kleine cafeetjes op het Franse platteland nog wel tegenkomt. Hij loopt op klompen en heeft een platte pet op. Zodra hij de deur uit is, vertelt Johan aan wie het maar horen wil: “Dennis zijn vader had een nieuw mokkel, Elza. Dat was dus zijn stiefmoeder, maar het had zijn moeder kunnen wezen. Net zo’n snavel. Zij maakte schilderijen en elke keer dat je aan Dennis vroeg: ‘Hoe zit het met de schilderijen van je moeder, Dennis?’ werd hij kwaad. ‘De pestpleuris kun je krijgen’, zei hij dan. Nu was er iemand die hoorde over die schilderijen. De man wilde er wel eentje kopen. Dus vroeg hij aan Dennis: ‘Zeg, ik hoor dat je moeder schilderijen maakt?’ Dennis begreep er niets van. Boos riep hij: ‘De pestpleuris kun je krijgen!’” De vijf mannen aan het tafeltje lachen.

Wanneer het even rustig is, wendt Johan zich tot een donkere man die voorin de zaak zit. “Bestel je nog wat? Ik moet mijn gas ook betalen. Jij zit hier nu wel in de warmte, maar je moet ook wat bestellen. Anders ga je maar lekker in de hut van oom Tom zitten.” De man sputtert met Surinaamse tongval: “Laat mij met rust. Als je mij eruit gooit, stap ik naar de politie.” Eerst blijft hij inderdaad nog even demonstratief zitten, met Johans priemende ogen in zijn rug. Dan staat hij op, loopt naar de toilet, en gaat bij terugkomst aan zijn tafel uitvoerig muntjes tellen. Uiteindelijk bestelt hij nog een kop thee. De man met de cowboyhoed (“Jantje Postzegel noemen ze mij, omdat ik vroeger postzegels verkocht”) vertelt later dat ‘die Surinamers’ meestal om een uur of drie, vier komen. Waar vandaan weet hij niet. “Meestal pesten we ze een beetje. Niet heel erg hoor.”

Het is half twee geweest. Johan gaat naar buiten voor zijn koffieronde. Het vijftal gaat kaarten. De marktmensen blijven in- en uitlopen, van de schafttijd hebben ze zich niets aangetrokken.

Misschien bent u ze al tegengekomen de afgelopen tijd? Druk flyerende politici met aanhang, meestal gehuld in windjack of bodywarmer met daarop prominent het partijlogo.  Deel 1 van een serie over de gemeenteraadsverkiezingen.

Amsterdam – “We delen condooms uit met de tekst: keihard de sociaalste, maar dat is slechts één van de bijdragen die de Jonge Socialisten ^[33] (JS) leveren aan de campagne van de PvdA in Amsterdam”, zegt Mohammed Mohanwis, voorzitter van de JS. “Wij ondersteunen ook drie Jonge Socialisten die op de kandidatenlijst staan van verschillende deelraden. De Jonge Democraten ^[34] (JD) duiken gehuld in D66 T-shirt de kroeg in om het gesprek aan te gaan over de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam en de standpunten van D66. De Jongeren Organisatie voor Vrijheid en Democratie (JOVD) in Amsterdam ^[35] is bezig met het organiseren van een groot lijsttrekkersdebat gericht op jongeren.

ROOD heeft geen speciale acties op touw gezet in het kader van de verkiezingen. “We ondersteunen de SP campagne onder andere door het uitdelen van flyers en het plakken van posters. Verder gaan we door met acties die we normaal gesproken ook voeren zoals de verkiezing van de huisjesmelker van het jaar ^[36], die in januari plaatsvindt”, aldus Burcu Eyidogan, contactpersoon van ROOD Amsterdam. ^[37]

Politieke jongerenorganisaties laten zich doorgaans voorstaan op hun onafhankelijkheid. Alleen Rood, de jongerenafdeling van de SP, is nog onderdeel van de moederpartij. Tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen trekken ze gezamenlijk op met de politieke partijen waaraan ze zijn gelieerd. “Op de JD kan je niet stemmen en onze standpunten komen nauw overeen met die van D66, dus voeren we gezamenlijk campagne om D66 met zoveel mogelijk zetels in de gemeenteraad te krijgen”, zegt Melanie van der Horst, voorzitter van de JD in Amsterdam ^[38].

“De JOVD zit samen in het campagneteam met de VVD”, meldt Sebastiaan van Niele, waarnemend voorzitter van de JOVD. De Jonge Socialisten nemen eveneens plaats in het campagneteam van de PvdA Amsterdam. Ook DWARS Amsterdam ^[39] voert samen met GroenLinks campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen. “Wij kiezen daarbij de thema’s uit die bij DWARS passen. DWARS hoort bij GroenLinks, maar we zullen wel ons eigen profiel neerzetten, aldus Socrates Schouten die deel uitmaakt van de kopgroep van DWARS Amsterdam.

Ook de andere politieke jongerenorganisaties leggen in de campagne nadruk op thema’s die zij belangrijk vinden. Punten die in bijna alle campagnes terugkomen: studentenhuisvesting en het nachtleven in Amsterdam. De jongeren willen minder regels in de horeca en verruiming van de sluitingstijden. “Het is toch een belachelijke regel dat je niet met je biertje op het terras mag staan” zegt Van Niele van de JOVD. Ook DWARS is geen voorstander van dergelijke regels,maar wil het thema breder trekken. “Het gaat ons meer om de vrijheid in het gebruik van de publieke ruimte in het algemeen”, aldus Schouten van DWARS. Alleen Micha Lubbers, voorzitter van de JS Amsterdam, geeft aan dit niet zo’n interessant thema te vinden voor de komende verkiezingen.

De meeste jongerenorganisaties hebben geen actief beleid gevoerd om ook het verkiezingsprogramma te beïnvloeden van de partijen waaraan ze zijn gelieerd. “Wij hebben ons eigen gedachtegoed, de VVD is daarvan op de hoogte en doet ermee wat ze goed dunkt” aldus Van Niele. Eyidogan van ROOD: “de SP is al een hele jongerenvriendelijke partij dus het was niet nodig om bepaalde punten in te brengen.”

De JD hebben wel met succes het verkiezingsprogramma beïnvloed. Zij deden acht voorstellen voor aanpassing van het verkiezingsprogramma van D66 Amsterdam, die allen werden aangenomen. Zo pleitten de JD onder meer voor meer controle op, en voorlichting over XTC-pillen in plaats van repressieve maatregelen.

En als de verkiezingen voorbij zijn? “Dan zullen wij D66 weer kritisch volgen in de gemeenteraad om te kijken of ze ook echt doen wat ze tijdens de verkiezingen hebben beloofd”, aldus Van der Horst van de JD.