Themanummer: Old Amsterdam

Bron: Wilem Admiraal, Flickr

Bron: Wilem Admiraal, Flickr

AMSTERDAM, 14 februari – Amsterdam is oud en is wellicht nog ouder dan gedacht. In 2011 bleek uit opgravingen rondom de Noord/Zuidlijn dat er al eerder dan gedacht mensen hebben gewoond op de moerassige grond waar Amsterdam op gebouwd is. Aan de andere kant verjongt de stad in rap tempo. Terwijl in de rest van Nederland het spook van de vergrijzing heerst, lijkt Amsterdam nergens last van te hebben. Het aantal ouderen in de stad daalt snel en de vraag is waarom.

Voldoende reden om deze editie van NAP Nieuws te wijden aan het thema Old Amsterdam. Even geen rechtbankzaken, stoperanieuws of stakingen. Het gaat vandaag over sportende ouderen, bejaardentehuizen voor homoseksuelen en Surinamers, en musea op begraafplaatsen. Waarom? Omdat ook Old Amsterdam de moeite waard is om een keer over te lezen.

In dit nummer ook het laatste interview in de serie ‘(G)een centje pijn’ met fractieleider Frank de Wolf van de PvdA, de langstzittende bestuurspartij van Amsterdam. Een vleugje politiek in een reportagegetinte internetkrant. Ook de liefhebbers van kaas komen aan hun trekken in de column, die als een kaasplankje deze literaire maaltijd afsluit. Lekker met een glaasje port.

pixelstats trackingpixel

Amsterdam vergrijst niet

amterdam chess

Steeds minder ouderen in Amsterdam. Foto: teddykiller (Flickr)

AMSTERDAM, 14 februari – De vergrijzing krijgt geen vat op Amsterdam. Wars van alle landelijke trends, daalt het aantal ouderen in de stad. Dat blijkt uit gegevens van het Bureau Onderzoek en Statistiek (O+S).

Het aantal 65-plussers in Amsterdam is de afgelopen tien jaar drastisch gedaald. De stad telde aan het begin van deze eeuw ongeveer 89.000 ouderen, in 2011 waren dat er 3000 minder. Dat is opvallend, want het totaal aantal Amsterdammers nam over diezelfde periode toe met zo’n duizend inwoners per maand.

Amsterdam zit niet alleen ruim onder het landelijk gemiddelde, het aantal ouderen is zelfs dalende. Volgens cijfers van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS) was in 2000 ongeveer 14 procent van de Nederlandse bevolking 65 jaar of ouder. In 2011 was dat zelfs 16 procent.

In Amsterdam nam het totale aandeel ouderen tussen 2000 en 2011 juist af, van 12 procent naar 11 procent. Dit druist in tegen landelijke vergrijzingstatistieken. In Nederland zijn 65-plussers een rap groeiende bevolkingsgroep.

Jeroen Slot, adjunct directeur van het O+S, heeft een verklaring voor de afwijkende Amsterdamse cijfers. Volgens hem merkt de stad momenteel de gevolgen van een massale uitstroom van veertigers die plaatsvond in de jaren 70 en 80. “Zij verhuisden in die tijd in groten getale naar omliggende dorpen. Almere, Purmerend, Zaanstad – de stad slonk aanzienlijk, met 1985 als absolute dieptepunt.” Lees de rest van Amsterdam vergrijst niet

pixelstats trackingpixel

Een stem armer, een vriendschap rijker

Poster van Samen in Amsterdam. Foto: Rode Kruis

Poster van Samen in Amsterdam. Foto: Rode Kruis

De Diemense Ada van Emrik (62) voelde zich vaak alleen. Via een ‘maatjesproject’ van het Rode Kruis Amsterdam vond ze in Manuela Dieventhaal (31) een vriendin om leuke dingen mee te doen. Er ontstond een warme vriendschap. Van Emrik: “De band die wij hebben, is goud waard.”

AMSTERDAM, 14 februari – Ada van Emrik (62) plaatste begin 2011 een advertentie in een Diemens huis-aan-huisblad. ‘Zoek leuk maatje om gezellig mee te fietsen, te wandelen. Terrasje, musea, bioscoopje, theater.’ Er kwamen reacties, maar het bleef meestal bij een keertje koffie drinken. Van Emrik drukt het spraakknopje op haar keel in, de stem klinkt raspend en rokerig: “Ze vonden mijn stemprothese een bezwaar.”

