“Je kunt er langs de grachten lopen, dat zou je eigenlijk wel eens moeten doen.” Het waren de bewegende beelden van het oude Amsterdam met de zoete stem van Kris de Bruyne op de achtergrond, die mij een half jaar geleden naar de hoofdstad deden verhuizen. De televisiereclame verbeeldt de romantiek van de stad. Een vrachtwagen geladen met Old Amsterdam kaas rijdt langzaam over de grachten. Lachende kinderen met kniekousen rennen er achter aan en Kris de Bruyne zingt door. “Daar vind je Amsterdam.”

Old Amsterdam foto: Flickr

Als je de reclame ziet wens je dat je honderd jaar geleden geboren was. Net als wanneer je een retrolamp aanschaft of een stomme film kijkt. Een romanticus die in een eeuwig onvrede leeft met het hier en nu, zoekt liever zijn toevlucht in geschiedenisboeken, oude films en rommelmarkten. Of in kaas.

Hoe oud Amsterdam ook mag zijn, de historie van de stad is vakkundig samengevat in dat 29 seconden durende reclamespotje van een kaasmerk dat de suggestie wekt dat het ware Amsterdam op je tong smelt, zodra je er een stukje van hebt geproefd. Onder de zwarte korst probeert de fijnproever de smaaksensatie van Amsterdam te ontdekken.
Dat probeerde ik zelf ook. Wie zich door de drukte van toeristen en coffeeshops heen heeft geworsteld, komt vanzelf in het echte Amsterdam terecht, dacht ik. In die mooie stad zoals die vroeger was.Sinds een half jaar ben ik daarom woonachtig aan een van de romantische grachten, weliswaar in een in de jaren zeventig opgetrokken betonnen flat van Woonstichting de Key (wat zou hier vroeger hebben gestaan?). Iedere keer als een vrachtwagen moeizaam de ronding van het bruggetje voor mijn huis oprijdt hoop ik dat er ‘Old Amsterdam’ op de zijkant staat. Kris de Bruyne zingt mee. “Daar vind je Amsterdam”. Waar dan Kris? Waar dan?

Aan korsten moet je echter blijven peuteren. Journalisten horen te weten dat er onder een harde laag plastic smeuïge geheimen schuilgaan. De zwarte korst van Old Amsterdam verbergt een smaakexplosie die de historie van de stad samenvat in een rijpingsproces van hooguit tien weken. Een echte oude kaas rijpt op zijn minst zes maanden voordat we hem ‘oud’ mogen noemen. Old Amsterdam werd bedacht in 1985 en is een kunstgreep, wist culinair journalist Gerrit Jan Groothedde mij deze week te vertellen. Door middel van mysterieuze rijpingsprocessen waar een echte kaasboer zich ver van houdt, bereikt de kaas in enkele weken een smaak die de niet-kaaskenner als ‘oud’ typeert. Gemaakt van Duitse melk wordt de ‘oude kaas’ vervolgens in een plastic jasje gegoten dat niets met Amsterdam te maken heeft.

Old Amsterdam is een marketingstunt, die bestaat uit handig aan elkaar geknipte en gemanipuleerde zwart-witbeelden die een aan Weltschmertz lijdende romanticus zoals ik het water in de mond doen lopen. Voor mij deed de ontdekking van de ware identiteit van de Amsterdamse kaas de historie van de stad harder op haar grondvesten trillen dan de boor van de Noord/Zuid lijn. Geen oud recept, geen grachtenpanden en ook geen romantiek. Old Amsterdam is niet oud noch Amsterdams, net als ikzelf en de studentenflat waarin ik mijn intrek heb genomen. “Een knap gemaakte kaas, omdat het kan”, zei Groothedde aan de telefoon. “Omdat er alles kan”, zong Kris de Bruyne over de stad. Ook daar vind je Amsterdam.

Related posts:

1. Column: 20.00 tot 01.00: de klok slaat cee-oo-cee-ka In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...
2. De klok slaat… 22:22, alweer In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...
3. De klok slaat… 16:00 Bron: Flickr, nsikander28 In iedere editie van NAP schrijft...

Bron: Flickr, nsikander28

In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren een column over Amsterdam naar aanleiding van een tijdstip. Vandaag slaat de klok… 16:00.

In het weekend voelde ik het weer. Ik was bij mijn ouders op bezoek en realiseerde me dat de laatste editie van NAP Nieuws eraan zit te komen. Het wegvallen van de deadlines in combinatie met mijn vader die vanwege zijn traditionele winterdip zijn agenda voor de komende vijf jaar volplant met reizen, ontdooide mijn drang om naar het buitenland te gaan. Precies uitleggen waarom is moeilijk. Misschien doen de problemen met het openbaar vervoer door het weer denken aan landen waar ik geweest ben, waar de dienstregeling nog veel slechter is.

Het is een prettig geworden ritme bij NAP, waarbij op woensdag en vrijdag nieuws wordt verwacht. Sinds begin januari hebben de redacties Mooi, Leven en Stad zich op Amsterdam gestort. Deze tiende editie is op een bepaalde manier al het laatste: nummer elf wordt een themanummer, ‘Oud Amsterdam’. Helaas wordt het nieuws nu door twee kwesties gedomineerd, iets met Ajax en Cruijff en iets met ijs. Van Gaal is door het ijs gezakt, laten we het daar op houden. Met kriebels in mijn benen, die nog enigszins onderkoeld zijn, dwaalt mijn internetbrowser van Amsterdam naar wereldnieuws en bij de sfeeromschrijvingen en foto-essays droom ik weg.

Protesten in Moskou, oorlog in het Midden-Oosten, een smerige voorverkiezingscampagne in de Verenigde Staten: zoveel om over te schrijven, zo veel plekken om te bezoeken, zo weinig tijd.