Na een reeks zware operaties om haar slokdarmkanker te behandelen was ze haar stem verloren. Ook veel vrienden raakte ze kwijt. Vanwege het “pruttelketeltje”, zoals Van Emrik haar stem nu noemt. Ze vonden het moeilijk om met het afwijkende stemgeluid om te gaan, gokt ze. Wat volgde was een depressieve periode. Ze pakt een tissue uit het doosje naast haar op de bank .“Sorry, ik word altijd emotioneel als ik eraan terugdenk”, zegt de in een grijs joggingpak gestoken Van Emrik. Lees de rest van Een stem armer, een vriendschap rijker

pixelstats trackingpixel

Met de roltrap langs 100.000 jaar Rokin

AMSTERDAM, 14 februari – In station Rokin op de Noord/Zuidlijn zal vanaf 2017 een tentoonstelling van archeologische vondsten te zien zijn. De voorwerpen zijn gevonden onder het Rokin. Vrijdag werd in het Allard Pierson Museum het plan toegelicht met een maquette van de tentoonstelling, gemaakt door architectenbureau Benthem Crouwel.

Vondsten uit de Amstel. Foto: Annemarie vd Vijsel

Vondsten uit de Amstel. Foto: Annemarie vd Vijsel

Langs de roltrap die naar het toekomstige metrostation leidt, zal een groot deel van de 700.000 objecten te zien zijn. Dagelijks zullen naar schatting 52.500 reizigers de vondsten kunnen aanschouwen. De archeologen van Bureau Monumenten & Archeologie (BMA) van de gemeente Amsterdam willen de potten, bijlen, vazen en botten niet wegstoppen in een depot, maar zichtbaar maken voor het publiek. BMA werkt met het UvA Erfgoedlab aan het plan.

De tentoonstelling op station Rokin moet een multimediale, interactieve expositie worden. Ook wordt een app voor de smartphone ontwikkeld, die informatie geeft over de vondsten. Een van de taken die het UvA Erfgoedlab te wachten staat, is bedenken hoe reizigers de vondsten ook in een rustiger tempo kunnen bekijken dan de snelheid van de roltrap of hun reistijd toelaat. Een deel van de 700.000 archeologische vondsten is sinds vrijdag te zien in het Allard Pierson Museum aan het Rokin. Naast de voorwerpen geven foto’s een indruk van het verloop van de opgravingen. Lees de rest van Met de roltrap langs 100.000 jaar Rokin

pixelstats trackingpixel

De stadsreizen van H.J.A. Hofland

H.J.A. Hofland (1927) is geboren in Rotterdam, groeide op tussen het puin van de bombardementen en vertrok daarna naar Amsterdam. Hij begon in 1953 op de Nieuwezijds Voorburgwal bij het Algemeen Handelsblad, dat later het NRC Handelsblad werd, na een fusie met de Nieuwe Rotterdamse Courant. Bijna zestig jaar later verschijnen nog elke week drie columns van zijn hand. Hofland, door vakgenoten uitgeroepen tot “journalist van de eeuw”, woont nog altijd in Amsterdam en gaat graag met de tram.

H.J.A. Hofland Foto: Paul Levitton

H.J.A. Hofland Foto: Paul Levitton

AMSTERDAM, 14 februari – “Ik maak in Amsterdam tramreizen. Ik zal u een mooi traject geven. Lijn 3. Ik stap hier in bij mij op de hoek. De Ceintuurbaan af, langs het Sarphatipark, de Amstel over. Bij het Oosterpark stap ik uit. Daar neem ik lijn 9, langs het Tropenmuseum, door de Plantage Middenlaan, langs het Meester Visserplein, zoals de omroeper zegt. Dan linksaf bij het Waterlooplein, weer de Amstel over. Op het Rembrandtplein hebben ze Rembrandt met z’n neus de andere kant op hebben gezet. Vervolgens de Munt, daar stap ik uit en loop ik naar het Spui.

“Na een kopje koffie loop ik verder door de Spuistraat of de Nieuwezijds Voorburgwal en dan denk ik aan oude tijden. Waar ik mijn werk begonnen ben. Vroeger had je daar het Handelsblad en De Waarheid zat daar nog. Aan de overkant de Volkskrant, dan de Telegraaf. In dat gebouw logeerde ook Trouw en Het Parool. Tegenover het Handelsblad had je het Algemeen Dagblad. Verderop had je De Tijd. Dan loop ik langs Café Scheltema, waar iedereen samenkwam in die tijd. De Nieuwezijds Voorburgwal werd de Fleet Street van Amsterdam genoemd. En ik heb altijd gedacht: dat is verkeerd! Fleet Street is de Nieuwezijds Voorburgwal van Londen. Net als: Harry Mulisch is de Homerus van Amsterdam. Nee, Homerus is de Harry Mulisch van Athene! Zo werkt het. Niet zo schijterig. Een beetje trots, kom zeg.
Lees de rest van De stadsreizen van H.J.A. Hofland

pixelstats trackingpixel

“Een normaal verzorgingstehuis, daar zit ik niet op te wachten”

Roti en spekkoek of een driegangenlunch, merengue dansen met de kleinkinderen of praten over de eenzame kinderloze oude dag met lotgenoten. Elke Amsterdamse oudere heeft andere wensen en behoeften op zijn oude dag. De trend in vergrijzend Amsterdam is: voor elke groep eigen activiteiten of woonvormen. NAP ging kijken bij een homovriendelijk woonzorgcentrum en bij een verpleeghuis voor dementerende Surinamers.

AMSTERDAM, 14 februari – De afdelingen van verpleeghuis Anton de Kom in de Bijlmer hebben namen als Toekan en Twatwa. Zachtjes klinkt de beat van de trommels van Surinaamse muziek. Het behang is geel en oranje en aan de muur hangen linnen doeken met foto’s van tropische stranden en de Wijdenboschbrug bij Paramaribo. De palmplanten gedijen er goed, want de thermostaat staat standaard op minstens vierentwintig graden. Het is kalm in de woonkamers, want alle vierentwintig dementerende bewoners hebben net hun fruit gegeten en houden ’s middags rust.

Het Anton de Komplein. Foto: Anna Vossers

Het Anton de Komplein. Foto: Anna Vossers

Alle bewoners hebben een eigen slaapkamer. In de gedeelde woonkamers wordt na het ontbijt gedanst voor de verplichte dertig minuten lichaamsbeweging. Na de middagrust helpen de bewoners, als dat nog kan, met het koken van een Surinaamse avondmaaltijd. De bakbananen en bakkeljauw worden op de markt om de hoek op het Anton de Komplein gekocht. De meeste medewerkers zijn zelf ook Surinaams. Ze praten een mengelmoesje van Sranan Tongo en Nederlands met de bewoners en familieleden.

Levendiger is het tien kilometer verderop, bij de ‘roze ouderen’ in woonzorgcentrum De Rietvinck in de Jordaan. Het huis kreeg net als twee andere woonzorgcentra van zorggroep Osira van homobelangenvereniging COC de ‘Roze Loper’, een keurmerk voor homovriendelijke ouderenzorg. Het is een verzorgingstehuis met zeven aanleunwoningen voor homoseksuele ouderen, het L.A. Rieshuis.

In het zaaltje van Café Rosé zitten deze donderdag drie uur zo’n veertig ouderen. Na een korte inleiding van Jasper Wiedeman van het homodocumentatiecentrum Ihlia gaat de beamer aan. Vandaag kijken de cafégangers de oudste beelden van homo’s op de Nederlandse televisie terug. Wiedeman laat beelden uit 1964 zien van Benno Premsela, de eerste man die openlijk op de Nederlandse tv uitkwam voor zijn homoseksualiteit. “Wie kent Benno allemaal?” vraagt geestelijk verzorger Anton Koolwijk. Van alle kanten klinkt bevestigend gebrom. Mevrouw Grotjohann roept vanaf de bank op de eerste rij: “Hij heeft het COC helemaal opgebouwd, en dat werd de mooiste dancing van Europa.” Ze lacht hard, anderen lachen mee.

Lees de rest van “Een normaal verzorgingstehuis, daar zit ik niet op te wachten”

pixelstats trackingpixel

“Voor Amsterdam ontstond was hier geen Asterix en Obelixachtig dorpje”

Het Allard Pierson Museum opende afgelopen vrijdag een fototentoonstelling over de zevenhonderdduizend opgravingen die archeologen vonden in bouwputten van de Noord/Zuidlijn. Voor het eerst zijn daarbij voorwerpen uit de prehistorie gevonden. Archeoloog Jerzy Gawronski, werkzaam bij het Bureau Monumenten & Archeologie: “Er is nog nooit eerder zo diep gegraven in Amsterdam.”

AMSTERDAM, 14 februari – Archeoloog Jerzy Gawronski (56) heeft het druk. Ruim een maand na de publicatie in Ons Amsterdam over zijn archeologische vondsten in bouwputten van de Noord/Zuidlijn opent hij tentoonstellingen, geeft hij interviews en overhandigt hij vandaag het dikke boek Amsterdam Ceramics aan de burgemeester van Amsterdam. En dat alles na de eerste vondst van prehistorische voorwerpen in de hoofdstad. Amsterdam is ouder dan gedacht, kopten de media in januari. “Maar dat klopt dus niet helemaal.”