De drang om te reizen heerst in obsessieve vorm onder de mannelijke kant van mijn familie. Mijn opa groeide op in Nederlands-Indië omdat zijn vader daar als marinier gestationeerd was. Sinds hij als tiener naar Nederland kwam heeft hij de vrijheid die hij daar voelde altijd gemist. Hij reisde, misschien daarom, met zijn vrouw en kinderen Europa rond. Mijn vader wilde vervolgens met mijn moeder de hele wereld over, en ik was de gelukkige die mee mocht.

Maar mijn dagdroom over landen die ik heb bezocht en wil bezoeken, begint te haperen. De winter die ik drie jaar geleden voor mijn studie doorbracht in Italië is de koudste winter uit mijn herinnering. Omdat huizen in Bologna vaak met enkel glas zijn uitgerust en slechte geïsoleerd zijn, is het bijna onmogelijk om aan kou te ontsnappen. En het wordt daar koud. Dit jaar is er al een dik pak sneeuw gevallen en de lage temperaturen zorgen voor problemen met de gasleidingen. Ook daar ontkomen ze niet aan ijsperikelen.

In Moskou zal het wel niet veel beter zijn. En hoewel de politieke kwestie in Rusland veel interessanter en belangrijker is dan het eindeloze gezever bij Ajax, komt het in feite op hetzelfde neer: een schrijnende combinatie van ego’s, geld en bureaucratie die zich maar voort laat slepen.

De clash in de Verenigde Staten tussen Mitt Romney en Newt Gingrich in de Republikeinse kandidaatsverkiezingen laat zich gemakkelijk daarbij plaatsen. Normaal gesproken wordt er weinig aandacht aan de voorverkiezingen besteed, maar deze race om het presidentkandidaatschap  is dusdanig smerig dat die breed wordt uitgemeten in het nieuws.

Zelfs het nieuws uit het Midden-Oosten werd even gedomineerd door het voetbal. Bij grimmige rellen in Egypte tussen voetbalclubs Al Masry en Al Ahly vielen enkele tientallen doden en honderden gewonden.

Overal is hetzelfde patroon te vinden. Het nieuws in Amsterdam is een spiegel voor de rest van de wereld, of ligt in het verlengde ervan. Deze overweging brengt even de rust bij mij terug. Het doet me anders kijken naar NAP Nieuws. De deadline van deze voorlaatste editie staat op vier uur ‘s middags, als het acht uur ’s ochtends is in Colorado en zeven uur ’s avonds in Moskou. Eindelijk heb ik dan tijd om te gaan schaatsen. Maar het begint te dooien.

Related posts:

1. Column: 20.00 tot 01.00: de klok slaat cee-oo-cee-ka In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...
2. De klok slaat… 22:22, alweer In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...
3. De klok slaat… onder nul In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...

Oudhollandse wintertaferelen, door Hendrick Avercamp. Foto: Wikimedia Commons

“Wie is wethouder IJs?” Het was een serieuze vraag tijdens de stadsdeelraadvergadering Centrum deze week. Na enige verwarring werd vastgesteld dat de portefeuille IJs moest vallen onder die van de stadsdeelwethouder Openbare Ruimte. Aanleiding waren de zorgen over ruwe verstoring van prille ijsvorming op de grachten. Verwoesting van de vroege ijsvloer moest koste wat kost vermeden worden, meende D66-deelraadslid Thijs Kleinpaste. “Zou het niet geweldig als we straks kunnen genieten van Avercampachtige taferelen.”, mijmerde het 22-jarige raadslid, refererend aan de Oudhollandse schilder Hendrick Avercamp. “Een scène op het ijs in 2012.”

Amsterdam zou Amsterdam niet zijn als de verantwoordelijke wethouder geen regels had om zich aan te houden. De Amsterdamse ijscodes zijn vastgelegd in de zogenoemde IJsnota uit 1979. Een gewaardeerd document dat niets aan het toeval overlaat. Bij “beginnende ijsvorming” en voorspelling van vijf nachten “minimaal nachtvorst” gaat er een vaarverbod gelden. Meting van ijsvorming is uitbesteed aan Waternet. Weersvoorspellingen aan het KNMI. “Aanhoudende dooi” is het criterium voor opheffing van het vaarverbod, zo valt te lezen in paragraaf 2.2.1. Glashelder.

Toch ging het twee winters geleden gruwelijk mis met de beginnende ijsvloer op de Keizersgracht. Een onwetende rondvaartboot boorde zich genadeloos een weg door de jonge ijskristallen. Er was nog niet genoeg nachtvorst voorspeld om een vaarverbod af te kondigen. Het leidde tot diepe verontwaardiging en schriftelijke vragen aan het stadsdeelbestuur. Was het niet mogelijk om de brandweer het geruïneerde ijs te laten herstellen? En kon de rondvaartrederij aansprakelijk worden gehouden voor de geleden schade?

Een dergelijk debacle zou Amsterdam dit jaar niet weer overkomen. Na de warmste januarimaand in driehonderd jaar, beloofde februari wel winter naar Nederland te brengen. Het kwik was nauwelijks onder nul gedaald of schaatsfanaten drongen erop aan de IJsnota van kracht te laten worden. Hoe eerder hoe liever. De frustratie was groot toen het Waterschap afgelopen dinsdag wel de gemalen stillegde en een vaarverbod afkondigde, maar in de Amsterdamse grachten nog altijd het gebruikelijke vaarverkeer navigeerde.

“We doen constant metingen om te kijken of er al ijsvorming is”, verontschuldigde een woordvoerster van Waternet zich. Dik ingepakte mannen balancerend op de kade, die onophoudelijk verifiëren of het bruine grachtenwater nog steeds waterig is. “Maar het duurt in Amsterdam gewoon altijd langer.” Een zweem van wanhoop klonk door in haar stem. Hoe graag ze ook goed nieuws wilde brengen, de meetinstrumenten van de Waternetwerkers liegen niet.  En de IJsnota is onverbiddelijk: pas bij ijsvorming worden de vaarverbodsborden gehesen.