Jerzy Gawronski. Foto: Stefano Vigni via Bureau Monumenten & Archeologie, Amsterdam.

Jerzy Gawronski. Foto: Stefano Vigni via Bureau Monumenten & Archeologie, Amsterdam.

Nog nooit eerder hebben archeologen zo diep gegraven in Amsterdam. Zo’n 25 meter onder NAP, in de bouwputten van de Noord/Zuidlijn, groeven ze allerlei voorwerpen op. “Iedereen denkt altijd dat wij maar achter die tunnelboor aanrenden”, zegt Gawronski. “Maar die zit zo diep, daar vind je niks terug van oud Amsterdam. Daar zit de ijstijd.” Bovendien is er aan het oppervlak van de zachte, veel bewerkte grond van Amsterdam niets bewaard gebleven van de voorgeschiedenis van de stad. “We dachten: als er iets te vinden is, dan moeten we de stationsputten in. Die gaan namelijk dwars door de bovenste lagen grond van het Rokin en het Damrak, waar ooit de rivier de Amstel stroomde.”
Gawronski’s voorspelling kwam uit. In de oude bedding van de Amstel vonden hij en zijn team voorwerpen die teruggingen tot de Steentijd (“zo rond 2600 voor Christus”). “Maar we vonden ook voorwerpen, zoals aardewerk, uit de Bronstijd en de IJzertijd.” Ook groeven de archeologen resten op uit de Romeinse tijd en de vroege middeleeuwen. Gawronski: “Dan kun je dus zeggen dat dit gebied al zo’n vierduizend jaar een cultuurgeschiedenis kent.”

Lees de rest van “Voor Amsterdam ontstond was hier geen Asterix en Obelixachtig dorpje”

pixelstats trackingpixel

65-jarige Groothof maakt kinder-Matthäus

Foto: Godric Godricson

Foto: Godric Godricson

Amsterdam, 14 februariDe vandaag 65 jaar geworden Frank Groothof werkt aan een kindervoorstelling gebaseerd op Bachs Matthäus-Passion. De Amsterdamse acteur en theatermaker maakt al vele jaren bewerkingen van operas, maar wil nu ook het lijdensverhaal voor kinderen ontsluiten. Dat verhaal is behoorlijk gruwelijk: de protagonist, Jezus Christus, wordt aan een kruis genageld.

Het fonds Turing Foundation schreef op zijn website dat het een subsidie ter waarde van 20.000 euro heeft toegekend voor de realisatie van het project. De uitvoeringen gaan begin 2014 van start. Groothof wil dat er een traditie ontstaat om het lijdensverhaal aan kinderen te vertellen. In Nederland vinden er op Goede Vrijdag ieder jaar talloze uitvoeringen van de Matthäus-Passion plaats.  Lees de rest van 65-jarige Groothof maakt kinder-Matthäus

pixelstats trackingpixel

De Oud-Amsterdammer: een fout jaartal is geen 'big deal'

De Oud-Amsterdammer is een gratis krant met nostalgische en sentimentele verhalen uit het Amsterdam van het verleden.  “Het gaat goed, ver boven verwachting”, zegt Hans Peijs (53), hoofdredacteur van het blad en getogen in Amsterdam Oost. “We wilden het eerst zien en dan pas geloven, maar er zijn heel veel positieve reacties. En er zijn al ruim tweehonderd inzendingen voor de puzzel.”

De Oud-Amsterdammer. Sinds 27 november 2011 in Amsterdam. Foto:deoudamsterdammer.nl

De Oud-Amsterdammer. Sinds 27 november 2011 in Amsterdam. Foto:deoudamsterdammer.nl

AMSTERDAM, 14 februari – Sinds november 2011 is De Oud-Amsterdammer verkrijgbaar. De krant is de Amsterdamse versie van De Oud-Rotterdammer, de eerste gratis krant die zich richtte op 50-plussers in een grote stad. Na De Oud-Utrechter en De Oud-Hagenaar is het de vierde krant die deze formule gaat hanteren. “We zagen het succes in Rotterdam en vroegen ons af waarom het in Amsterdam eigenlijk niet gedaan werd”, zegt Peijs. “En na wat overleg was het eigenlijk zo geregeld.”