Het verlossende woord kwam gisteren. Waternet gaf groen licht en het vaarverbod ging officieel van kracht. Wethouder IJs kon opgelucht ademhalen. Kritische vragen over ontnomen schaatsplezier waren voorlopig afgewend. Geen boot zou Thijs Kleinpaste en andere schaatsminnende Amsterdammers nog beletten straks de ijzers onder te binden en een rondje Jordaan te schaatsen.

Zij het niet op de gewenste spiegelgladde ijsvloer. De IJsnota voorziet niet in maatregelen tegen sneeuw.

Related posts:

1. D66 Centrum: grachten eerder afsluiten bij vorst D66 van het stadsdeel Centrum wil dat de gemeente bij...
2. De klok slaat… na drieën op een vrijdagnacht In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...
3. De klok slaat… van 7.38 tot 17.44 In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...

Foto: Haro Kraak

Dat gebeurt mij weer. Het houdt nooit op. Overal en altijd zie ik diepere lagen. Patronen, verbanden, sjablonen, complotten. Toeval bestaat niet. Ik weiger te geloven dat alles zonder reden gebeurt. Ik voel dagelijks hoe van hoger hand met mijn lot gespeeld wordt. Vanochtend weer. Ik werd wakker. Mijn wekker had ik om 8:30 gezet. En wanneer ontwaakte ik? Precies, om 8:29. Zo gaat het dus altijd.

Na het ontbijt las ik de krant, waarin ik vijftien keer het woord “steevast” tegenkwam. Nog zoiets. In een opiniestuk stond het woord “rapaille”. Ik pakte mijn woordenboek erbij en zag dat het gepeupel betekent. Gedurende de dag zag ik het woord nog vier keer. Dat bestaat toch niet? Nog nooit van een woord gehoord hebben en het dan vijf keer op één dag tegenkomen. Ik zeg het je, ze spelen met me.

Toen de krant uit was en ik klaar was om naar mijn werk te gaan, keek ik nog een laatste maal op mijn telefoon. 11:11. Ik negeerde het idiote getal en stapte op de fiets. Op mijn werk dronk ik een kop koffie. Die deed al snel zijn werk. Iets te snel. Mijn hoofd raasde en mijn darmen gierden. Ik rende naar de WC, plofte neer op de bril en ontspande mijn spieren. Bijgekomen van de acute ontlading greep ik naar de wc-rol. Een leeg kartonnetje bungelde om de ijzeren houder. Niks aan de hand, rustig blijven, die dingen gebeuren.

Ik loste de papiernood op door met mijn broek half over mijn billen bij de dames te buurten. Met lichte tegenzin waste ik daarna mijn handen met water. Zeep is niet te vertrouwen. Wat je allemaal niet kunt doen met die kleverige melkachtige substantie, ik wil er niet eens aan denken. De mens is van nature slecht, dat wisten de oude Chinezen al. Het tegendeel is sindsdien nooit bewezen.

Achter mijn bureau vond ik wat rust. Hoewel het internet een bron van achterklap, samenscholing en complottheorieën is, maakt het mij altijd kalm. Al surfend dutte ik weg. Een vreemde beltoon die uit mijn zak kwam wekte mij. Ik greep naar mijn telefoon en kon niet anders dan concluderen dat iemand mijn telefoon van stil had gezet. Het was mijn huisgenoot die belde. Of hij mijn laptop even kon gebruiken. Dat mocht. Was het wachtwoord nog steeds “puffdaddy”? Was hij gek geworden? Dat soort dingen zeg je toch niet over de telefoon? Iedereen weet dat er geen enkel land is waar er zoveel wordt afgeluisterd als in Nederland.

Een paar uur later had ik eindelijk wat werk verzet. Ik moest nog wat geld overmaken en pakte mijn e.dentifier erbij. Ik drukte mijn pinnummer in op het apparaatje en er verscheen een nummer op het beeldscherm. 6667 7776. Even moest ik lachen. Ik ben niet goed met cijfers, maar ik zou zweren dat ik de codes van internet bankieren zou kunnen kraken. Er zit altijd een patroon in. 1404 1044. Zie je het?

Om acht uur was ik klaar met werk. Ik had de lunch overgeslagen dus ik moest snel even wat eten. De snelste en goedkoopste hap was de FEBO om de hoek. Ik liep langs de automatiek en bestelde bij de man achter de kassa een broodje kroket. Hij keek me vermoeid aan en wees naar de luikjes op de muur. Of ik daar niet een kroket uit kon trekken. Ik legde de man uit dat er tal van kwajongens zijn die daar twee euro ingooien, het luikje open doen, een ecstasypil tussen het broodje verkruimelen en het dan weer keurig terugleggen. En dan kijken wat er gebeurt. Om mijn punt kracht bij te zetten wees ik de man op het groepje pubers dat tegenover de snackbar om een scooter heen stond. Ze hadden het duidelijk op mij gemunt.

Met de eerste hap brandde ik mijn verhemelte aan de vers gebakken kroket. Die had ik aan kunnen zien komen. Thuis aangekomen liet ik me vallen op de bank en zette de tv aan. Een fijne verrassing: Jules Deelder was op De Wereld Draait Door. Het is altijd een kleine troost om andere getormenteerde zielen aan te horen. Maar het mocht niet baten. De aftiteling verscheen al in beeld en Matthijs van Nieuwkerk rondde het gesprek af. Ik zuchtte, ik gaapte en ik liet de irritatie van me afglijden. Vredig viel ik in een diepe slaap. Totdat ik wakker schrok uit een angstdroom. Ik keek op mijn telefoon. 22:22. Dat heb ik weer.

Related posts:

1. Column: de klok slaat 3 De Amsterdamse Kalverstraat. Foto: Kemal Yaylali via Flickr. Mijn opa...
2. De klok slaat… 16:00 Bron: Flickr, nsikander28 In iedere editie van NAP schrijft...
3. Column: 20.00 tot 01.00: de klok slaat cee-oo-cee-ka In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...

Kuijl voor het standbeeld dat vorige week gelijktijdig met zijn uitverkiezing werd onthuld als eerbetoon aan alle Amsterdammers die zich inzetten voor kwetsbare mensen. Foto: Frank Huiskamp

Herman Kuijl (48) werd een week geleden in het bijzijn van burgemeester Eberhard van der Laan onderscheiden als de eerste ‘Aardige Amsterdammer’. Initiatiefnemer was de Stichting De Regenboog Groep, die zich met name inzet voor verslaafden en dak- en thuislozen. Nu, een week vol aandacht later, zoekt NAP hem op. Wie is de man achter de titel?

AMSTERDAM, 27 januari – Hij roert lachend met een havermoutkoekje dat nog in de verpakking zit de suiker door zijn koffie. Herman Kuijl kon even geen lepeltje vinden. “Zo kan het ook.” Onderweg naar de kleine vergaderruimte werd hij nog afgeleid door twee luid joelende vrouwelijke collega’s. “Ik wil wel een foto met de celebrity”, riep de een. De andere was naar eigen zeggen helemaal van haar a propos. “Ik had heel veel mensen nog niet gezien, want ik werk alleen op donderdag hier. Vandaar.” Precies een week geleden werd Kuijl benoemd tot de eerste ‘Aardige Amsterdammer’, voor zijn vrijwilligerswerk met verslaafden, dak- en thuislozen. Hij is al tien jaar werkzaam voor inloophuis Blaka Watra van Stichting De Regenboog Groep. Streng zijn zit er niet echt meer in. Hij lacht. “Ik ben wel dé Aardige Amsterdammer natuurlijk.”

Persoonlijk leed had hem naar zijn huidige werk gebracht. Jarenlang had de Beverwijker op booreilanden gewerkt als lasinspecteur, toen hij een keer thuiskwam met een enorme pijn in zijn darmen. Drie maanden lag hij in het ziekenhuis met colitis ulcerosa, een ontsteking van de dikke darm. “Dood- en doodziek was ik. Ik woog nog maar 45 kilo, kon mijn armen niet eens meer optillen. Ik heb echt bijna op sterven gelegen.” Enorm dankbaar was hij voor de verzorging die hij in het ziekenhuis had gekregen van vrijwilligers. Een baan kon hij daarna niet meer krijgen. Nog steeds niet, want hij ondervindt nog steeds hinder van de aandoening.

Wegkwijnen op de bank was voor Kuijl geen optie Hij wilde iets doen voor een “heel kwetsbare groep”. Als symbolische dank voor de vrijwilligers die hem hadden geholpen. Dak- en thuislozen hadden hem altijd al gefascineerd. “Ik had ook voor bejaarden kunnen kiezen, ook heel dankbaar werk hoor, maar dat zag ik niet voor me.” Niet problematisch genoeg, erkent hij lachend. “Nee, en ik wilde een levendige groep.” Bij Blaka Watra kreeg hij een “doorstuurfunctie”: hij is een vraagbaak voor bezoekers en brengt hen in contact met andere instanties.

Kuijl lacht al hard voordat de vraag over zijn eerste dag bij Blaka Watra geheel is gesteld. “Het was net alsof ik een film beland was. Wel een heel leuke. Een beetje One Flew Over the Cuckoo’s Nest. In een kleine gebruikersruimte liep vijftig man door elkaar, schreeuwend en rokend. Het was één chaos in het begin. Ik heb me kapot gelachen, maar het vergde veel energie in het begin, al die nieuwe indrukken.”

Er is veel veranderd in tien jaar, zegt hij. Niet zomaar iedereen kan het inloophuis binnen komen wandelen. Mensen die een intakegesprek hebben gehad, komen meteen binnen. In essentie kan iedereen zo’n gesprek krijgen en binnenwandelen. “Alleen heb ik liever geen dronken bezoekers. Liever drugsgebruikers, die zijn veel beter te hanteren. De effecten van drugs zijn veel beter te voorspellen. Heroïnegebruikers zijn veel relaxter. Tot dronken mensen kun je maar moeilijk doordringen. Maar we hebben een goede portier.”

Inlevingsgevoel en geduld zijn onmisbaar bij dergelijk vrijwilligerswerk. Het blijkt uit Kuijls anekdotes. Hij herinnert zich een zeker moment met een nieuwe vrijwilliger van een paar jaar geleden. “Het was een heel lieve vrouw die te maken kreeg met een bezoeker die begon te schelden en tieren. Die had iets meegemaakt op straat met de hulpverlening. De tranen stonden bij de vrouw in de ogen. Na een half uur is ze weggegaan en ik heb haar nooit meer gezien.” Hij onderdrukt zijn lach. “Je moet boze mensen laten uitrazen, je weet nooit wat er is gebeurd. Een beetje inlevingsgevoel hebben, mensen worden niet zomaar kwaad. Op een gegeven moment bouw je zo’n band op met mensen dat ze makkelijker te benaderen worden.”

Een dergelijke band is soms heel sterk en persoonlijk. Kuijl vertelt over zijn tijd als ‘buddy’, waarin hij ex-verslaafden of –daklozen hielp re-integreren in de maatschappij. Sommigen haalde hij uit een sociaal isolement. Met een vrouw die voor achtereenvolgens een drugs- en een alcoholverslaving werd geholpen in de Amsterdamse Jellinek-kliniek doorliep hij vier jaar een heel proces. “Ze kon eerst heel moeilijk weer de routine vinden in haar leven. Ze was onzeker. Dan is het prettig als er iemand is die ze helpt met problemen als schuldsaneringen en die ook leuke dingen met ze doet.”

Kuijl zag haar opbloeien. “Maar zij was een zeldzaam geval. Met de meeste mensen loopt het niet zo goed af. Helaas.” Zo maakte hij kort geleden, niet voor de eerste keer, mee dat een man voor wie hij ‘buddy’ was kwam te overlijden. “Hij was al zo ver heen. Hiv, longontsteking om de haverklap. En dat allemaal op straat. Dat doet je natuurlijk wel iets, maar je kunt niet alle problemen meenemen. Hoe sneu dat ook is.”