De kracht van de krant is volgens Peijs de goede formule van De Oud-Amsterdammer: “We maken artikelen over onderwerpen van bewoners en door bewoners die niet verder teruggaan dan ongeveer 1950. Mensen die ons blad lezen moeten het gevoel krijgen dat ze erbij waren, dat ze zich het konden herinneren.” Voor Peijs zelf geldt dit in ieder geval wel. “Ik ben 53, ik pas in de doelgroep van onze artikelen.” Lees de rest van De Oud-Amsterdammer: een fout jaartal is geen ‘big deal’

pixelstats trackingpixel

“Eigenlijk is nostalgie onzin, wanneer deze zo ontzettend inefficiënt is”

Deze filmrollen zullen vanaf de zomer vrijwel nergens meer worden gebruikt. Foto: Jay Holbin, Anakin Productions via Wikimedia

Deze filmrollen zullen vanaf de zomer vrijwel nergens meer worden gebruikt. Foto: Jay Holbin, Anakin Productions via Wikimedia

Deze zomer komt er voor het overgrote deel van de Nederlandse bioscopen definitief een einde aan het tijdperk van de 35mm-film. Zij zullen dan alle zijn gedigitaliseerd. In Amsterdam zijn de grote bioscopen dit al geruime tijd. Slechts enkele filmhuizen in de stad moeten de stap nog maken. Filmtheater Kriterion maakt hem donderdag. Het werk wordt een stuk efficiënter, maar filmoperateurs hebben nu nog maar weinig te doen. NAP zocht ze op.

Amsterdam, 14 februari – Het monotone geratel van de 35mm-film klinkt in de cabine van Filmtheater Kriterion. 25 beelden per seconde verschijnen op het grote doek in de zaal. Het publiek, dat met zijn rug naar de cabine zit, zal niet beseffen dat ze kijken naar een van de laatste 35mm-voorstellingen van het filmtheater. Naast de oude projector in de cabine staan grote kartonnen dozen. Daarin onderdelen van een computer en een beamer. Vanaf donderdag zullen zij de oude projectoren vervangen.

Lees de rest van “Eigenlijk is nostalgie onzin, wanneer deze zo ontzettend inefficiënt is”

pixelstats trackingpixel

(G)een centje pijn: PvdA-fractievoorzitter Frank de Wolf

Frank de Wolf. Foto: amsterdam.nl

Frank de Wolf. Foto: amsterdam.nl

NAP maakt een rondgang langs de Amsterdamse fractievoorzitters. Vandaag Frank de Wolf, fractieleider van de Partij van de Arbeid (PvdA).

AMSTERDAM, 14 februari – Barre tijden in de Stopera. Amsterdam moest al ruim tweehonderd miljoen besparen, maar het was niet genoeg. In maart stemt de gemeenteraad over een extra bezuinigingspakket van honderdvijftig miljoen euro. Waar valt nog wat te halen? Wat kiest het college? Waarvoor strijdt de oppositie?

De PvdA is altijd de grootste geweest in Amsterdam. Een echte bestuurderspartij, met partijleider Lodewijk Asscher aan het roer. Met vijftien zetels bezetten de Sociaaldemocraten éénderde van de gemeenteraad. Fractievoorzitter Frank de Wolf (1952) benandert de bezuinigingsklus met pragmatische blik. “Ik kan me er ontzettend over opwinden en daar mijn bloeddruk mee omhoog jagen, maar dat helpt natuurlijk niets.”

Leden van de oppositie wilden donderdag niet in debat met het college over de invulling van het pakket aan bezuinigingsmaatregelen. Kunt u zich daar iets bij voorstellen?
“Dat ze liever gingen schaatsen?” Lees de rest van (G)een centje pijn: PvdA-fractievoorzitter Frank de Wolf

pixelstats trackingpixel

Bewoonbaar verklaard

Amsterdam Noord is het oudst bewoonde stadsdeel van Amsterdam. Sinds enkele weken heeft het stukje Amsterdam ten Noorden van het IJ weer een eigen museum. Initiatiefnemer Henk Ras spreekt over de geschiedenis van het stadsdeel, dat zijn volkse karakter dreigt te verliezen.

AMSTERDAM, 14 februari- Henk Ras groef het verleden letterlijk op. De 50 centimeter hoge baardmankruik uit de zeventiende eeuw die in de achtertuin van zijn buurman werd gevonden, bevestigde voor Ras het vermoeden dat Amsterdam Noord wel degelijk een geschiedenis heeft. Twee weken geleden heropende Museum De Noord met de fototentoonstelling ‘Mensen van Noord’. Op een oppervlakte van 100 vierkante meter tonen foto’s de sociale ontwikkelingen van de afgelopen decennia.