Kuijl slaapt naar eigen zeggen slecht vanwege zijn darmaandoening. “Het is een beetje het grootste euvel in mijn leven.” Maar hij houdt het prima vol, energie kost het werk hem niet meer. Hij praat al over “de volgende tien jaar”, aan stoppen moet hij niet denken. Ook niet na een slechte nacht. “Nee, het is helemaal niet moeilijk om aardig te zijn. Als je altijd onaardig en chagrijnig bent, heeft dat zijn weerslag op je eigen leven. Ik wil écht voorkomen dat ik naast mijn ziekte ook nog in een negatieve spiraal terechtkom.”

Related posts:

1. Veel bezoekers voor Wintergasfabriek AMSTERDAM, 11 januari – De eerste editie van de Wintergasfabriek...
2. Bijzondernemend: ‘Liever een kleine baas, dan een grote knecht’ In de rubriek Bijzondernemend het portret van een ondernemer met...
3. Cultuur op de Zuidas: liever omstreden dan saai Om de Zuidas cultureel tot leven te wekken, zijn de...

UvA. Foto: Wikimedia Commons

Als het aan Den Haag ligt, gaan Nederlandse universiteiten meer samenwerken. Ook de Universiteit van Amsterdam (UvA) en de Vrije Universiteit (VU) halen de banden aan. Wat levert samenwerking tussen de UvA en de VU eigenlijk op? En welke nadelen brengen een intieme verbintenis tussen de twee met zich mee?

AMSTERDAM, 27 januari – Samenwerking is de enige manier om genoeg geld voor onderzoek en onderwijs bij elkaar te harken, stellen voormannen Paul Doop (UvA) en René Smit (VU) tijdens een debat in Pakhuis de Zwijger afgelopen woensdag. “En samenwerking moet natuurlijk ook bijdragen aan de kwaliteit van onderwijs en onderzoek”, laten ze niet na te vermelden. Maar veelvuldige herhaling van dit mantra kan de bottom line niet verhullen: samenwerking gaat over euro’s.

De VU. Foto: Wikimedia Commons

Nederlandse universiteiten moeten zich scherper profileren en meer samenwerken, vindt staatssecretaris Halbe Zijlstra (Hoger Onderwijs, VVD). Door samenwerking kunnen kleine onderzoeksgebieden overeind gehouden worden, en generen universiteiten meer geld. “Strategische allianties aangaan”, heet dat in Den Haag. Een verstandshuwelijk, heet dat in de volksmond. De twee Amsterdamse universiteiten verkennen de mogelijkheden.

Op de UvA ontstond vorige week een kleine rel toen bekend werd dat docenten klassieke talen David Rijser en Piet Gerbrandy geen vaste aanstelling krijgen. De twee hadden een tijdelijk contract, maar was een vaste aanstelling beloofd, schrijft Folia Magzine. De samenwerking tussen de UvA en de VU zou één van de redenen zijn dat de twee het veld moeten ruimen. Frank van Vree, decaan van de Faculteit der Geesteswetenschappen, zegt dat vanwege onduidelijkheid over samenwerking tussen de UvA en de VU geen besluit genomen kon worden over een vaste aanstelling voor Rijser en Gerbrandy. Nu samenwerking vaststaat, wordt duidelijk welke vacatures worden vrijgegeven. “Dan komt uiteraard ook de positie van de twee docenten weer ter bespreking”, zegt Van Vree. De twee docenten hadden ondertussen al bezwaar aangetekend. Dinsdag vond een hoorzitting plaats. De betrokkenen willen niet inhoudelijk op de zaak ingaan.

De innigste verstrengeling tot nu toe tussen de twee is de gemeenschappelijke tandheelkundefaculteit, Acta. Eén opleiding in één gebouw, gerund door zowel UvA- als VU-personeel. Daarnaast bieden de universiteiten gezamenlijke bèta-masters aan, onderbracht in de gemeenschappelijke Amsterdam Graduate School of Science (AGSS). Er wordt bekeken of samenwerking op bachelorniveau op dit vlak ook mogelijk is. Maar samenwerking is niet voorbehouden aan de bèta’s. De alfafaculteiten van de UvA en de VU gaan hun krachten bundelen op het gebied van oudheidsstudies en archeologie, in het nog op te richten Amsterdam Centre for Ancient Studies and Archeology (Acasa). Het is deze voorgenomen samenwerking die klassieke talendocenten David Rijser en Piet Gerbrandy mogelijk hun baan kost (zie kader).

Over de baten van de samenwerking zijn de twee bestuursvoorzitters het in grote lijnen eens. Zo is krachtenbundeling onvermijdelijk om kleine studies “in de lucht te houden”, zegt VU-topman Smit. Als voorbeeld noemt hij de studies chemie en natuurkunde. Samenwerking maakt het aanbod bovendien diverser: het moet voor studenten mogelijk worden om vakken te ‘shoppen’ bij de andere universiteit, legt Doop uit. Het leidt tot hoon in de zaal. “Nu al moet je als student aan tienduizend touwen trekken om een vak te volgen bij een andere faculteit. Laat staan bij een andere universiteit”, zegt een student. De bestuurders geven toe dat er organisatorisch nog een één en ander verbeterd kan worden, maar laten zich daardoor niet ontmoedigen.

Op het vlak van onderzoek opent samenwerking ook deuren, denken de voorzitters. Naar duur, ingewikkeld onderzoek en een hoge notering op internationale rankings. Maar ranglijstjes mogen van mededebater Ewald Engelen, UvA-hoogleraar financiële geografie, geen argument zijn. Kleine universiteiten als Oxford en Cambridge voeren die lijstjes nog altijd aan, grootte is geen kwaliteitsgarantie. Bovendien, vindt Engelen, is de aanwezigheid van twee universiteiten in één stad is een rijkdom, die studenten keuzevrijheid biedt. De scheiding tussen de twee moet gekoesterd worden, in plaats van weggevaagd.