Het oude Badhuis herbergt Museum de Noord. foto: www.museumdenoord.nl

Het oude Badhuis herbergt Museum de Noord. foto: www.museumdenoord.nl

Een “typisch Amsterdams gezin”, zegt Ras, 71 jaar en oud-psychiater, wijzend op een groot zwart-witportet. Twee ouders en een stel brutaal ogende tienerkinderen kijken halverwege de jaren zeventig in de camera. Op de achtergrond is een sociale woonwijk te zien. “Waarschijnlijk Floradorp.” Op de andere wand in de kleine ruimte hangen hedendaagse portretten van een bejaarde vrouw en een Turkse familie. Daarnaast een foto van twee jonge blanke ouders met één kind, poserend aan een houten tafel in een ruime eetkeuken. De laatste foto laat zien dat Amsterdam Noord in de loop van de twintigste eeuw is veranderd van een toevluchtsoord voor grote arbeidersgezinnen naar een uitvalsbasis voor welgestelde yuppen. Lees de rest van Bewoonbaar verklaard

pixelstats trackingpixel

Ouderen op Valentijnsdate met Young Professionals

Ouderen op date tijdens Valentijnsdag. Foto:zingevingzuidas.nl

Ouderen op date tijdens Valentijnsdag. Foto:zingevingzuidas.nl

AMSTERDAM, 14 februari - Ouderen die rond Valentijnsdag alleen zijn kunnen op date met jonge mensen in de zakenwereld. Afgelopen zaterdag kwamen zo veertig ouderen in contact met veertig ‘Young Professionals’, op initiatief van de stichting ZingevingZuidas.

Tijdens de middag worden ouderen en zakenmensen aan elkaar gekoppeld en gaan ze samen een activiteit in Amsterdam beleven. “Dat kan van alles zijn, van een wandeling in het park tot een museumbezoek of een café”, zegt Liesbeth van Hussen van ZingevingZuidas.

De bedoeling van het initiatief is om mensen in contact met elkaar te brengen. “Ouderen kunnen zich toch eenzaam voelen, terwijl jongere zakenmensen vaak geen contact hebben met oudere mensen behalve hun opa en oma”, legt Van Hussen uit. Lees de rest van Ouderen op Valentijnsdate met Young Professionals

pixelstats trackingpixel

“Artsen willen altijd alleen maar behandelen"

De Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) organiseerde deze week een ‘wilsverklaringenestafette’. Bij de estafette werd op 65 plaatsen in Nederland voorlichting gegeven over de formulieren van de wilsverklaring, waarmee mensen kunnen aangeven wat hun euthanasiewensen zijn. Volgens de NVVE bestellen veel mensen een wilsverklaring, maar vullen hem niet in, of bespreken hun wensen niet met hun huisarts. “Die mensen willen we vandaag over de streep trekken.”

AMSTERDAM, 14 februari – Lidy (80) heeft een ketting met een wit kaartje om haar nek. “Reanimeer mij niet” staat erop, in rode kapitalen. Daaronder haar pasfoto en handtekening. Ze zit samen met twintig anderen in een klein kantoortje in het pand van de NVVE aan de Leidsegracht. De estafette is al begonnen, maar de bel blijft gaan. “Kunt u morgenochtend terugkomen?”, vraagt een vrijwilliger van de NVVE terwijl ze de deur opendoet. “Dan doen we een extra voorlichting.”

Foto: website NVVE

Foto: website NVVE

Herman Speerstra, ledencoördinator bij de NVVE, heeft de niet-reanimerenpenning van Lidy ook gespot. “Artsen willen altijd alleen maar behandelen, maar met zo’n penning moeten ze je serieus nemen”, zegt hij. Volgens het Ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport heeft de penning dezelfde juridische status als een schriftelijke wilsverklaring. Toch is de penning volgens Speerstra bij veel mensen nog ‘niet ingedaald’. “Elke idioot springt bovenop je om je te reanimeren.”

De middag heet een estafette, maar heeft meer weg een kringgesprek over euthanasie. Naast Lidy zijn er vooral vrouwen aanwezig. “Vrouwen hebben meer lef, wij durven erover te praten”, zegt een vrouw van in de zestig. “Mijn vriend is ouder, maar hij reageert niet als ik erover praat”, vult haar vriendin, gekleed in bontjas en bontmuts, aan. “Ik vind het moeilijk om de wilsverklaring nu al in te vullen, maar ik heb van mijn moeder geleerd: ‘Een slimme meid is op de toekomst voorbereid’.”

Bespreek uw euthanasiewensen regelmatig met de huisarts en vul de wilsverklaring in, is het advies van de NVVE. Volgens Speerstra sta je met een wilsverklaring sterker in je “strijd tegen de arts”. Helaas is euthanasie geen recht, maar een verzoek, zegt hij, terwijl hij een raam openzet. Als uw huisarts weigert, moet u zelf een andere huisarts vinden.” Een oude vrouw met grijze krullen kijkt bedrukt. Dat is heel moeilijk in Amsterdam, zegt ze.

Lees de rest van “Artsen willen altijd alleen maar behandelen”

pixelstats trackingpixel

Veertig jaar bejaardengymnastiek

Jannie Smit (1)

De 81-jarige Jannie Smit toont haar Ereteken van Verdienste. Foto: Thomas Rueb

Deze week ontving Jannie Smit (81) het Ereteken van Verdienste van de stad Amsterdam. Ze kreeg de onderscheiding voor haar inzet voor de stichting Bewegen voor Ouderen, waarvoor ze al veertig jaar gymnastiekles geeft aan ouderen in Amsterdam.

AMSTERDAM, 14 februari – Op de achtergrond klinkt oude jazz, traag en met veel koper. De muziek kabbelt uit een gettoblaster. Die neemt Jannie Smit (81) elke dag mee. “Maak je lang! Strek je benen”, roept ze over de muziek heen. Een zestal oudere dames volgt elke beweging die Smit voordoet. Ze liggen op blauwe yogamatjes. “En fietsen! Alsof je in een ligfiets zit.” De benen schieten gehoorzaam de lucht in en duwen denkbeeldige trappers. “Zo, ja!”, roept Smit tevreden. “Juist. En wissel.”

De aerobicsles van vandaag is één van de zeven gymnastieklessen die Jannie Smit per week geeft aan ouderen in Amsterdam, op vrijdag zelfs vier uur achter elkaar. Die lessen zijn vooral bedoeld voor tachtigers. “Een enkeling is wat jonger”, lacht ze. “Maar mijn oudste is 95.”

Smit geeft de lessen al veertig jaar lang. “Ik ben in 1972 bij Meer Bewegen voor Ouderen gekomen. En dat doe ik sindsdien. Maar ik ben er tussendoor wel heel even uit geweest.” Ze kijkt bijna schuldbewust. “Een paar jaar geleden brak ik mijn heup. Dat duurde even. Maar ik ben gewoon weer terug gekomen.” Lees de rest van Veertig jaar bejaardengymnastiek

pixelstats trackingpixel

Pantserwagens over de Nieuwmarkt

AMSTERDAM, 14 februari – Vanuit café “’t Loosje” aan de Nieuwmarkt blikt Jan van Goor (63) terug op de roerige jaren ’70 in de Nieuwmarktbuurt. De buurt, die zoveel veranderde door de aanleg van het metronetwerk. Honderden huizen moesten wijken voor de metrolijn. De Actiegroep Nieuwmarkt pikte het niet. Van Goor was een van de leden van “de beweging”. “We vormden de sterkste protestbeweging die Nederland ooit gehad heeft. Het ontstaan van zo’n massale beweging als de Actiegroep Nieuwmarkt uit de jaren ’70 zie ik niet meer gebeuren. Ondanks de verschillen die er waren in die tijd, was er veel saamhorigheid.”

Herinnering aan de metrorellen op station Nieuwmarkt. Bron: Daniel Sparing via flickr.com

Herinnering aan de metrorellen op station Nieuwmarkt. Bron: Daniel Sparing via flickr.com

In 1968 besloot de gemeente Amsterdam tot de aanleg van een metronetwerk en het doortrekken van de vierbaansweg van de Wibautstraat naar het Centraal Station. De weg zou via de Nieuwmarkt moeten lopen, en onder de weg moest de metro aangelegd worden. De zuidoostlijn van het metronetwerk moest vanaf het Amstelstation ondergronds lopen. “De aanleg van de metro gebeurde in die tijd niet via een boortunnel, zoals nu bij de Noord/Zuidlijn, maar via bouwwerkplaatsen boven de grond,” vertelt Van Goor. “Daarom moesten er zo veel huizen gesloopt worden.” Vanaf het begin was daar tegen veel verzet door de Actiegroep Nieuwmarkt.

Van Goor kwam met de actiegroep in aanraking toen hij in 1972 in Amsterdam ging studeren. “De voorbereidingen van wat er gesloopt zou worden, waren toen in volle gang. Daarom stonden veel huizen leeg. Ik kon moeilijk aan een studentenkamer komen, en was het eens met de ideeën van de actiegroep dat de woningen niet gesloopt mochten worden. De beweging kraakte huizen die leegstonden tot ze gesloopt zouden worden, en ik deed mee. Mensen met gelijke ideeën kwamen binnen een kleine omgeving bij elkaar wonen en dat versterkte de kracht van de Actiegroep Nieuwmarkt.” Lees de rest van Pantserwagens over de Nieuwmarkt

pixelstats trackingpixel

Absolute stilte en stof van de Twin Towers

De Amsterdamse begraafplaats De Nieuwe Ooster is sinds 3 november als eerste begraafplaats in Nederland het decor van een kunsttentoonstelling. In Afterlife staat de visie op mogelijk leven na de dood centraal. NAP Nieuws nam er een kijkje en vond er spiegels, stof en plumeaus.
 