Maar, Engelens argumenten ten spijt, de scherpe scheiding tussen de twee Amsterdamse instellingen wordt waarschijnlijk alleen maar minder. “Den Haag schreeuwt om samenwerking”, zegt Doop. Dus samenwerken zullen ze. Samenwerkende universiteiten krijgen meer geld dan andere, legt Doop uit, en dat geld gaan de UvA en de VU binnenhalen. “Zo competitief zij we dan ook wel weer”, bekent hij. “Zorgvuldigheid gaat voor snelheid. Maar we moeten ook handelen.”

Related posts:

1. Interreligieuze samenwerking in Amsterdam West Image by: Daniel Krikke Amsterdam- Vertegenwoordigers van religieuze gemeenschappen uit...
2. Baarsjes stimuleert samenwerking vrijwilligersorganisaties Amsterdam – Een motie van GroenLinks om samenwerking tussen de...
3. ‘Je koopt als het ware je bachelor’ In Nederland worden buitenlandse bachelordiploma’s uitgereikt door opleidingsinstituten die niet...

Fiets in Amsterdam Foto: Massimo Catarinella via Wikimedia

In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren een column over Amsterdam naar aanleiding van een tijdstip. Vandaag slaat de klok te weinig optijd.

Ik ben een groot voorstander van fietsen. Altijd geweest. Ik zal nooit begrijpen hoe het mogelijk is dat schijnbaar geestelijk gezonde mensen ’s ochtends vrijwillig in een bus of tram stappen om vervolgens tegen chagrijnige mensen met slechte ochtendadem gedrukt te staan. Bizar. Fietsen is één van de redenen waarom ik vanuit Zwitserland naar Amsterdam ben verhuisd.

Mijn fietsfanatisme begon al op de basisschool en op jonge leeftijd had ik de kunst van fietsen in de stad geperfectioneerd. Daarbij had ik altijd maar één doel: efficiëntie. Het gaat erom dat je zo lang mogelijk in bed kunt blijven liggen om vervolgens zo stressvrij mogelijk naar school te fietsen. Altijd in je achterhoofd houdend dat je daar geen minuut te vroeg mag aankomen, want iedere minuut dat je in het klaslokaal zit te wachten had je langer in bed kunnen liggen. Perfecte timing, daar gaat het om.

Om dat te bereiken ben je aangewezen op een goede infrastructuur. Goede fietspaden zijn uiteraard één voorwaarde. Nog belangrijker zijn klokken. Zoveel mogelijk, zo groot mogelijk en het liefst overal langs de straat. Alleen dan kun je je fietstempo aanpassen om perfect op tijd op de gewenste locatie aan te komen. Klokken zijn essentieel.

Maar juist op dat gebied bleek fietsmekka Amsterdam een deceptie. De klokken in de stad zijn net zo voorspelbaar als een toerist op een rode MacBike. En dan heb ik het niet over klokken die voor- of achterstaan, die vallen nog mee. Daarmee kun je rekening houden. Als de kerktoren bij de Hugo de Vrieslaan op kwart voor negen staat, weet ik dat het in werkelijkheid pas twintig voor negen is en ik goed in de tijd zit. Leuk is anders, maar het went.

Noorderkerk in Amsterdam Foto: Marion Golsteijn via Wikimedia

Vermoeiend wordt het pas als de gemeente de klokken op tijd gaat zetten. Dan staat de kerkklok bij mij om de hoek ineens op kwart voor negen en kom ik vijf minuten te laat. Het is de frustrerende onvoorspelbaarheid van de Amsterdamse klokkenverzetters: ze kunnen ieder moment toeslaan, zonder waarschuwing.

In Zwitserland heb je dat probleem niet. Niet dat ik er ooit empirisch onderzoek naar heb verricht, maar ik schat het aantal Zwitsers dat de gemeente belt zodra een stadsklok stilstaat op 57,3 procent. Het probleem wordt dezelfde dag nog opgelost. In Nederland zal dit volgens mijn schatting ongeveer 0,1 procent zijn – hierdoor kan het maanden kan duren voor de klok wordt gerepareerd. Of het gebeurt nog in dezelfde week, er valt simpelweg geen peil op te trekken.

Nu weet ik uiteraard dat je de verantwoordelijkheid voor je eigen geluk, of in dit geval je eigen stiptheid, nooit bij een ander mag leggen. Daarom kocht in Zwitserland een horloge. Dat liep op atoomtijd, kon niet missen. Dacht ik. Maar al fietsend op je horloge kijken bleek moeilijker dan verwacht, al helemaal als je nog een beetje leuk wilt overkomen. Het vereist enige oefening om met een sexy handgebaar je mouw omlaag te schudden om vervolgens nonchalant op het horloge te kijken. Al helemaal in Amsterdam. De kans dat je de tramrails over het hoofd ziet, is levensgroot. En sexy op je bek gaan, dat kan niet. Net zomin als dat je op een sexy manier iets uit je neus kunt hebben hangen. Maar dat terzijde.

Ik pleit daarom voor meer transparantie in het Amsterdamse ‘klokken-optijd-zet-beleid’. Misschien moet de gemeente een sms-alert overwegen waarmee ze burgers waarschuwen als ze klokken op tijd gaan zetten. Of ze doen het iedere eerste maandag van de maand, samen met het luchtalarm. Lekker gemakkelijk. Er valt heus wel wat te verzinnen. Tot die tijd blijf ik te laat komen. Mooi excuus ook. En anders staat er wel een brug open.

Related posts:

1. Column: de klok slaat van 9 tot 5 Foto: Gidi HeesakkersIn iedere editie van NAP schrijft een van...
2. Column: de klok slaat 3 De Amsterdamse Kalverstraat. Foto: Kemal Yaylali via Flickr. Mijn opa...
3. Column: 20.00 tot 01.00: de klok slaat cee-oo-cee-ka In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...

Opstaan. 7.38 gaat de wekker. Te vroeg, zeker nog 22 minuten blijven liggen. Verwarming alvast op stand 3 zetten, wordt het lekker warm als je om 8 uur onder je deken uitkomt. Douchen. Maar 53 liter in de boiler hebben zitten. Daar kan je het net 27 minuten en 33 seconden mee doen. Zeker 4 kopjes koffie drinken, brood eten van €1.08 per pak. Dat moet goedkoper kunnen.

foto: http://www.atheistconnect.org

15 minuten naar de UvA fietsen op de 2^e-hands fiets die je hebt gekocht voor 108 euro. Aangehouden worden op de hoek van de Haarlemmerstraat en de Korte Prinsengracht, omdat de politie je serienummer wil controleren. Fiets op zijn kop, nummer 60011309502107. Niks aan de hand, de fiets is niet gestolen. Doorfietsen langs het buurtcafé. Er staat een bord buiten. Koffie met appelgebak, €2,95.

Aankomen in je lokaal, 0.14. Computer opstarten. Je studentnummer intypen, 5879566. Wachtwoord. Zeg ik hier niet. Firefox versie 2.241 opstarten. Gebruik maken van de 15 seconden opstarttijd om te kijken hoe laat het is. 9.05 uur. Vijf minuten te laat. Niet getreurd, ook maar vijf minuten langer doorwerken.

Koffie halen in de automaat met serienummer 117430. Ik wil graag keuze 1, koffie. Extra suiker is niet nodig, wel nog even twijfelen over de sterkte van de koffie. Toch maar neutraal op 3 laten staan. 5 was nogal sterk geweest. Chipknip in de automaat stoppen. Twee keuzes. 1: Maestro, 2: Chipknip. Voor keuze 2 kiezen, 35 cent betalen. Smerige koffie drinken.

Even naar buiten. Rondje lopen om cadeautjes te kopen, maar tijdens het wandelen naar het toilet moeten. Binnengaan bij ‘2theloo’ in de Kalverstraat, toch wat schoner dan een Dixi mobiel toilet. 1 euro betalen om het toilet uit te proberen. Waardebon van 50 cent krijgen voor een volgende keer. Aangetrokken worden door de ‘alles voor 1 euro-actie’ op nummer 41. Uitverkoop bij de Blokker.

Om 17.05 besluiten naar huis te gaan. Helaas een lekke band. Is ook niet de eerste keer dat dat gebeurt. Voor 8 euro besluiten de band te laten plakken. De fiets is morgenochtend 9.00 uur op te halen. Twijfelen hoe naar huis te gaan. Nog even op de computer de routeplanner op 9292ov.nl bekijken. Of toch met 1 van de 300 elektrische Car2go-Smarts? Nee, toch maar met de tram vanaf het Spui naar het centraal station. Keuze uit tram 1, 2, 5,16 of 24, 14,9 of 4. De 5 komt het eerst. Twee haltes, maar ik moet daarna nog met bus 48.

Bij de bushalte afgeleid worden door twee telefoonaanbiedingen. 800 belminuten voor €20,00 euro per maand, of toch de 10=25-actie van Lebara? Bus 22 komt eerder dan de 48. Het glas in de bus is van de firma Pilkington, het glasplaatnummer is e1 43r-00159. Ik zit op een van de 263 plekken in de bus. Achter me horen zeggen dat drie rijlessen plus afrijden 400 euro kost. Schouders ophalen. Heb al drie jaar een rijbewijs.

Tijdens de busrit Facebook openen op je mobiel. Kijken naar wat je 314 vrienden uitspoken. Drie nieuwe meldingen hebben. Zeven mensen vinden je profielfoto leuk. Ook nog even Twitter bekijken. Weer zes nieuwe followers erbij hebben. 83 nu in totaal.

Ge-sms’t worden door een vriend, berichtje nummer 1089. ‘Kom je eten vanavond?’ Zeggen dat je twijfelt. Ondertussen muziek luisteren op je iPod. 6083 nummers op shuffle. Genieten van ‘Summer of 69’, Bryan Adams. Ondertussen belt die vriend om me toch over te halen.

17.44 thuis op nummer 845.

Dit is een dagelijkse dag in Amsterdam. Cijfers om je heen, alles heeft een nummer. Maar dan zie je die naam van je vriend op je telefoon. Je ziet de naam, maar het nummer weet je niet. Die acht cijfers van het telefoonnummer? Geen idee, het interesseert je ook niet. Je vertrouwt blindelings op de naam en de foto van die vriend, met zijn zwarte krullen. Vijf jaar geleden wist ik nog huisnummers van verre vrienden, nu weet ik het nummer van mijn naaste familie niet eens. Ergens is dat wel een beetje gek.

Related posts:

1. De klok slaat… 22:22, alweer In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...
2. De klok slaat… na drieën op een vrijdagnacht In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...
3. De klok slaat… 16:00 Bron: Flickr, nsikander28 In iedere editie van NAP schrijft...

Het Leidseplein Foto: kevinrosseel via morguefile.com

Als middelbare scholier waren mijn weekenden overzichtelijk. Ik besteedde mijn avonden in Bogy’s Beach Bar, een danscafé in Doetinchem waar uitsluitend commerciële rap en R&B werd gedraaid. De variatie die de dj inbracht had vooral van doen met de volgorde van de nummers. Van ‘Get Busy’ van Sean Paul, naar ‘Yeah’ van Usher tot Nelly met ‘Ride wit me’. of andersom natuurlijk. En gedanst werd er, tot na vijven!

Bogy’s Beach Bar is niet meer. Ik heb het faillissement niet mee hoeven maken, want ik was verhuisd naar de Grote Stad, Amsterdam. De verwachtingen waren hooggespannen. Eindelijk kon ik een mondainer nachtleven omarmen. De teleurstelling was dan ook groot toen op mijn eerste vrijdagavond in de kroeg de lichten aan gingen om drie uur ’s nachts. Drie uur! Dat was in de Chocolate Bar in De Pijp, die was toen hip.