AMSTERDAM, 14 februari – Aan de voet van een stenen engel zit een vrouw zachtjes tegen de grond te praten. De man naast haar kijkt verdrietig. Ze schenken geen aandacht aan de bizarre, spiraalvormige boom die aan de andere kant van het pad staat; ze zijn niet voor de tentoonstelling Afterlife naar begraafplaats De Nieuwe Ooster gekomen.
Al sinds 3 november staan er vijf kunstwerken op de begraafplaats. In maart volgt de zesde. Conservator Babs Bakels (40) weet het zeker: nog nooit eerder is er in Nederland een begraafplaats als tentoonstellingsruimte gebruikt. “En misschien zijn we wel de eerste ter wereld.” Maar dat durft ze niet met zekerheid te zeggen.
Opbouw van Xu Bings Where Does The Dust Itself Collect?. Foto: Teo Krijgsman.

Opbouw van Xu Bings Where Does The Dust Itself Collect?. Foto: Teo Krijgsman.

Het café van het Nederlands Uitvaart Museum Tot Zover, rechts na de ingang van De Nieuwe Ooster, zit aardig vol. Een groep mensen zit aan de koffie. Maar achter de deuren die naar het museum leiden is het rustig. “Met dit weer gaan mensen liever schaatsen op de Keizersgracht”, zegt Bakels, terwijl ze de deuren open doet. Daarachter is een kale ruimte te vinden. Aan de muren hangen foto’s. In het midden staan keukentrappen met plumeaus. De rechterkant van de ruimte lijkt leeg te zijn.
“Dit is een van de hoogtepunten van de tentoonstelling”, zegt Bakels, terwijl ze naar de lege kant van de ruimte wijst. Pas als we dichterbij komen, is te zien wat ze bedoelt. “As there is nothing from the first, where does the dust itself collect?” staat er in grote letters op de stoffige vloer. “Dat stof komt van Ground Zero, waar de Twin Towers instortten op 11 september”, vertelt Bakels. “Kunstenaar Xu Bing laat zo zijn Boeddhistische visie op het leven na de dood zien, de botsing tussen de materiële en de spirituele wereld.” Lees de rest van Absolute stilte en stof van de Twin Towers

pixelstats trackingpixel

De klok slaat...eerder dan gedacht

In iedere editie van NAP schrijft een van onze redacteuren een column over Amsterdam naar aanleiding van een tijdstip. Vandaag slaat de klok…eerder dan gedacht

“Je kunt er langs de grachten lopen, dat zou je eigenlijk wel eens moeten doen.” Het waren de bewegende beelden van het oude Amsterdam met de zoete stem van Kris de Bruyne op de achtergrond, die mij een half jaar geleden naar de hoofdstad deden verhuizen. De televisiereclame verbeeldt de romantiek van de stad. Een vrachtwagen geladen met Old Amsterdam kaas rijdt langzaam over de grachten. Lachende kinderen met kniekousen rennen er achter aan en Kris de Bruyne zingt door. “Daar vind je Amsterdam.”

Old Amsterdam foto: Flickr

Old Amsterdam foto: Flickr

Als je de reclame ziet wens je dat je honderd jaar geleden geboren was. Net als wanneer je een retrolamp aanschaft of een stomme film kijkt. Een romanticus die in een eeuwig onvrede leeft met het hier en nu, zoekt liever zijn toevlucht in geschiedenisboeken, oude films en rommelmarkten. Of in kaas.

Hoe oud Amsterdam ook mag zijn, de historie van de stad is vakkundig samengevat in dat 29 seconden durende reclamespotje van een kaasmerk dat de suggestie wekt dat het ware Amsterdam op je tong smelt, zodra je er een stukje van hebt geproefd. Onder de zwarte korst probeert de fijnproever de smaaksensatie van Amsterdam te ontdekken.
Dat probeerde ik zelf ook. Wie zich door de drukte van toeristen en coffeeshops heen heeft geworsteld, komt vanzelf in het echte Amsterdam terecht, dacht ik. In die mooie stad zoals die vroeger was. Lees de rest van De klok slaat…eerder dan gedacht

pixelstats trackingpixel