En dan moeten er keuzes gemaakt worden. Optie 1: De Mazzeltof. Ietwat volkse nachtkroeg met twee fruitautomaten. In de vroege avond leeg op randfiguren/stamgasten na, ’s nachts na sluiting van andere kroegen zo vol als een metro in Tokio tijdens de spits. Wel lekker dichtbij. Optie 2: Door naar het Leidseplein. Daar wachten bijvoorbeeld de Bubbels of het Cool Down Café. Men drinkt er shotjes uit minibierpullen. Er wordt feestmuziek gedraaid. Ieder nummer wordt na een minuut afgekapt. Allebei dus fout. Anders kan blijkbaar niet op de late avond.

Beide opties heb ik uitgebreid verkend. Vaak was het erg gezellig, maar vaak ook niet. En voordat iedereen protesteert: natuurlijk had ik ook naar bijvoorbeeld Trouw kunnen gaan, een club aan de Wibautstraat in het voormalige pand van de krant of naar Studio 80 aan het Rembrandtplein. Maar de klok had drie geslagen, dus daar was het nu te laat voor. En in de hoofdstad moet een mens toch ook in een gewoon café kunnen staan.

Ik ben niet de enige die zich ergert aan het openingsbeleid en aanbod van horeca. De actiegroep Ai!Amsterdam richt zich tegen de vertrutting van het Amsterdamse nachtleven. En even leek het of de lobby zin had. Er werd aangekondigd dat de openingstijden van cafés en clubs werden vrijgegeven. Vals alarm! De politie was er niet van gecharmeerd en burgemeester Van der Laan trok het plan vorig jaar weer in.

Een compromis werd snel gevonden in de 24-uurstenten. Tien locaties in Amsterdam zouden een vergunning krijgen om de hele nacht open te blijven. Dat lijkt er meer op, dacht ik. Al snel werd duidelijk dat er waarschijnlijk maar drie clubs een 24-uursvergunning krijgen. De andere vergunningen worden verdeeld onder musea, bioscopen, restaurants of winkels.

Persoonlijk is mijn behoefte aan kunst op vrijdagnacht na drieën wat lager dan gemiddeld. Bovendien zou ’s nachts schoenen kopen zelfs erg onverstandig kunnen zijn. Een lichtpunt: waarschijnlijk zijn er ook cafés die straks 24 uur open mogen. Nu nog duimen dat de foutheidsfactor tot een minimum wordt beperkt.

Hopelijk helpt het. Want heel soms verlang ik nog terug naar Bogy’s Beach Bar. En dat kan de bedoeling niet zijn.

Related posts:

1. De klok slaat… 16:00 Bron: Flickr, nsikander28 In iedere editie van NAP schrijft...
2. Column: de klok slaat 3 De Amsterdamse Kalverstraat. Foto: Kemal Yaylali via Flickr. Mijn opa...
3. Column: 20.00 tot 01.00: de klok slaat cee-oo-cee-ka In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren...

Lodewijk Asscher Foto: Jan Arkesteijn via Wikimedia

AMSTERDAM, 18 januari – Lodewijk Asscher (PvdA, Financiën) is kandidaat voor de SGP-jongerenprijs. De Amsterdamse wethouder komt daarvoor in aanmerking omdat hij zegt open te staan voor de strafbaarstelling van prostitutie. Dat bevestigt zijn woordvoerster.

De zogeheten Oranje Boven-prijs wordt sinds 2007 jaarlijks uitgereikt aan iemand die zich inzet voor waarden die de orthodox-christelijke partij aanspreken. Asscher opperde afgelopen oktober de invoering van het ‘Zweedse model’, mocht de Nederlandse aanpak van gedwongen prostitutie en vrouwenhanden in de seksbranche falen. In Zweden is het strafbaar om seksuele diensten te kopen, de prostituee zelf is niet strafbaar.

SGP-jongerenvoorzitter Jacques Rozendaal vindt Asschers uitspraken “dapper voor een sociaaldemocraat” en ziet de prijs als aanmoediging. De PvdA’er is tot nu toe de enige kandidaat voor de Oranje Boven-prijs 2012. Deze zou tijdens de SGP-jongerendag op 10 maart worden uitgereikt. Volgens zijn woordvoerster is Asscher die dag verhinderd. De SGP overweegt nu om de datum van de uitreiking te verplaatsen, aldus Rozendaal.

Het is nog niet zeker of Asscher de prijs van de orthodox-christelijke partij zal accepteren. Zijn woordvoerster wil geen uitspraak doen over Asschers reactie op de nominatie. Zij kan ook niet zeggen of hij de prijs op een andere dag wel in ontvangst wil nemen. “We hebben de situatie nog niet inhoudelijk beoordeeld.” Mocht Asscher de prijs aannemen, dan volgt hij onder anderen Bas van der Vlies (2007), Maxime Verhagen (2008) en Ayaan Hirsi Ali (2010) op.

Asscher deed de uitspraak over het ‘Zweedse model’ naar aanleiding van een wetsvoorstel over de regulering van prostitutie, dat momenteel in de Eerste Kamer ligt. Mocht de wet worden ingevoerd dan moeten prostituees zich verplicht registreren. Bovendien wordt de minimumleeftijd voor prostituees verhoogd van 18 naar 21 jaar. Asscher noemt deze wet de “laatste kans” voor het Nederlandse prostitutiebeleid.

De opvatting van de Amsterdamse wethouder wordt binnen de PvdA niet breed gedragen. Dat werd opnieuw duidelijk tijdens een PvdA-debat afgelopen maandag in de Engelenbak in Amsterdam. Verschillende partijleden uit het publiek noemden Asscher naïef. Volgens hen is het praktisch onmogelijk om prostitutie te verbieden en kunnen alleen de arbeidsomstandigheden worden verbeterd en de vrouwenhandel bestreden. Ook over de vraag of de voorgestelde wet hiervoor zal zorgen is de PvdA het oneens.

Related posts:

1. “Aanpak Asscher zorgt voor meer illegaliteit” Image via Wikipedia Wethouder Asscher wil illegaliteit en mensenhandel...
2. Asscher wil Blue Labour Glasman en Asscher in De Balie. Foto: Alexander Leeuw...
3. Gemengde reacties op ‘taalbijspijkerplan’ Asscher Image: Marit van Kooij Amsterdam, 12 jan – De...